Fed może po raz pierwszy od 2023 r. podnieść stopy procentowe

Wrześniowa decyzja Rezerwy Federalnej może być bardzo wyrównana. Inwestorzy zakładają jednak, że amerykański bank centralny podniesie stopę funduszy federalnych, czyli docelowy przedział krótkoterminowych stóp procentowych, po raz pierwszy od ponad trzech lat.

Prezydent Donald Trump i część jego administracji apelowali o obniżenie stóp. Ekonomiści oceniają jednak, że taki ruch prawdopodobnie nie wchodzi w grę. Ich zdaniem Fed wybiera obecnie między podwyżką a pozostawieniem stóp bez zmian.

Fed zazwyczaj podnosi główną krótkoterminową stopę procentową, aby ograniczyć inflację, a obniża ją, by pobudzić rynek pracy. Jak dotąd w 2026 roku bank centralny utrzymywał stopę funduszy federalnych bez zmian, w przedziale od 3,5% do 3,75%.

Przed wrześniowym posiedzeniem inflacja rosła szybciej niż wynagrodzenia pracowników, a zatrudnienie odbiło. Amerykańscy pracodawcy utworzyli w sierpniu 162 000 miejsc pracy. Prezes Fedu Kevin Warsh 28 sierpnia określił rynek pracy jako „stabilny” i powiedział, że decydenci powinni koncentrować się na rosnących cenach.

„Stabilność cen nie pojawia się sama. Zadaniem Fedu jest zapewnienie stabilnych cen” – powiedział Warsh.

Według danych CME FedWatch z 13 września większość inwestorów zakładała, że Federalny Komitet Otwartego Rynku (FOMC) podniesie 16 września stopę funduszy federalnych o 0,25 punktu procentowego. Inwestorzy byli bardziej podzieleni w sprawie dwóch ostatnich posiedzeń Fedu w tym roku.

Nieco ponad połowa przewidywała, że w październiku komitet utrzyma przedział na poziomie od 3,75% do 4%. Nieco mniej niż połowa zakładała, że w grudniu podniesie go do przedziału od 4% do 4,25%.

Więcej informacji o kierunku stóp procentowych powinno przynieść opublikowanie wrześniowej decyzji, której ma towarzyszyć kwartalny raport „Podsumowanie projekcji gospodarczych” (Summary of Economic Projections). Zawiera on prognozy członków komitetu dotyczące właściwej ścieżki stóp procentowych. Warsh, który niechętnie ujawnia rynkom swoje przewidywania, nie przedstawił własnych prognoz w czerwcu. Zrobili to jednak pozostali członkowie komitetu.

Dlaczego Fed może podnieść stopy?

Roczna inflacja konsumencka spadła z najwyższego poziomu 9,1% odnotowanego w 2022 roku, ale w sierpniu wyniosła 3,4%. To nadal więcej niż roczny cel Fedu wynoszący 2%.

Za uporczywość inflacji odpowiada kilka czynników. Poza utrzymującym się szokiem cenowym po pandemii na ceny płacone przez Amerykanów na stacjach benzynowych, w sklepach spożywczych i w wielu innych miejscach wpływają także wojna z Iranem, cła oraz rozwój sztucznej inteligencji.

Dane Departamentu Pracy z 11 września pokazały, że koszty ponoszone przez konsumentów ponownie wzrosły w sierpniu. Kilku ekspertów uznało, że może to wystarczyć, aby Fed podniósł docelowy przedział stóp na kolejnym posiedzeniu. Analitycy Bank of America Global Research, KPMG Economics i Oxford Economics zaznaczyli, że podwyżka nie jest przesądzona, ale nowe dane wzmocniły argumenty za takim ruchem.

„Czy ich ogólna ocena sytuacji gospodarczej pozostanie na tyle korzystna, by na razie utrzymać stopy bez zmian, czy też umiarkowane przyspieszenie inflacji okaże się punktem zwrotnym, który skłoni ich do podwyżki? To jest pytanie” – napisał Jim Baird, dyrektor inwestycyjny Plante Moran Financial Advisors. „Jeśli decydenci ponownie zdecydują się niczego nie zmieniać, pytania o to, na co czekają, staną się głośniejsze i bardziej bezpośrednie”.

Dlaczego Fed może pozostawić stopy bez zmian?

Wrześniowa podwyżka nie jest przesądzona – ocenił Mike Skordeles, szef zespołu ekonomicznego USA w Truist Advisory Services.

Ceny paliw nie były jedynym elementem, który podrożał w ubiegłym miesiącu. Ich wzrost o 3,9% przyczynił się jednak do sierpniowego przyspieszenia inflacji konsumenckiej. W przeszłości decydenci Fedu zwykle nie reagowali na szoki podażowe, takie jak ograniczenia dostaw ropy związane z konfliktem na Bliskim Wschodzie oraz wojną Rosji z Ukrainą. Bank centralny nie może bezpośrednio kontrolować takich czynników.

Fed częściej reaguje wtedy, gdy szoki podażowe zaczynają podnosić ceny innych towarów i usług. Jednocześnie rynki już wcześniej podniosły długoterminowe stopy procentowe. Podczas ostatniego posiedzenia w lipcu Warsh sugerował, że rynki mogą wykonywać za FOMC część pracy związanej z walką z inflacją. Wskazywał na wyższe nominalne i realne rentowności w całym przedziale zapadalności obligacji skarbowych.

„Debata między podwyżką a pozostawieniem stóp bez zmian jest bardzo wyrównana. Istnieje wiele powodów przemawiających za każdym z tych kierunków” – powiedział Skordeles.

Kiedy FOMC ostatnio zmienił stopy?

W 2024 i 2025 roku Fed postępował według podobnego schematu. W obu latach Federalny Komitet Otwartego Rynku utrzymywał docelowy przedział stóp bez zmian aż do września, a następnie zmieniał go także podczas dwóch kolejnych posiedzeń. Różnica polegała na tym, że wówczas FOMC obniżał przedział. Teraz rozważa jego podniesienie.

Jeśli członkowie komitetu poprą podwyżkę, będzie to pierwszy taki ruch od lipca 2023 roku. W tamtym czasie amerykańscy pracodawcy utworzyli szacunkowo 209 000 miejsc pracy, a roczna inflacja konsumencka w poprzednim miesiącu wynosiła 3%.

Choć w tym roku komitet utrzymywał stopę funduszy federalnych bez zmian, podczas ostatniego posiedzenia trzech z 12 głosujących członków sprzeciwiło się tej decyzji. W lipcu prezeska Fedu z Cleveland Beth Hammack, prezes Fedu z Minneapolis Neel Kashkari oraz prezes Fedu z Dallas Lorie Logan opowiadali się za podwyżką docelowego przedziału o 0,25 punktu procentowego.

„Zarówno twarde dane, jak i sygnały płynące z gospodarki mówią mi to samo: polityka pieniężna nie jest restrykcyjna. Inflacja jest zbyt wysoka, a im dłużej pozostaje powyżej naszego celu, tym trudniej będzie ją obniżyć” – napisała Hammack 4 września na LinkedIn. „Nadal będę analizować dane i słuchać sygnałów z gospodarki. To, co obecnie słyszę, wskazuje, że nadszedł czas na działanie”.

Co podwyżka stóp oznaczałaby dla amerykańskich konsumentów?

Podwyżka głównej stopy Fedu może prowadzić do wzrostu oprocentowania kart kredytowych, kredytów samochodowych i pożyczek osobistych. Dla osób oszczędzających zazwyczaj oznacza wyższe oprocentowanie wysoko oprocentowanych kont oszczędnościowych oraz certyfikatów depozytowych.

Jeśli FOMC podniesie stopy 16 września, jako pierwsi odczują to prawdopodobnie kredytobiorcy ze zmiennym oprocentowaniem – ocenił Rodney Williams, współzałożyciel i prezes SoLo Funds. Oprocentowanie kart kredytowych może wzrosnąć w ciągu jednego lub dwóch cykli rozliczeniowych, co podniesie minimalne wymagane spłaty. Wyższe mogą być także raty linii kredytowych pod zastaw nieruchomości (HELOC) oraz pożyczek osobistych o zmiennym oprocentowaniu, gdy ich oprocentowanie zostanie zaktualizowane.

„Osoby spłacające kredyty hipoteczne o zmiennym oprocentowaniu mogą być tymczasowo chronione, ale bardzo prawdopodobne jest, że przy najbliższej planowej aktualizacji oprocentowania zmierzą się z wyższymi ratami. Dla Amerykanów żyjących od wypłaty do wypłaty nawet niewielki wzrost kosztów ostatecznie utrudni spłatę istniejącego zadłużenia przy jednoczesnym pokrywaniu podstawowych wydatków” – powiedział Williams.

Podwyżka stóp oznaczałaby również, że oprocentowanie oszczędności z czasem wzrośnie. Nie każdy bank i nie każda kasa kredytowa podnosi jednak oprocentowanie w tym samym tempie – zauważył CJ Pointkowski, wiceprezes Navy Federal Credit Union odpowiedzialny za operacje związane z produktami depozytowymi.

„Zamiast próbować idealnie wyczuć ruchy rynku, osoby oszczędzające zwykle więcej zyskują, regularnie przeglądając swoje konta i podejmując decyzje wtedy, gdy znajdą konkurencyjne oprocentowanie odpowiadające ich potrzebom. Warto nadal obserwować rynek i zachować elastyczność, aby korzystać z ofert dopasowanych do własnych celów” – powiedział Pointkowski.