Mark Zandi: top 20% Amerykanow odpowiada za blisko 60% wydatkow

Mark Zandi, główny ekonomista Moody’s Analytics, mówi, że rozbieżność między sytuacją gospodarczą różnych grup Amerykanów pozostaje „mocno nienaruszona”. Jak wynika z najnowszych, zaktualizowanych szacunków, dolne 80% osób zarabiających przegrywa z inflacją, a zamożniejsi konsumenci coraz silniej dominują w krajowej konsumpcji.

Zandi wskazuje, że gospodarstwa z górnych 20% rozkładu dochodów — czyli osiągające ponad 175 tys. USD rocznie — odpowiadają teraz za niemal 60% wszystkich wydatków. Według jego wyliczeń segment ten napędza konsumpcję i gospodarkę zdecydowanie szybciej niż bieżąca inflacja mierzona CPI, która wynosi 2,7%.

W tej samej estymacji tempo wzrostu wydatków gospodarstw z dolnych 80% wyniosło 2,6%. To oznacza, że „przytłaczająca większość konsumentów” nie nadąża za inflacją.

Ekonomista podkreślił, że te dane przedstawiają „przytłaczający” obraz tego, jak system finansowy staje się „coraz bardziej” nierówny. Zandi zaznaczył też, że „większość Amerykanów… jest zła” na swoją sytuację finansową.

W dyskusji politycznej wraca też temat „gospodarki na kształt litery K” — gdzie jedne grupy korzystają, a inne systematycznie tracą. Zandi wiąże aktualizację wyników z prognozami wydatków osobistych według grup dochodowych na 2026 Q1, opierając się na danych z Financial Accounts oraz Survey of Consumer Finance.

Do krytyki nierówności dołączył poseł Ro Khanna (D-CA). Wskazał on, że frustracje społeczne narastają, a jego zdaniem elity bronią modelu, który określił jako „nieuczciwy i jednostronny”. Khanna zwrócił uwagę na „ponury kamień milowy” związany z presją finansową: prawie 80% Amerykanów uważa, że amerykański sen „umarł”, podczas gdy miliarderzy zgromadzili nieproporcjonalnie duży, historycznie rosnący majątek.

Khanna wezwał do pilnej zmiany w kierunku „patriotycznego kapitalizmu” zamiast „kapitalizmu wydobywczego”. Jego argument jest taki, że gdy klasa kapitałowa buduje fortuny, pracownicy nie są w stanie nawet pozwolić sobie na zakup domu — wymienił przy tym m.in. pielęgniarki, nauczycieli i strażaków.

Polityk ostrzega, że całe młodsze pokolenie czuje się „porzucone” w systemie, w którym wpływ miliardera wypacza prawo publiczne, a dolne 80% społeczeństwa znajduje się pod rosnącą presją.

Na rynku akcji w 2026 roku indeks S&P 500 zyskał 9,36% od początku roku (YTD), Nasdaq Composite wzrósł o 14,13%, a Dow Jones o 6,58%. Wśród funduszy notowanych na giełdzie SPDR S&P 500 ETF Trust zakończył czwartek zwyżką o 1,04% do 746,74 USD, a Invesco QQQ Trust ETF podniósł się o 2,51% do 740,62 USD. State Street SPDR Dow Jones Industrial Average ETF Trust wzrósł o 0,12%.