Cicha rewolucja w Fed: zmiana Bazylei III odciąża banki w USA

Od dłuższego czasu rynki kapitałowe z napięciem obserwują dane makro i próbują wycenić moment startu cyklu obniżek stóp procentowych przez Fed. Tymczasem w tle wydarzyła się zmiana o większym znaczeniu dla długofalowych skutków: zapowiadana jest radykalna przebudowa standardów regulacyjnych Bazylei III, która ma w praktyce zmniejszyć presję na amerykański system bankowy utrzymywaną od 2008 roku.

To może stać się impulsem dla cyklu kredytowego w USA, nawet przy polityce pieniężnej nastawionej na ograniczanie popytu. Dla giełdy jest to sygnał o charakterze fundamentalnym: inwestorzy mogą zacząć na nowo oceniać cały sektor finansowy.

### Dlaczego regulacje tak mocno „zaciskały” bankom kapitał Po globalnym kryzysie finansowym z 2008 roku regulatorzy nałożyli na duże instytucje finansowe obowiązek utrzymywania znacznych zasobów własnego kapitału jako poduszki na ryzyko związane z udzielaniem kredytów.

Mechanizm działania opiera się na „współczynnikach wag ryzyka” przypisywanych poszczególnym aktywom. Kredyty dla firm i konsumentów — a więc instrumenty zwykle przynoszące bankom wyższe marże — dostawały wysokie wagi. W praktyce oznaczało to, że udzielenie takich pożyczek wymagało dużej poduszki bezpieczeństwa, czyli kapitału odłożonego „z góry”.

Efektem była konieczność parkowania przez banki znacznych wolumenów aktywów o niskiej rentowności i niewielkim ryzyku, takich jak obligacje skarbowe lub środki utrzymywane bezpośrednio w Fed. To obniżało efektywność kapitałową i przez lata utrzymywało rentowność oraz wyceny rynkowe banków pod stałą presją.

W pierwotnym projekcie Bazylei III, przedstawionym w 2023 roku, zakładano dalsze podniesienie wymogów kapitałowych średnio o 16%. Taka konstrukcja regulacyjna działała jak „sztuczny kaganiec” dla efektywności: banki nie mogły efektywnie kierować środków w bardziej dochodowe obszary kredytowania, a to przekładało się na słabsze wyniki i trudniejszą sytuację dla ich wartości na rynku.

### Co się zmienia teraz w podejściu Fed W tym sezonie Fed wykonał wyraźny zwrot. Zamiast zacieśniania, regulatorzy przygotowali i opublikowali łagodniejszy pakiet zasad, który jest dostępny na stronie Fed.

Zamiast zwiększać obciążenia kapitałowe, propozycja zakłada ograniczenie podstawowych wymogów kapitałowych dla największych banków o około 4,8%. Fed przestawił też tabelę mnożników wag ryzyka. Depozyty bankowe nie zmieniają swojego „wolumenu”, ale w oczach regulatora ich „papierowa waga” w bilansie pod wymogi kapitałowe staje się mniejsza.

W efekcie banki mają odblokować istotną część kapitału, który nie musi już być zamrażany w niskooprocentowanych rezerwach.

### Procedura i to, jak rynek to już uwzględnia Ważne jest techniczne ułożenie procesu. Opublikowany dokument z 19 marca ma formę ponownej propozycji. Po publikacji amerykańskie regulacje przewidują 90 dni na publiczne konsultacje. Ten termin kończy się dziś — 18 czerwca.

Ponieważ na obecnym etapie nie widać silnego sprzeciwu branży (tak jak miało to miejsce przy wersji z 2023 roku), nowa administracja będzie musiała już tylko doprowadzić do finalizacji oraz zatwierdzenia końcowego brzmienia.

Choć nowe standardy wejdą w życie formalnie później, rynek giełdowy zwykle wycenia przyszłość z wyprzedzeniem. Uczestnicy rynku już dziś wbudowują w wyceny przewidywane „uwolnienie” kapitału w bankach, korygując swoje modele dużo wcześniej, niż zmiana zacznie obowiązywać w pełnym wymiarze.

### Dwa skutki naraz: kredyt i presja cenowa To rozporządzenie uruchamia mechanizm makro działający równolegle do stóp procentowych.

Po pierwsze, rośnie mnożnik kredytowy. Nowe zasady pozwolą bankom wystawiać większą liczbę kredytów w przeliczeniu na każdy dolar kapitału. W rezultacie kredyt w USA może zacząć się rozszerzać, zwłaszcza w segmencie detalicznym i konsumenckim, gdzie popyt na finansowanie pozostaje relatywnie odporny.

Po drugie, zwiększa się ryzyko presji inflacyjnej. Większa akcja kredytowa sprzyja rozbudowie podaży pieniądza — agregatu M2. Napływ nowych środków z kredytów do gospodarki realnej wspiera popyt konsumentów. W obecnych warunkach mogłoby to utrudniać sprowadzenie inflacji na trwale do niższych poziomów.

### Dlaczego banki zyskują na giełdzie Dla rynku akcji ta zmiana tworzy mocne fundamenty pod poprawę sentymentu w sektorze finansowym. Historycznie amerykańskie banki handlowały z dyskontem właśnie z powodu restrykcyjnego otoczenia regulacyjnego.

Obecnie średni wskaźnik ceny do zysku (P/E) w sektorze bankowym wynosi około 15 razy — co w porównaniu z wcześniejszymi szczytami rynku wygląda na konserwatywne.

Łagodzenie reguł oznacza poluzowanie „kagańca” dla banków: odblokowanie środków umożliwia przesunięcie kapitału do bardziej dochodowego kredytowania. Gdy efektywność rośnie, banki mogą generować więcej z aktywów, a w konsekwencji fundamentalna wartość ich działalności ma szansę się poprawiać.

Na tle tej informacji kursy banków, takich jak JPMorgan Chase (JPM), Bank of America (BAC), Wells Fargo (WFC), Citigroup (C), Goldman Sachs (GS) i Morgan Stanley (MS), mogą przechylić się w górę i zacząć trend wzrostowy. Lepsze warunki biznesowe oraz wyższy potencjał zwrotu z kapitału mogą sprawić, że rynek zrewiduje mnożniki banków w kierunku wyższego P/E. Nawet wzrost P/E o dwa do trzy punkty przy tle wzrostu akcji kredytowej oznacza istotny potencjał dla wycen tych firm w średnim terminie.