BIS ostrzega: szał na wydatki na AI może skończyć się jak wcześniejsze bańki

Bank Rozrachunkowy Międzynarodowych (BIS) w swoim rocznym raporcie ostrzegł, że entuzjazm wokół sztucznej inteligencji może z czasem ustąpić miejsca wyraźnemu ograniczeniu wydatków.

BIS wskazuje, że jeśli przyszłe zwroty z inwestycji w AI nie spełnią oczekiwań, firmy mogą zostać zmuszone do przystopowania z projektami. Taki zwrot mógłby uderzyć nie tylko w same spółki technologiczne, ale też w wyceny na giełdzie, warunki kredytowania i tempo wzrostu gospodarczego.

Według BIS braki w realizacji zysków mogą skłonić inwestorów i kredytodawców do ponownego przemyślenia gotowości do finansowania projektów związanych z AI. W praktyce dzisiejszy wzrost nakładów mógłby przerodzić się w szersze cofnięcie inwestycji, co zacieśni warunki finansowe na różnych rynkach.

BIS wskazuje, że największe firmy technologiczne wciąż inwestują rekordowe kwoty w rozwój AI. Pięć największych dostawców usług chmurowych (hyperscale) ma przeznaczyć łącznie ponad 1 bln USD na projekty kapitałowe powiązane z AI w latach 2025–2026.

Dla inwestorów to ostrzeżenie jest istotne, bo AI stała się jednym z głównych czynników napędzających wzrost na giełdzie, zaciąganie długu przez przedsiębiorstwa oraz wydatki inwestycyjne na całym świecie. Jeśli zwroty z tych inwestycji okażą się słabsze od oczekiwań, możliwy jest spadek aktywności, który może wywierać presję na wyceny spółek technologicznych, zacieśniać warunki kredytowe i spowalniać wzrost gospodarczy daleko poza Doliną Krzemową.

BIS dodaje, że krótkfall w zwrotach może sprawić, iż inwestorzy i kredytodawcy zaczną ponownie rozważać gotowość do finansowania projektów AI. Taka zmiana mogłaby przekształcić dzisiejszy wzrost wydatków w szersze wycofanie inwestycji, zacieśniając warunki finansowe na rynkach.

DUŻE POŻYCZKI W SEKTORZE BIG TECH

To zastrzeżenie pojawia się, gdy firmy powiązane z ekosystemem AI pozyskują ogromne kwoty zarówno od inwestorów giełdowych, jak i obligacyjnych. Firmy technologiczne wyemitowały setki miliardów dolarów długu na finansowanie centrów danych, infrastruktury obliczeniowej i rozwoju AI, korzystając z wyjątkowo korzystnych warunków zaciągania kredytów.

Duże zainteresowanie inwestorów akcjami związanymi z AI utrzymuje się również. Głośne ostatnio oferty pierwsze, takie jak IPO SpaceX (SPCX), przyciągnęły silne zainteresowanie rynku. To pogłębia obawy części zarządzających aktywami, że entuzjazm może wyprzedzać podstawy.

BIS zaznaczył, że sztuczna inteligencja może w przyszłości przynieść znaczące zyski z produktywności i poprawić efektywność w różnych branżach. Jednocześnie bank wskazuje, że historia dostarcza kilku przykładów przełomowych technologii, które przyciągały więcej kapitału, niż przyszłe zyski potrafiły uzasadnić.

Wśród przytoczonych przykładów znalazły się m.in. boom budowy kanałów w latach 1830., rozbudowa kolei w Wielkiej Brytanii w latach 1840. oraz wzrost inwestycji napędzany internetem pod koniec lat 1990.

W każdym z tych przypadków prawdziwy przełom technologiczny uruchamiał nadzwyczajny entuzjazm inwestorów. Jednak — jak podkreśla BIS — okresy te cechowały się także nadmiernym zaangażowaniem kapitału, a potem bolesnymi zwrotami, gdy komercyjne wyniki nie spełniały oczekiwań.

BIS ostrzega, że podobny scenariusz dziś może mieć konsekwencje wykraczające poza same ceny akcji. Duże zadłużanie się firm finansujących infrastrukturę AI zwiększa ryzyko, że stabilność finansowa może zostać wystawiona na próbę, jeśli inwestorzy nagle zaczną na nowo oceniać ryzyka.

Raport zwraca też uwagę na szersze wyzwania gospodarcze. Choć globalna gospodarka poradziła sobie w ostatnich latach z serią wstrząsów, w tym z konfliktem niedawno związanym z Iranem, BIS wskazuje, że zakłócenia na rynkach energii pozostają powodem do niepokoju. Prawie zamknięcie Cieśniny Hormuskiej zagroziło kluczowej trasie, którą zwykle transportuje się około 1/5 światowych dostaw ropy i skroplonego gazu (LNG).

Według BIS wynikające z tego presje inflacyjne są już widoczne i mogą utrzymywać się dłużej, niż oczekuje wielu decydentów.

Z perspektywy BIS inwestorzy i decydenci muszą mierzyć się z rosnącą listą ryzyk, która obejmuje uporczywą inflację, pytania o trwałość inwestycji powiązanych z AI, rosnące podatności finansowe oraz pogarszającą się sytuację finansów publicznych rządów.

RAPORT O DALSZYCH WYZWANIACH GOSPODARCZYCH