Akcje SpaceX rosną mimo końca zakazu sprzedaży

W czwartek osoby związane ze spółką oraz wcześni inwestorzy SpaceX (SPCX) po raz pierwszy mogli sprzedać posiadane akcje. Do obrotu stało się uprawnionych 911,5 mln walorów, czyli około 43% więcej niż 638,9 mln akcji wprowadzonych przez spółkę na rynek podczas czerwcowej pierwszej oferty publicznej (IPO).

Wygasający lock-up, czyli umowny zakaz sprzedaży akcji przez określony czas po debiucie giełdowym, zwiększy ponad dwukrotnie liczbę akcji SpaceX dostępnych w wolnym obrocie. Ich udział we wszystkich wyemitowanych akcjach wzrośnie z 4,9% do 11,8%.

Do odblokowania akcji dochodzi w trudnym momencie. Po gwałtownej wyprzedaży wywołanej publikacją wyników kurs SpaceX znalazł się poniżej ceny z IPO.

Mimo to akcje spółki odbiły w trakcie czwartkowej sesji, po wcześniejszym spadku do nowych minimów. Kurs zachował się więc odwrotnie, niż sugerowałoby typowe założenie, że większa podaż akcji będzie ciążyć notowaniom.

O godz. 11:36 czasu EDT, przy otwartym rynku, akcje SpaceX kosztowały 110,13 USD, po wzroście o 1,86 USD, czyli 1,71%.

### Dlaczego stosuje się lock-up?

Gdy spółka debiutuje na giełdzie, jej pracownicy i inwestorzy obecni w niej jeszcze przed IPO zazwyczaj zgadzają się na lock-up. Jest to najczęściej 180-dniowy okres, w którym nie mogą sprzedawać akcji.

Wygasanie lock-upu oznacza zniesienie tych ograniczeń. Wcześniej zablokowane akcje mogą wtedy trafić do obrotu. Ponieważ na rynek może nagle trafić duża dodatkowa podaż, takie wydarzenie często wywiera w krótkim terminie presję na kurs. Jest to szczególnie prawdopodobne, gdy osoby posiadające akcje mają duże niezrealizowane zyski i mogą chcieć je spieniężyć.

Rozwiązanie zastosowane przez SpaceX różni się od typowego harmonogramu. Spółka nie odblokowała wszystkich akcji jednego dnia. Podzieliła je na dziewięć transz, które będą stopniowo udostępniane w kolejnych miesiącach.

Czwartkowa transza jest pierwsza i największa. Przy cenie zamknięcia z 5 sierpnia wynoszącej 108,27 USD jej wartość sięga około 98,7 mld USD. To duża fala potencjalnej podaży, która może wywierać presję na notowania.

### Co mówią analitycy?

Nicolas Owens, analityk Morningstar, spodziewa się, że znaczna część odblokowanych akcji trafi na rynek.

„Uważamy, że większość dostępnych akcji trafi do obrotu, ponieważ obecni sprzedający kupowali je po niskich cenach i długo je posiadali” – napisał. Dodał jednak, że część negatywnego wpływu mogła już zostać uwzględniona w kursie: „Możliwe, że duża część ostatniego spadku akcji SpaceX wynika właśnie z oczekiwania na rozwodnienie udziałów po wygaśnięciu lock-upu”.

Inni analitycy zwracają uwagę, że możliwość sprzedaży akcji nie musi oznaczać natychmiastowej fali wyprzedaży.

„Dostrzegamy nadchodzące w czwartek, 6 sierpnia, wygaśnięcie lock-upu obejmującego 911,5 mln akcji. Może to zwiększyć obecny wolny obrót, wynoszący 639 mln akcji, o 143%. Uważamy jednak, że przed pierwszym wygaśnięciem, największym z wielu zaplanowanych na najbliższe miesiące, inwestorzy w znacznym stopniu zdążyli już dostosować swoje pozycje” – napisał Doug Anmuth z JPMorgan.

Podobnie ocenił sytuację Brett Linzey z Mizuho. „Choć potencjalny wzrost podaży akcji ma znaczenie, inwestorzy powinni pamiętać, że dopuszczenie akcji do sprzedaży nie oznacza, iż cała transza zostanie zaoferowana na rynku” – stwierdził.

Ron Epstein z Bank of America uznał, że lock-up należy traktować przede wszystkim jako krótkoterminowy czynnik techniczny, a nie ocenę wartości samej spółki.

„Zakładam, że gdy zaczniemy przechodzić przez proces wygasania lock-upu, część technicznej presji na akcje zniknie” – powiedział Yahoo Finance. „Inne czynniki fundamentalne mogą oczywiście wpływać na kurs niezależnie od lock-upu, ale sam lock-up jest czynnikiem technicznym, który prawdopodobnie będzie ciążył akcjom”.

Adam Jonas z Morgan Stanley uznał wygaśnięcie lock-upu za potencjalną okazję do zakupu. Określił SpaceX jako „potencjalną spółkę o wielopokoleniowym potencjale wzrostu składanego, która na dużą skalę przekształca energię w inteligencję sieciową i rojową”.

Dodał: „SPCX ma elementy potrzebne do zbudowania wiodącej w branży inteligencji w przeliczeniu na wat, dolara i sekundę”.

Większość analityków z Wall Street pozostaje ogólnie pozytywnie nastawiona do SpaceX. Wynika to z szerokiej przewagi konkurencyjnej spółki, trudnej do skopiowania przez rywali. Obejmuje ona zarówno wynoszenie rakiet, jak i łączność satelitarną oraz wyjątkową działalność związaną ze sztuczną inteligencją.

Odblokowanie akcji następuje jednak, gdy kurs już znajduje się poniżej poziomu z IPO. SpaceX musi teraz nadal osiągać bardzo dobre wyniki po publikacji rezultatów za drugi kwartał.

„Ten kwartał zapewnia Muskowi wiarygodność i czas, ale wraz ze zbliżającym się wygaśnięciem lock-upu i kursem akcji znajdującym się już poniżej poziomu z IPO SpaceX będzie musiała nadal osiągać wyjątkowe wyniki, aby jej wycena nie wróciła na Ziemię” – powiedział Sam North, analityk rynku w eToro.

Odblokowanie akcji stawia SpaceX w trudnej sytuacji. Jednorazowe uwolnienie dużej liczby walorów może wymusić sprzedaż, ponieważ ich posiadacze mogą spieszyć się z realizacją zysków, zanim kurs spadnie jeszcze bardziej. Jeśli jednak liczba faktycznie sprzedanych akcji okaże się mniejsza od obaw inwestorów, może to uspokoić rynek i pozwolić kursowi się ustabilizować.

Do końca tego roku ma dojść jeszcze do odblokowania akcji w ośmiu kolejnych transzach. Czwartkowe wydarzenie jest więc jednodniowym testem tego, jak inwestorzy oceniają akcje przed napływem następnych walorów na rynek. Kluczowe pytanie brzmi, czy pojawią się kupujący gotowi przejąć akcje wystawione na sprzedaż, skoro wielu z nich wcześniej nie zdecydowało się na zakup.

Na zdjęciu rakieta SpaceX Starship i booster Super Heavy v3 stoją na stanowisku 2 po tym, jak pogoda opóźniła próbę startu 13. lotu testowego. Do zdarzenia doszło 23 lipca 2026 roku w kompleksie startowym SpaceX w Starbase w Teksasie.