Miliony seniorów w USA mogą stracić pełne waloryzacje Social Security. Najwięcej stracą najlepiej zarabiający

Social Security to popularny, ale kosztowny program emerytalny w Stanach Zjednoczonych. Fundusz powierniczy programu może wyczerpać rezerwy już za kilka lat. Eksperci proponują więc różne sposoby ograniczenia kosztów i zapewnienia systemowi długoterminowej stabilności. Wśród pomysłów są podniesienie pełnego wieku emerytalnego oraz zniesienie limitu podatku od wynagrodzeń dla osób o najwyższych dochodach.

Komitet na rzecz Odpowiedzialnego Budżetu Federalnego (Committee for a Responsible Federal Budget, CRFB), ponadpartyjna organizacja non profit, przedstawił kolejne rozwiązanie: ograniczenie corocznych waloryzacji świadczeń emerytalnych dla najlepiej zarabiających beneficjentów.

W dokumencie opublikowanym w październiku CRFB, powołując się na wyliczenia Urban Institute, ocenia, że proponowana zmiana „mogłaby być szybkim, przemyślanym i progresywnym sposobem na przywrócenie wypłacalności Social Security oraz skierowanie programu na stabilną ścieżkę finansową”.

Na razie jest to tylko propozycja, ale presja na reformę rośnie. Najnowszy raport powierników Social Security, opublikowany w czerwcu 2026 roku, zakłada, że fundusz emerytalny wyczerpie rezerwy w czwartym kwartale 2032 roku. Jeśli Kongres nie podejmie działań, bieżące wpływy wystarczą wtedy na wypłatę zaledwie 78% świadczeń emerytalnych przewidzianych obecnymi przepisami. Połączone fundusze emerytalny i rentowy mają wystarczyć do 2034 roku. Po wyczerpaniu rezerw możliwa będzie wypłata 83% zaplanowanych świadczeń.

Jeśli propozycja zostanie wdrożona, części beneficjentów może być trudniej utrzymać siłę nabywczą świadczeń w późniejszym okresie emerytury. Ma to znaczenie, ponieważ odbiorcy Social Security wkrótce otrzymają kolejną waloryzację. Najnowsze szacunki AARP wskazują na 3,5%. Oficjalna wartość zostanie prawdopodobnie ogłoszona w październiku, po publikacji danych o inflacji za wrzesień.

### Czym jest COLA?

COLA to mechanizm wbudowany w system Social Security, który ma chronić beneficjentów przed skutkami inflacji, czyli wzrostem cen.

Początkowo podwyżki były przyznawane doraźnie i wymagały zgody Kongresu. Gdy inflacja gwałtownie wzrosła w latach 70., Kongres wprowadził przepis umożliwiający automatyczną, coroczną waloryzację. Od tego czasu COLA jest powiązana z Consumer Price Index for Urban Wage Earners and Clerical Workers (CPI-W). To oficjalny wskaźnik miesięcznych zmian cen koszyka towarów i usług, takich jak żywność, energia i opieka medyczna.

W 2026 roku Social Security Administration ustaliła COLA na poziomie 2,8%. Podwyżka zaczęła obowiązywać w przypadku świadczeń wypłacanych od stycznia 2026 roku.

Inflacja nieco spowolniła, ale ceny nadal rosną. Według Senior Citizens League lipcowy CPI-W był o 3,4% wyższy niż rok wcześniej. Na podstawie najnowszych danych organizacja szacuje, że COLA w 2027 roku wyniesie 3,6%. Jeśli prognoza się sprawdzi, będzie to największa roczna podwyżka od 2023 roku.

Zgodnie z propozycją CRFB wszyscy beneficjenci nadal otrzymywaliby coroczną waloryzację. Emeryci z najwyższymi świadczeniami, którzy zazwyczaj osiągali również najwyższe dochody w całym okresie aktywności zawodowej, zostaliby jednak objęci stałym limitem kwotowym podwyżki.

Jeśli COLA wyniosłaby w danym roku 2%, osoba otrzymująca łącznie 50 000 USD świadczeń rocznie dostałaby standardowo podwyżkę o 1 000 USD. Po wprowadzeniu limitu podwyżka mogłaby zostać ograniczona do 900 USD. Beneficjenci otrzymujący mniej niż 45 000 USD nadal dostawaliby pełną waloryzację.

Kwota 45 000 USD jest wyłącznie przykładem i nie stanowi proponowanego progu dochodowego. W modelu CRFB limit byłby oparty na wysokości COLA otrzymywanej przez beneficjentów znajdujących się w 75. percentylu świadczeń. Oznacza to poziom, poniżej którego znajduje się 75% beneficjentów, a powyżej którego pozostaje 25% z nich.

Limit można wyliczać na różne sposoby. W swoim dokumencie CRFB zaproponował powiązanie go ze świadczeniem podstawowym beneficjenta znajdującego się w 75. percentylu. Świadczenie podstawowe (primary insurance amount, PIA) to kwota, którą emeryt otrzymałby po rozpoczęciu pobierania świadczenia w pełnym wieku emerytalnym (full retirement age, FRA).

„Podobnie jak samo świadczenie, limit byłby zwiększany lub zmniejszany w zależności od wieku rozpoczęcia pobierania świadczenia” — wyjaśniono w dokumencie. „Na przykład limit byłby obniżony o 30% dla osób, które zaczęłyby pobierać świadczenie w wieku 62 lat, i podwyższony o 24% dla osób, które zaczęłyby je pobierać w wieku 70 lat. Limit byłby również korygowany w zależności od rodzaju świadczenia. W przypadku świadczenia dla małżonka wynosiłby na przykład połowę standardowej wartości”.

W takim wariancie około 25% beneficjentów mogłoby w przyszłości otrzymywać niższe roczne podwyżki, niż wynikałoby to z obecnych przepisów. Nie straciliby jednak waloryzacji całkowicie.

W 2055 roku świadczenia dla 20% beneficjentów z najwyższymi świadczeniami byłyby o 6% niższe. W przypadku 5% najlepiej zarabiających spadek wyniósłby 7%.

### Dlaczego proponowana jest zmiana?

Propozycja CRFB może wydawać się radykalna, ale odzwierciedla realne ryzyko obniżek, z którym obecnie mierzą się wszyscy beneficjenci. Czeki z Social Security nie zniknęłyby nagle po wyczerpaniu rezerw funduszy. Bez działań Kongresu program nie miałby jednak wystarczających środków na wypłatę pełnych świadczeń obiecanych w obecnych przepisach.

Najnowszy raport powierników wskazuje również na dodatkową presję wywołaną przez One Big Beautiful Bill Act (OBBBA), ustawę podpisaną w lipcu 2025 roku. Poprzez ograniczenie części świadczeń Social Security podlegającej federalnemu podatkowi dochodowemu ustawa ma zmniejszyć wpływy trafiające do programu.

CRFB argumentuje, że skupienie ograniczeń na osobach o najwyższych dochodach pozwoliłoby obciążyć przede wszystkim tych beneficjentów, którzy mogą sobie na to najbardziej pozwolić. Jednocześnie emeryci o średnich i niskich dochodach, bardziej zależni od waloryzacji, zachowaliby pełniejszą ochronę przed inflacją.

Według szacunków CRFB twardy limit dla 25% beneficjentów o najwyższych świadczeniach pozwoliłby zaoszczędzić 115 mld USD w ciągu 10 lat. To niemal 10% prognozowanego niedoboru finansowania programu w perspektywie 75 lat. Gdyby limit ustalono na poziomie 50. percentyla, czyli objął połowę wszystkich odbiorców, oszczędności w ciągu dekady wyniosłyby 385 mld USD.

CRFB przyznaje, że sam limit COLA w niewielkim stopniu opóźniłby utratę wypłacalności programu. Potrzebne byłyby także inne reformy. Ponieważ ograniczenie poprawiłoby jednak sytuację finansową Social Security, zmniejszyłoby skalę przyszłej obniżki świadczeń. W efekcie świadczenia wypłacane beneficjentom z trzech najniższych grup byłyby o około 2% wyższe niż bez tej zmiany.

Limit COLA nie rozwiązałby więc samodzielnie problemów Social Security. CRFB traktuje go jako jeden z elementów szerszego pakietu zmian dotyczących podatków i świadczeń, który miałby zmniejszyć długoterminowy niedobór programu.

### Co dalej?

Nie wydaje się, aby ustawodawcy komentowali propozycję CRFB. Może to oznaczać, że nie wzbudziła ona dotąd większej uwagi w Waszyngtonie. Nadal pozostaje jednym z wielu pomysłów omawianych podczas debaty nad sposobem zamknięcia luki finansowej Social Security.

Ustawodawcy rozważają również inne rozwiązania mające poprawić sytuację programu. Lista propozycji wypłacalności opublikowana przez Social Security Administration obejmuje między innymi ustawę „We Can't Wait Act of 2026”, przedstawioną w lutym przez senator Susan Collins i senator Maggie Hassan. Pokazuje to, że pomysłów na zamknięcie luki finansowej programu nie brakuje.

Dla emerytów nie oznacza to konieczności podejmowania gwałtownych decyzji ani zmiany strategii rozpoczęcia pobierania świadczeń na podstawie propozycji, która nie stała się prawem. Jest to jednak przypomnienie, że przyszłe świadczenia Social Security mogą wyglądać inaczej niż obecnie.

Można oczekiwać połączenia różnych korekt i reform. Mogą one obejmować zwiększenie dochodów programu, wolniejszy wzrost świadczeń albo zmiany konstrukcyjne. Celem ustawodawców jest uniknięcie nagłego ograniczenia wypłat.

Obecnie pełna COLA nadal wynika z obowiązujących przepisów, a podwyżka na 2027 rok jest oczekiwana w październiku. Propozycja CRFB pokazuje jednak, że jeśli Kongres zajmie się w przyszłości luką finansową Social Security, osoby o wyższych dochodach mogą zostać poproszone o rezygnację z części ochrony świadczeń przed inflacją.