Ostrzeżenie Bank of America niepokoi inwestorów

Indeks S&P 500 przyniósł w 2026 roku dwucyfrową stopę zwrotu, a wzrosty utrzymały się mimo kolejnych ostrzeżeń. Jeden z najczęściej obserwowanych na Wall Street wskaźników pozycjonowania inwestorów pokazuje jednak inny sygnał.

Autorski Bull & Bear Indicator banku Bank of America od maja 2026 roku pozostaje w strefie sygnału sprzedaży. Tygodniowe odczyty z lipca wynosiły od 9,5 do 9,6 w 10-punktowej skali. To najwyższe poziomy od 2021 roku, wynikające ze skrajnego pozycjonowania funduszy hedgingowych i zarządzających funduszami, przepływów na rynku akcji oraz sytuacji technicznej na rynku kredytowym.

„Skrajnie bycze pozycjonowanie oznacza, że należy ograniczyć ekspozycję na ryzyko” — napisał Michael Hartnett, główny strateg inwestycyjny Bank of America, w nocie dla klientów.

Sygnał nie gwarantuje spadków. W przeszłości niektóre sygnały sprzedaży wygasały bez wywołania znaczących strat. Mimo to liczba potencjalnych kupujących zmniejszyła się na tyle, że nawet niewielkie rozczarowanie wynikami spółek lub polityką gospodarczą może wywołać nieproporcjonalnie silną presję sprzedaży.

Wskaźnik Bank of America osiągnął 9,5 punktu, ponieważ skrajne pozycjonowanie rozprzestrzeniło się na różne klasy aktywów.

Łączy on dane o pozycjonowaniu inwestorów instytucjonalnych, przepływach na rynkach akcji i obligacji, szerokości globalnego rynku akcji oraz sytuacji technicznej na rynku kredytowym w jeden zbiorczy wynik. Szerokość rynku pokazuje, jak wiele spółek uczestniczy we wzrostach indeksu.

Gdy wynik przekracza 8,0 punktu, Bank of America traktuje go jako kontrariański sygnał sprzedaży aktywów ryzykownych, czyli sygnał sugerujący ostrożność właśnie dlatego, że większość inwestorów jest już nastawiona bardzo optymistycznie.

W podziale na poszczególne elementy wskaźnika:

• pozycjonowanie zarządzających funduszami znalazło się w 99. percentylu, czyli powyżej poziomu obserwowanego w 99% wcześniejszych odczytów;
• przepływy na rynku akcji osiągnęły 93. percentyl;
• ekspozycja funduszy hedgingowych znalazła się w 83. percentylu;
• sytuacja techniczna na rynku kredytowym osiągnęła 77. percentyl.

Wysoki odczyt dotyczący rynku kredytowego odzwierciedla niewielkie różnice między rentownością obligacji wysokodochodowych a bezpieczniejszym długiem oraz niskie premie za ryzyko na globalnych rynkach obligacji.

Równocześnie zadziałał drugi sygnał ostrzegawczy. W sierpniowym badaniu Global Fund Manager Survey zarządzający zmniejszyli rezerwy gotówkowe do 3,5% aktywów pod zarządzaniem, z 3,6% w lipcu. Był to szósty najniższy odczyt w historii badania sięgającej 1998 roku.

Poziom ten znalazł się poniżej reguły gotówkowej Bank of America. Zgodnie z nią spadek rezerw poniżej 4,0% jest sygnałem sprzedaży, który potwierdza, że instytucje są w pełni zaangażowane na rynku i mają niemal żadnych wolnych środków na nowe inwestycje.

### Co pokazuje 17 wcześniejszych sygnałów sprzedaży dla krótkoterminowych stóp zwrotu z akcji

Od uruchomienia wskaźnika 24 lata temu pojawiło się 17 sygnałów sprzedaży. Tworzy to wystarczająco dużą próbę, aby ocenić zachowanie rynków po ich wystąpieniu.

Globalne akcje, mierzone indeksem MSCI All Country World Index, traciły średnio od 2% do 3% w ciągu dwóch do trzech miesięcy po każdym z tych sygnałów — zauważył Hartnett.

Akcje spadały w 60% takich przypadków, a największe obsunięcia wynosiły od 15% do 20%.

Najnowszy sygnał nie pasuje jednak do tego schematu. Obecny cykl sygnału sprzedaży rozpoczął się 26 maja. Od tego czasu S&P 500 wzrósł o 1,6%, a MSCI ACWI zyskał 1,3%.

### Dane Morningstar również wskazują na zbyt duże skupienie inwestorów

Bank of America nie jest jedyną dużą instytucją, która sygnalizuje skrajne pozycjonowanie inwestorów. S&P 500 Momentum Index, obejmujący 100 spółek osiągających najlepsze wyniki w indeksie bazowym, przyniósł w okresie od kwietnia do maja tego roku 34% stopy zwrotu.

Był to najmocniejszy dwumiesięczny wzrost od co najmniej 1995 roku. Wynik przewyższył nawet szczyty osiągane w czasach bańki internetowej.

Philip Straehl, dyrektor inwestycyjny Morningstar Wealth na region obu Ameryk, ocenił, że tak silny wzrost spółek o najlepszej dynamice pokazuje nadmierne skupienie inwestorów. Historycznie po okresach takiego skupienia akcje osiągały słabsze wyniki w kolejnych okresach.

„Uważam, że jest to jeden z sygnałów wskazujących na nadmierny optymizm na obecnym rynku. Dlatego perspektywa dla rynków od tego momentu jest moim zdaniem ostrożna” — powiedział Straehl.

Jego zdaniem skrajne poziomy pokazują między innymi wskaźnik Shillera (relację cen akcji do długoterminowych zysków skorygowanych o inflację), a także wskaźniki ceny do wartości księgowej, ceny do sprzedaży oraz premii za ryzyko akcji. Premia za ryzyko akcji to dodatkowa oczekiwana stopa zwrotu z akcji w porównaniu z bezpieczniejszymi aktywami.

Szersza ocena perspektyw rynku przedstawiona przez Straehla brzmi: „Ogólna nagroda za podejmowane ryzyko nie jest obecnie zbyt atrakcyjna”.

### Co sygnał sprzedaży oznacza dla ryzyka koncentracji w funduszach ETF na S&P 500

Inwestorzy posiadający SPDR S&P 500 ETF Trust (SPY) lub Vanguard S&P 500 ETF (VOO) muszą brać pod uwagę nie tylko ogólny kierunek rynku, lecz także koncentrację portfela.

Spółki technologiczne odpowiadają obecnie za około jedną trzecią wagi indeksu S&P 500. Z kolei 10 największych pozycji stanowi około 36–38% aktywów obu funduszy.

Tak duży udział największych spółek oznacza, że ograniczanie pozycji przez inwestorów nie wpłynęłoby na wszystkie składniki indeksu w równym stopniu. Te same spółki, które napędzały wzrosty — największe spółki wzrostowe i producenci półprzewodników — zostały wskazane przez zespół Hartnetta jako najbardziej narażone na odwrócenie tendencji. W podobnej grupie znalazły się także banki i spółki przemysłowe.

### Jak sygnał sprzedaży zmienia ocenę ryzyka w funduszach indeksowych na S&P 500

Po osiągnięciu szczytu w lutym 2026 roku indeks S&P 500 spadł o ponad 7%, zanim odrobił straty. Był to zupełnie inny przebieg wydarzeń niż niewielki wzrost po sygnale z maja.

Podwyższone ryzyko przeradza się w rzeczywiste straty, gdy pogarsza się szerokość rynku. Dochodzi do tego wtedy, gdy coraz mniej spółek utrzymuje wzrost indeksu, podczas gdy pozostałe zaczynają stopniowo tracić na wartości. Szerokość rynku jest jednym z elementów Bull & Bear Indicator.

Jeśli odsetek spółek z indeksu S&P 500 notowanych powyżej 200-dniowej średniej kroczącej zacznie spadać, a sam indeks pozostanie stabilny, powstanie rozbieżność. W przeszłości taki sygnał poprzedzał większe obsunięcia w okresie po pojawieniu się sygnału sprzedaży.

Zarówno wskaźnik pozycjonowania Bank of America, jak i dane Morningstar dotyczące dynamiki spółek wskazują na ten sam wniosek. Zmniejsza to prawdopodobieństwo, że którykolwiek z tych sygnałów jest fałszywym alarmem.

W przypadku posiadaczy SPY i VOO pojawienie się takiej rozbieżności byłoby najwcześniejszym dostępnym sygnałem, że ryzyko koncentracji wskazane przez Bank of America zaczyna przekładać się na zachowanie cen.