Moonshot AI pokazał Kimi K3 — wydajność bliska Fable 5 przy niższym koszcie

Moonshot AI z Pekinu ujawnił nową wersję modelu językowego Kimi — K3. To największy jak dotąd publicznie udostępniony model o otwartych wagach. K3 w benchmarkach plasował się wśród najlepszych modeli i w niektórych testach był oceniany jako lepszy od konkurencji.

K3 wykazał „konkurencyjną” wydajność względem Anthropic Fable 5 oraz „znacząco przewyższał” Anthropic Opus 4.8 i OpenAI GPT 5.6 Sol. Oficjalne benchmarki Moonshot regularnie lokowały K3 w pierwszej trójce modeli. Niezależny test Arena.AI postawił K3 nawet na pierwszym miejscu, przed Anthropic.

Wypuszczenie K3 zaskoczyło wielu obserwatorów. Niektórzy, w tym Dario Amodei, CEO Anthropic, oczekiwali, że chińskie laboratoria zbliżą się do najlepszych rozwiązań z USA dopiero za około sześć miesięcy. Elon Musk sugerował, że może to nastąpić w pierwszym kwartale przyszłego roku. Premiera K3 gwałtownie skróciła ten czas i pokazała, jak szybko chińscy deweloperzy nadrabiają dystans.

Moonshot ustalił cenę K3 na 15 USD za milion tokenów (token = jednostka informacji przetwarzanej lub generowanej przez model). Dla porównania Fable 5 kosztuje 50 USD za milion tokenów.

Rynkowa reakcja była natychmiastowa. Wyprzedaż w sektorze półprzewodników, która już się zaczęła, zaostrzyła się po debiucie K3. Akcje Taiwan Semiconductor Manufacturing Company (TSMC) spadły o 7% w piątek, mimo że firma zgłosiła 77% wzrost kwartowego zysku operacyjnego. Akcje SoftBanku spadły o 9,0%. Chiński startup z.ai, konkurent Moonshota, zanotował niemal 30% przecenę na giełdzie w Hongkongu.

Strach przed rozszerzeniem się reakcji dotarł też do rynków amerykańskich. Indeks Nasdaq 100 spadł o 1,0% na godzinę 14:00 czasu wschodniego. Akcje Nvidii potaniały o 1,2%, na krótko tracąc pozycję najcenniejszej spółki świata na rzecz Apple. Akcje Meta spadły o ponad 2,4%.

Chiński sektor AI obejmuje zarówno duże firmy technologiczne, jak Alibaba i ByteDance, jak i mniejsze startupy takie jak DeepSeek, MiniMax i z.ai. W wyścigu uczestniczą też nieoczekiwane podmioty, na przykład producent telefonów Xiaomi czy platforma dostaw Meituan.

Moonshot AI to jedno z młodszych przedsiębiorstw. Firma została założona w 2023 r. Jej chińska nazwa nawiązuje do albumu Pink Floyd The Dark Side of the Moon, który jest ulubionym krążkiem założyciela Yang Zhilina. Moonshot jest wspierana m.in. przez Alibaba, Tencent i Meituan oraz HSG (dawniej Sequoia China). Rozważa notowanie na giełdzie w Hongkongu.

Wcześniejsze wersje Kimi, zwłaszcza K2.5 i K2.6, zdobyły popularność wśród deweloperów w Dolinie Krzemowej, oferując silne wyniki w zadaniach programistycznych przy znacząco niższym koszcie niż Claude od Anthropic. W marcu producent asystenta do kodowania Cursor przyznał, że jego agent Composer 2 działał na Kimi 2.5.

Inne chińskie zespoły też mocno przyspieszyły w tym roku. W kwietniu DeepSeek przedstawił V4 — aktualizację modelu V3 z poprzedniego roku. V4 nie wywołał równie dużego zamieszania co jego poprzednik, ale nadal oferował wydajność na granicy możliwości przy bardzo niskiej cenie — obecnie 0,87 USD za milion tokenów wyjściowych — i można go uruchamiać na procesorach Huawei.

W połowie czerwca z.ai wprowadził model GLM‑5.2. Ogłoszenie pojawiło się kilka dni po tym, jak przedstawiciele USA na krótko utrudnili dostęp do modeli Anthropic Fable i Mythos niektórym użytkownikom spoza Stanów Zjednoczonych oraz obywatelom innych krajów. z.ai skomentował premierę: „Zaawansowana sztuczna inteligencja nie powinna należeć tylko do nielicznych ani być wycofywana na mocy kilku zasad w dowolnym momencie.”

Nawet chińscy giganci konsumenccy angażują się w wyścig. Meituan wprowadził w zeszłym miesiącu LongCat 2.0 i ujawnił, że trenował system w całości na półprzewodnikach wyprodukowanych w Chinach, a nie na amerykańskich układach.

„Ekosystem AI w Chinach prawdopodobnie jest znacznie lepszy, niż wielu sądziło” — ocenił Paul Triolo, partner w DGA‑Albright Stonebridge Group.

Dlaczego chińskie modele są tańsze? Kilka czynników składa się na niższe koszty. Ceny energii w Chinach są niższe niż w wielu częściach USA, częściowo dzięki dużym inwestycjom w wytwarzanie i przesył energii, co ułatwia dodawanie mocy dla centrów danych. W USA nowe centra danych często napotykają opór polityczny z powodu obaw o obciążenie sieci i zużycie wody.

Chińskie firmy chętniej poświęcają marże zysku, by zdobyć udział w rynku i uczynić swoje modele standardem. Jednocześnie restrykcje eksportowe USA, mające ograniczyć dostęp Chin do zaawansowanych procesorów AI, mogły paradoksalnie przyczynić się do niższych cen. Brak dostępu do najsilniejszych układów zmusił zespoły do uzyskiwania większej wydajności z mniej zaawansowanego sprzętu.

„Laboratoria są tak ograniczone pod względem mocy obliczeniowej, kapitału i talentów, że wiele z nich ostrożnie gospodaruje zasobami” — mówi Grace Shao, analityczka AI i autorka newslettera AI Proem.

Dodatkowo wiele chińskich modeli jest kompatybilnych z tańszymi, lokalnie produkowanymi procesorami. „Za pieniądze, które chińska firma wydałaby na chip Nvidia, może kupić dziesięć lokalnych układów od Huawei lub innych producentów” — zauważa George Chen, partner w Asia Group.

Duże znaczenie ma też otwartość. Prawie wszystkie chińskie firmy publikują modele na zasadach open source (otwartego oprogramowania), co pozwala użytkownikom pobierać modele bezpłatnie, uruchamiać je lokalnie i dostrajać. Dzięki temu zewnętrzni dostawcy, także w USA, mogą hostować chińskie modele bez opłat licencyjnych; wówczas jedyne realne koszty to „GPU i energia” — podkreśla Ameya Karnitkar, współzałożyciel platformy pomiarowej Larridin. „Anthropic dolicza dodatkowo koszty badań i rozwoju oraz własne koszty inferencji.”

Przykład komercyjnego wykorzystania: DoorDash przekierowuje „prace niższego poziomu” do modelu Kimi, co według CTO Andy’ego Fanga daje „lepszą jakość, niższy koszt”.

Na konferencji World Artificial Intelligence Conference w Szanghaju 17 lipca prezydent Chin Xi Jinping potwierdził zaangażowanie kraju w otwartość i współdzielenie modeli. Wezwał do „wykorzystania tej rzadkiej historycznej szansy, zachęcania do open source, otwartości, współpracy i dzielenia się, oraz wszechstronnego wspierania innowacji technologicznych w AI, rozwoju przemysłu i zastosowań scenariuszowych.”

Xi dodał też krytyczną uwagę pod adresem polityki USA, mówiąc, że należy „wspólnie sprzeciwić się praktyce nadmiernego rozszerzania pojęcia bezpieczeństwa narodowego w dziedzinie AI lub stawiania bezpieczeństwa jednego kraju ponad bezpieczeństwo innych.”