Dwa czynniki inflacyjne zwiększają ryzyko krachu giełdowego za Trumpa

Mimo że ogólny wskaźnik inflacji w USA cofnął się z trzyletniego szczytu, rynki akcji nadal nie są poza niebezpieczeństwem. Istnieją dwa czynniki napędzające inflację, które mogą się wzmocnić i skłonić Rezerwę Federalną (Fed) do zdecydowanych działań.

W lutym inflacja w ujęciu 12-miesięcznym (TTM) wynosiła 2,4%, zbliżając się do długoterminowego celu Fed na poziomie 2%. Wówczas taryfy wprowadzone przez prezydenta Donalda Trumpa nieco podnosiły ceny dóbr, o czym wspominał były przewodniczący Fed Jerome Powell w komunikatach FOMC.

Sytuację zmieniła wojna z Iranem. Decyzja prezydenta o ataku spowodowała, że Iran zamknął Cieśninę Ormuz dla większości ruchu morskiego. To wstrzymało przepływ około jednej piątej światowego zapotrzebowania na płynne paliwa naftowe i wywołało najszybszy wzrost cen paliw od ponad trzech dekad.

Między lutym a majem inflacja w ujęciu 12-miesięcznym wzrosła z 2,4% do 4,2%, napędzana niemal wyłącznie gwałtownym wzrostem cen energii. Dobra wiadomość dla konsumentów jest taka, że ceny ropy spadły znacząco w czerwcu, co przyniosło pewną ulgę przy dystrybutorach paliw. W czerwcu wskaźnik CPI spadł do 3,5%.

Odczyty z czerwca pokazały też, że inflacja bazowa (core CPI, czyli bez cen żywności i energii) spadła do 2,6%, a miesięczny odczyt CPI miesiąc do miesiąca wyniósł -0,4% — to największy miesięczny spadek od maja 2020 r.

Jednak lepiej oddającą presję popytową miarą jest rdzeniowy wskaźnik wydatków konsumpcyjnych (Core PCE). Narzędzie prognozowania inflacji Cleveland Fed (Inflation Nowcasting) szacuje, że Core PCE wyniesie 3,33% w czerwcu wobec 3,4% w maju, a następnie nieznacznie przyspieszy do 3,36% w lipcu.

Utrzymywanie się wysokich odczytów Core PCE sugeruje, że inflacja napędzana polityką administracji Trumpa — tzw. Trumpflation (inflacja powiązana z działaniami Trumpa) — weszła w nową fazę. Presje inflacyjne rozlały się poza sektor energetyczny: firmy płacą więcej za przekierowanie przesyłek, które zwykle szły przez Cieśninę Ormuz, podrożały produkty na bazie ropy, takie jak tworzywa sztuczne i polimery, a dostępność nawozów stała się mniejsza. Wszystkie te efekty zwiększają koszty produkcji i przekładają się na wyższe ceny końcowe.

Do tego dochodzi drugi, trudny do zwalczenia czynnik: rewolucja sztucznej inteligencji (AI). Protokoły ostatniego posiedzenia FOMC wskazały, że zarówno inflacja ogólna, jak i bazowa były wyższe niż rok wcześniej, a personel przypisywał to m.in. efektowi podwyżek taryf, wyższym kosztom energii i nakładom wynikającym z konfliktu na Bliskim Wschodzie oraz gwałtownemu wzrostowi popytu związanemu z budową infrastruktury pod AI.

Gdy popyt na sprzęt do centrów danych przytłacza podaż, firmy takie jak Nvidia i Micron Technology uzyskują znaczną siłę cenową. Wyższe ceny komponentów przenoszą się w dół łańcucha dostaw i ostatecznie trafiają do konsumentów.

Część uczestników rynku uważa, że wzrost wydajności dzięki AI w dłuższym terminie może zwiększyć produkcję i obniżyć presję inflacyjną. Na dziś jednak jesteśmy daleko od rozwiązania problemów w łańcuchach dostaw i momentu, gdy firmy w pełni zoptymalizują użycie AI. W międzyczasie rosnące koszty związane z budową centrów danych utrzymują presję inflacyjną.

Jeżeli Fed zdecyduje się podwyższyć stopy procentowe, by stłumić uporczywą inflację, takie działania mogą znacząco spowolnić budowę centrów danych AI i zmusić inwestorów do rewizji bardzo wysokich wycen spółek AI oraz rynku szerzej. To z kolei zwiększa prawdopodobieństwo krachu na giełdzie w trakcie prezydentury Donalda Trumpa.

Dodatkowe czynniki ryzyka to ekstremalne wyceny akcji i paraboliczny wzrost zadłużenia na rachunkach marżowych, które same w sobie mogą pogłębić spadki, gdy polityka pieniężna stanie się bardziej restrykcyjna.