Chińskie firmy pamięciowe zyskują na boomie AI i trafiają pod nadzór USA

W czerwcu w strefie badawczo‑rozwojowej (B+R) CXMT doszło do konfrontacji między personelem a inżynierami dostawcy sprzętu powiązanego z Huawei. Inżynierom, którzy zajmowali się konserwacją urządzeń, nagle nakazano spakować narzędzia i natychmiast opuścić strefę. Po tym incydencie nie pozwolono im wrócić do prac w tej części zakładu.

Przez kilka miesięcy CXMT podnosiła ceny dla Huawei, mimo że ta domagała się złagodzenia rosnących kosztów. Firma awansowała do pozycji czwartego co do wielkości producenta pamięci na świecie, w tym pamięci DRAM używanej w smartfonach, laptopach i serwerach.

Pamięci jeszcze niedawno były biznesem niskomarżowym; CXMT i YMTC przez lata korzystały ze wsparcia państwowego i notowały straty. Jednak rozbudowa centrów danych obsługujących AI zwiększyła popyt i sprawiła, że producenci mogą wybierać klientów i narzucać ceny. Cztery źródła Reutersa twierdzą, że chińskie firmy zaczęły wyłaniać priorytetowych klientów i dyktować stawki.

W niektórych przypadkach chińscy producenci pobierają wyższe ceny niż więksi południowokoreańscy konkurenci, Samsung i SK Hynix. W ostatnich tygodniach CXMT żądała więcej niż około 1 240 USD za porównywalny 64‑gigabajtowy moduł DDR5 dla serwerów, powiedzieli rozmówcy Reutersa. Kilka chińskich firm elektronicznych i technologicznych złożyło w tym roku skargi do Ministerstwa Przemysłu i Technologii Informacyjnych na podwyżki, twierdząc, że opóźniają one premiery produktów.

CXMT podpisała pięcioletnią umowę z ByteDance wartą ponad 7 mld USD, a wcześniej uzgodniła z Tencent kontrakt wart ponad 3 mld USD. Umowy te pojawiają się, gdy CXMT przygotowuje ofertę publiczną w Szanghaju o wartości 8,6 mld USD, planowaną na poniedziałek.

CXMT wykazała w pierwszym kwartale przychody w wysokości 7,5 mld USD, co oznacza wzrost o 719% rok do roku i — według opisu — pozwoliło odrobić dekadę strat w ciągu sześciu miesięcy.

YMTC również przygotowuje się do IPO; niektórzy menedżerowie wewnętrznie postulują wycenę na poziomie 1 000 000 000 000 CNY (około 148 mld USD).

Obie spółki otrzymują wsparcie państwowego funduszu inwestycyjnego Big Fund oraz pomoc władz lokalnych i prowincjonalnych — CXMT od prowincji Anhui, a YMTC od Hubei. W dokumentach korporacyjnych i politycznych firmy są przedstawiane jako strategiczna infrastruktura kluczowa dla celu Pekinu, jakim jest technologiczna samowystarczalność.

Firmy rozbudowują moce produkcyjne. CXMT buduje dwie nowe fabryki w Szanghaju i Hefei i prowadzi rozmowy o trzeciej lokalizacji; projekty miałyby zwiększyć zdolności produkcyjne ponad dwukrotnie do ponad 600 000 wafli miesięcznie. Jeśli plany zostaną zrealizowane, CXMT może prześcignąć Micron do 2030 roku. Reuters wcześniej informował, że YMTC planuje dwie kolejne fabryki oprócz jednej, która ma być ukończona w tym roku.

Jednocześnie firmy napotykają ograniczenia technologiczne. Obie polegają na maszynach do litografii od holenderskiego ASML, używanych do nanoszenia bardzo małych struktur na płytki krzemowe. Zaawansowane maszyny do ekstremalnej litografii ultrafioletowej (EUV) są niedostępne dla Chin od 2019 roku z powodu ograniczeń eksportowych. CXMT opracowała własną odmianę HBM (wysokoprzepustowa pamięć ważna dla AI), ale według pięciu źródeł pozostaje około dwóch generacji, czyli kilku lat, w tyle za rywalami.

Po wpisaniu YMTC na amerykańską Listę Podmiotów w 2022 roku firma zastąpiła około połowy wyposażenia maszynami krajowymi i opracowała techniki układania warstw pamięci przy użyciu mniej zaawansowanych narzędzi. Jednak dalsze ograniczenia w dostępie do maszyn litograficznych byłyby największym wyzwaniem dla chińskich producentów pamięci.

Rosnąca kontrola ze strony USA stawia obie firmy na kursie kolizyjnym z Waszyngtonem. Pentagon uznał obie spółki za powiązane z chińską strategią łączenia sektora cywilnego i wojskowego. YMTC znajduje się na amerykańskiej Liście Podmiotów, co ogranicza dostęp do dostawców, oprogramowania i narzędzi pochodzenia amerykańskiego. Kongres rozważa dalsze ograniczenia dotyczące dostępu obu firm do sprzętu produkcyjnego.

W sporach o restrykcje naciski wywierają też zachodni konkurenci. Micron lobbował za dalszym ograniczeniem dostępu CXMT i YMTC do maszyn produkcyjnych. Jednocześnie Apple argumentowało, że potrzebuje chińskich pamięci i zabiegało o zapewnienia, że CXMT nie zostanie wpisana na Listę Podmiotów.

Rząd chiński również wpływa na rynek: władze nakazały CXMT i YMTC priorytetowe zaopatrywanie rodzimych firm, a niektóre państwowe przedsiębiorstwa w praktyce zostały ograniczone w zakupach u zagranicznych dostawców. Ministerstwo zapowiedziało w kwietniu działania przeciwko gromadzeniu zapasów pamięci mającemu na celu windowanie cen.

YMTC i CXMT w krótkim czasie przekształciły się z państwowo wspieranych przedsiębiorstw notujących straty w kluczowych graczy rynku pamięci, co napędza wyścig o udziały rynkowe, inwestycje produkcyjne i uwagę regulatorów międzynarodowych.

Kurs wymiany podany przy źródłowych informacjach: 1 USD = 6,7697 CNY.