Wyższe podatki paliwowe w sześciu stanach USA mimo spadku cen ropy i paliw

Na rynku ropy ceny kontynuowały spadki w piątek. Notowania Brent zsunęły się poniżej 90 USD za baryłkę i handlowane były w okolicach 88–89 USD, a WTI spadło do mniej więcej 85–87 USD. Inwestorzy wyceniali możliwość załagodzenia napięć na Bliskim Wschodzie oraz potencjalne ponowne otwarcie Cieśniny Hormuz po oświadczeniu prezydenta Donalda Trumpa, że porozumienie pokojowe z Iranem jest bliskie i że odwołano wcześniej grożące ataki wojskowe.

Spadek cen ropy przełożył się chwilowo na ceny paliw. Krajowa średnia cena benzyny obniżyła się do 4,15 USD za galon, z 4,52 USD miesiąc wcześniej.

Ta ulga nie zatrzymuje jednak szerszych obaw inflacyjnych związanych z energią. W USA ceny konsumenckie wzrosły w maju o 4,2% r/r, co oznacza najwyższy roczny odczyt inflacji od trzech lat. Energia odpowiadała za ok. 60% miesięcznego wzrostu wskaźnika CPI.

Choć niższe ceny benzyny przynoszą pewną poprawę w krótkim terminie, wyższe ceny ropy — napędzane konfliktem wokół Iranu — nadal przedostają się do kosztów paliw, transportu i energii użytkowej w całej gospodarce.

Kierowcy w sześciu stanach USA przygotowują się jednak na zmiany w podatkach paliwowych, które wejdą w życie w okolicach 4 lipca, czyli podczas obchodów 2026 U.S. Semiquincentennial (America 250) w Dniu Niepodległości.

## Kalifornia

Kalifornia utrzymuje coroczną lipcową korektę inflacyjną przewidzianą w SB 1. Od 1 lipca podatek akcyzowy od benzyny ma wzrosnąć z 0,612 USD do 0,634 USD za galon, a podatek od diesla ma podnieść się do 0,48 USD za galon.

Po połączeniu podatku stanowego z federalną akcyzą (18,4 centa) oraz podatkami lokalnymi i dopłatami w ramach programów środowiskowych, łączne opłaty paliwowe zebrane za galon mają przekroczyć 70 centów.

To zachowuje pozycję Kalifornii jako stanu z najwyższą stawką podatku akcyzowego od benzyny w ujęciu stanowym w USA. Obecnie benzyna w Kalifornii kosztuje średnio 5,83 USD za galon. Władze podatkowe (CDTFA) przeliczają stawkę corocznie w oparciu o California Consumer Price Index.

## Illinois

Illinois zawiesił zaplanowany na najbliższe miesiące wzrost o 1,3 centa powiązany z inflacją na okres sześciu miesięcy. Oznacza to, że stanowa stawka podatku od paliw pozostanie na poziomie 48,3 centa za galon.

Mimo zawieszenia kierowcy nadal ponoszą jedne z najwyższych obciążeń w kraju — często ponad 85 centów za galon, gdy uwzględnia się podatki federalne i lokalne. Benzyna w Illinois kosztuje średnio 4,48 USD za galon.

Wstrzymano automatyczną korektę, która miała podnieść stawkę z 48,3 centa do 49,6 centa za galon. Taki mechanizm automatycznych podwyżek został wprowadzony w ramach planu infrastrukturalnego „Rebuild Illinois” z 2019 r., który wcześniej podwoił podatek z 19 centów do 38 centów.

Równolegle zmieniają się też lokalne podatki. Przykładowo w Kane County podatek od motor fuel wzrósł z 5 centów do 8 centów za galon, a przy stanowym podatku 48,3 centa oraz stanowym podatku od sprzedaży 6,25% paliwo w Illinois należy do najdroższych w USA.

## New Jersey

New Jersey regularnie koryguje stawki tak, by utrzymać stabilne wpływy dla Transportation Trust Fund. W efekcie łączne podatki na dystrybutorze (stanowe i federalne) są jednymi z najwyższych w kraju i wynoszą ok. 63,3 centa.

Stan nakłada Motor Fuels Tax w stałej wysokości 0,105 USD za galon na benzynę i 0,135 USD za galon na diesel, a także zmienny Petroleum Products Gross Receipts Tax (PPGRT), który jest co roku przeglądany i dostosowywany przez State Treasurer i przedstawicieli władz ustawodawczych do zakładanych celów dochodowych dla Transportation Trust Fund (TTF).

Zgodnie z prawem TTF wymaga utrzymania pewnego strumienia wpływów, którego celem jest ponad 2,1 mld USD rocznie na finansowanie dróg, mostów i infrastruktury kolejowej. Gdy spada zużycie paliw, PPGRT automatycznie rośnie, by skompensować spadek wolumenu.

Obecnie benzyna w New Jersey kosztuje średnio 4,20 USD za galon.

## Michigan

W styczniu Michigan całkowicie przebudowało system podatków paliwowych w celu finansowania długoterminowych inwestycji infrastrukturalnych. Zlikwidowano 6% podatek od sprzedaży na benzynę i zastąpiono go stałą akcyzą od paliwa w wysokości 52,4 centa za galon.

Zmiana jest jednak uznawana za w dużej mierze „neutralną dla wpływów”, czyli kierowcy mogą zobaczyć jedynie niewielki wzrost netto — ok. 1–2 centy na galon.

Przed reformą kierowcy płacili bazowo 31 centów za galon plus zmienny 6% podatek od sprzedaży. Po zmianie to stała stawka 52,4 centa ma utrzymać ceny w okolicach dotychczasowych poziomów niezależnie od wahań cen paliw na rynku.

Obecnie benzyna w Michigan kosztuje średnio 4,28 USD za galon.

## Maryland

Maryland wykorzystuje automatyczny mechanizm indeksowania podatku od benzyny do inflacji, określony ustawą z 2013 r. Formuła uruchamia coroczne korekty oparte o Consumer Price Index (CPI), aby zasilać multimodalny Transportation Trust Fund. Fundusz wspiera zarówno projekty drogowe, jak i regionalny transport publiczny.

Od 1 lipca podatek od paliw ma wzrosnąć do 46,6 centa za galon dla benzyny zwykłej. Oznacza to wzrost o sześć dziesiątych centa wynikający z 2,8% rocznej podwyżki inflacyjnej.

Część podatku jest powiązana z inflacją, przy czym ta część ma ograniczenie maksymalnego wzrostu do 8% w danym roku. Mechanizm obejmuje też ekwiwalent podatku od sprzedaży i usług naliczany od hurtowej ceny paliwa, więc ta część stawki naturalnie zmienia się wraz z cenami hurtowymi.

Przychody z podatku od benzyny, 6,5% podatku od pojazdów oraz opłat rejestracyjnych trafiają do TTF i są następnie łączone oraz dzielone na różne rodzaje transportu. Daje to Maryland Department of Transportation elastyczność w finansowaniu Maryland Transit Administration (MTA) oraz sieci dróg stanowych.

Obecnie benzyna w Maryland kosztuje średnio 3,93 USD za galon.

## Mississippi

Mississippi wprowadziło wieloletnią zmianę systemu podatkowego, w ramach której łączny wzrost podatku od paliw ma wynieść 9 centów za galon. Podatek akcyzowy od benzyny i diesla ma rosnąć w trzystopunktowych krokach co roku w lipcu, aż do osiągnięcia łącznej stawki 27,4 centa za galon.

Zmiany przenoszą Missisipi z dotychczasowej, stałej stawki 18 centów za galon — niezmienianej od 1987 r. — do poziomu 27 centów do 2027 r. Od 1 lipca 2029 r. stawka ma przejść na metodę skorygowaną o inflację, aktualizowaną co drugi rok w oparciu o National Highway Construction Cost Index, z limitem maksymalnego wzrostu o 1 cent w danym okresie.

Przebudowa ma przynieść ok. 200–212 mln USD rocznie nowych wpływów na infrastrukturę. Dodatkowe środki mają być przeznaczone wyłącznie na poprawę infrastruktury stanowej, z podziałem między Mississippi Department of Transportation oraz stanowy system pomocy drogowej.

Na razie kierowcy w Mississippi korzystają z jednych z najniższych cen paliw w kraju — benzyna zwykła kosztuje średnio 3,72 USD za galon.

## Wątek federalnej ulgi: możliwa debata o wakacjach od podatku od paliw

Wzrosty podatków w poszczególnych stanach mogą nasilić dyskusję o federalnych „wakacjach” od podatku od paliw. Prezydent Trump opowiedział się za tym pomysłem. Równocześnie kilku kongresmenów zgłosiło projekty przewidujące czasowe zawieszenie federalnego podatku od benzyny (18,4 centa za galon) oraz podatku od diesla (24,4 centa) w celu ograniczenia skutków wyższych kosztów paliw powiązanych z konfliktem na Bliskim Wschodzie.

Zwolennicy argumentują, że kierowcy zasługują na ulgę po wzroście cen paliw wywołanym zakłóceniami w żegludze przez Cieśninę Hormuz. Krytycy podkreślają natomiast, że federalny podatek stanowi tylko niewielką część ceny, jaką płaci się na stacji.

Szacunki kosztów fiskalnych mogą być jednak znaczące. Przy założeniu trzymiesięcznego wakacyjnego zawieszenia federalnego podatku od benzyny od lipca spadek wpływów do Highway Trust Fund miałby wynieść ok. 9 mld USD, a po uwzględnieniu federalnych kompensat budżetowy koszt netto ma sięgnąć 6,6 mld USD. Sześciomiesięczne zawieszenie wyceniane jest na blisko 13 mld USD.

Debata toczy się w czasie, gdy energia odpowiadała za ok. 60% marcowego przyrostu miesięcznego w cenach konsumentów, a część stanów kontynuuje własne podwyżki podatków od paliw lub korekty indeksowane inflacją. Dla kierowców oznacza to rosnący rozjazd między hasłami o ulgach podatkowych w Waszyngtonie a realnie rosnącymi obciążeniami podatkowymi w innych częściach kraju.