Viking Therapeutics rusza z badaniem leku na odchudzanie celującego w amylinę i kalcytoninę

Viking Therapeutics rozpoczął kolejną fazę prac nad lekiem na odchudzanie. 24 czerwca spółka poinformowała o uruchomieniu badania fazy 1 dla kandydata VK3019.

To pierwszy program ukierunkowany na otyłość działający poza tzw. szlakiem inkretynowym, w którym kluczową rolę odgrywa GLP-1 (glukagonopodobny peptyd-1). GLP-1 jest hormonem stojącym za lekami takimi jak Ozempic i Wegovy, a także jednym z dwóch kluczowych hormonów w lekach Zepbound i Mounjaro.

Nowy kandydat ma działać inaczej niż leki oparte wyłącznie na GLP-1

VK3019 to podwójny agonista receptorów dla amyliny i kalcytoniny. Amylina jest hormonem wytwarzanym w trzustce, wydzielanym po posiłku wraz z insuliną. Jej działanie obejmuje m.in. receptory w pniu mózgu, które wzmacniają uczucie sytości, oraz spowalnianie opróżniania żołądka.

W praktyce szlak amyliny znajduje się blisko tego wykorzystywanego przez leki GLP-1, co teoretycznie może otwierać drogę do terapii łączonych. Jednocześnie w przypadku amyliny i kalcytoniny badania przedkliniczne na modelach zwierzęcych pokazały, że połączenie może dać efekt redukcji masy ciała do 8% w porównaniu z grupą kontrolną.

Badanie fazy 1 obejmie osoby z nadwagą i otyłością

Nowe badanie fazy 1 jest prowadzone wśród dorosłych z BMI (wskaźnikiem masy ciała) 30 lub wyższym. Kandydat ma postać zastrzyków.

Jeśli założenia dotyczące skuteczności i bezpieczeństwa potwierdzą się w kolejnych etapach, VK3019 mógłby stać się kolejnym, „następnym pokoleniem” terapii odchudzających. Problem w tym, że główni konkurenci są już daleko w swoich programach.

Eli Lilly ma wyniki fazy 2 dla amyliny, Novo Nordisk również testuje swoje podejście

Eli Lilly raportowała wyniki fazy 2 dla eloralintide (agonisty receptora amyliny) w listopadzie 2025 roku. W zależności od dawki średnia redukcja masy ciała u pacjentów wynosiła od 9,5% do 20,1% po 48 tygodniach, podczas gdy w grupie placebo odnotowano spadek o 0,4%. Badanie fazy 3 jest już prowadzone.

Novo Nordisk poszedł dalej. Jego kandydat cagrilintide doprowadził do spadku masy ciała o 11,8% wobec 2,3% dla placebo w okresie 68 tygodni. Program fazy 3 rozpoczął się pod koniec 2025 roku.

Dodatkowo Novo Nordisk rozwija połączenie o nazwie CagriSema, które łączy cagrilintide z semaglutydem (substancją czynną w Ozempic i Wegovy). Taki lek został złożony do amerykańskiej Agencji ds. Żywności i Leków (FDA) w grudniu, a decyzja jest oczekiwana w tym roku.

Viking ma też własny program łączony, ale Lilly próbuje wykonać podobny ruch

To oznacza, że Viking nie będzie pierwszą spółką na rynku z programem opartym o amylinę, nawet jeśli VK3019 wypadnie bardzo dobrze klinicznie.

Viking wcześniej budował swoją pozycję: spółka ma już VK2735, który jest podwójnym agonistą receptorów GLP-1 i GIP (glucose-dependent insulinotropic polypeptide). Ten kandydat znajduje się w badaniach fazy 3.

Teoretycznie połączenie programu opartego o amylinę (VK3019) z tym własnym podejściem łączonym mogłoby zwiększyć szansę na uzyskanie silnych wyników w kolejnej rundzie rywalizacji o leki na odchudzanie.

Sęk w tym, że Eli Lilly realizuje podobny plan. Badanie fazy 1 z eloralintide podawanym razem z tirzepatydem (Mounjaro, Zepbound) jest zakończone, a równolegle trwa rekrutacja do badania fazy 3, w którym eloralintide ma być dodawany do terapii podawanej raz w tygodniu i opartej na incretynach.

Co to oznacza dla VK3019

Aby VK3019 realnie odebrał konkurencji istotną część rynku, kandydat musiałby być wyraźnie skuteczniejszy lub po prostu lepiej tolerowany. To jest możliwe, ale ryzyko jest wysokie, bo programy rywali są już mocno zaawansowane.