Dlaczego fundusz Situational Awareness upadł mimo spokojnego rynku akcji

Rynek akcji wyglądał na wyjątkowo spokojny. W tym samym czasie jeden z najszybciej rosnących funduszy na Wall Street, skoncentrowany na inwestycjach związanych ze sztuczną inteligencją, zaczął się rozpadać.

W ciągu kilku tygodni fundusz Situational Awareness, założony przez Leopolda Aschenbrennera, przeszedł od zarządzania około 45 mld USD do przymusowego, szeroko zakrojonego ograniczania pozycji w spółkach giełdowych. Historyczne odwrócenie trendu momentum (strategii opartej na inwestowaniu w aktywa o silnej dynamice) wywołało straty po obu stronach portfela, wezwania do uzupełnienia zabezpieczeń i wymuszoną sprzedaż akcji.

Situational Awareness zbudował skoncentrowane pozycje w jednym z najpopularniejszych zakładów inwestycyjnych na Wall Street. Fundusz kupował akcje firm, które miały dostarczać chipy, centra danych, energię i inną infrastrukturę potrzebną do rozwoju sztucznej inteligencji. Jednocześnie zajmował krótkie pozycje w spółkach programistycznych, postrzeganych jako podatne na zakłócenia wywołane przez rozwój tej technologii.

Pozycje długie, czyli inwestycje zakładające wzrost kursów, były skoncentrowane wśród największych beneficjentów rozwoju AI. Z publicznych raportów wynikało, że 31 marca fundusz miał duże udziały w spółkach Nebius, Bloom Energy, Sandisk, CoreWeave, SharonAI i IREN. Do zamknięcia środowej sesji ich akcje traciły od 50% do 78% względem niedawnych szczytów.

W tym samym czasie rosły notowania spółek programistycznych, takich jak Adobe, które wykorzystywano jako krótką stronę tej strategii. Oznaczało to, że zabezpieczenia funduszu nie chroniły go przed stratami. Przeciwnie — zarówno pozycje długie, jak i krótkie przynosiły straty jednocześnie.

„Inwestorzy zbyt mocno się zadłużają i dają się uwieść wysokim zwrotom, które mogą przynieść niektóre z tych spółek” — powiedział Bob Lang, założyciel i główny strateg w Explosive Options. „Jeśli nie zarządza się właściwie ryzykiem, właśnie do czegoś takiego może dojść”.

Gdy wartość portfela spadała, zmniejszał się kapitałowy bufor funduszu, a jego brokerzy prime (pośrednicy zapewniający finansowanie i rozliczanie transakcji) żądali dodatkowych zabezpieczeń. Zdobycie gotówki wymagało sprzedaży kolejnych aktywów. Wywierało to dodatkową presję na spadające akcje i generowało następne straty. To, co w innych warunkach byłoby bolesnym obsunięciem kapitału, przerodziło się w spiralę redukcji zadłużenia i wyprzedaży pozycji. Fundusz hedgingowy Citadel, należący do Kena Griffina, zawarł porozumienie w sprawie zakupu aktywów funduszu notowanych na giełdzie.

„Wypchnięcie kogoś z rynku w ten sposób jest tak stare jak sam rynek” — powiedział Lang. „Widziałem to wiele razy na rynkach ropy. Pod powierzchnią dzieje się wiele rzeczy, o których tak naprawdę nie wiemy”.

Gwałtowne załamanie strategii momentum

To zdarzenie pokazuje, jak fundusz hedgingowy może ponieść ogromne straty nawet wtedy, gdy główne indeksy akcji wydają się względnie spokojne. W trakcie tych wydarzeń S&P 500 utrzymywał się blisko rekordowych poziomów, maskując jedną z najbardziej gwałtownych zmian liderów rynku od dziesięcioleci.

„Nie da się tego ująć inaczej: właśnie obserwowaliśmy największe i najszybsze załamanie strategii momentum we współczesnej historii” — napisał w nocie Jonathan Krinsky, główny analityk techniczny w BTIG. „I nie było nawet blisko podobnego wydarzenia”.

Według BTIG neutralny sektorowo indeks Momentum firmy Morgan Stanley spadł o 17,4% w ciągu zaledwie czterech sesji, co było jego największym odnotowanym spadkiem. Zniżka przewyższyła gwałtowne odwrócenia trendu po pęknięciu bańki internetowej, szoku wywołanym pandemią oraz bessie z 2022 roku napędzanej inflacją.

Fundusz giełdowy iShares MSCI USA Momentum Factor ETF jeszcze w kwietniu odnotował najlepszy miesiąc w swojej historii. Teraz zmierza do najgorszego miesiąca w historii. Pokazuje to, jak szybko jedna z najmocniejszych strategii tego roku stała się jedną z najsłabszych.

iShares MSCI USA Momentum Factor ETF — od początku roku

Czy rynek się oczyścił?

W czwartek akcje spółek związanych z infrastrukturą AI mocno odbiły. Inwestorzy coraz częściej uznawali, że zmienność z kilku poprzednich tygodni wynikała z technicznego zaburzenia rynku, a nie z pogorszenia fundamentów branży.

Gdy jeden z największych przymusowych sprzedających wycofał się z rynku, inwestorzy szybko wrócili do wielu tych samych producentów chipów, firm energetycznych i operatorów centrów danych, które wcześniej znajdowały się w centrum wyprzedaży. Technologiczny indeks Nasdaq Composite wzrósł w piątek drugi dzień z rzędu i zmierzał do tygodniowego wzrostu o 0,9%, po silnych stratach z dwóch poprzednich tygodni.

Nasdaq Composite — 5 dni

Nie wszyscy uważają jednak, że przymusowe zamykanie pozycji oznacza koniec wyprzedaży akcji związanych ze sztuczną inteligencją.

Do najbardziej znanych sceptyków należy Michael Burry, którego spopularyzował film „The Big Short”. Burry jest jednym z najgłośniejszych krytyków boomu na AI na Wall Street. Twierdzi, że dużą część popytu w tej branży podtrzymują uzgodnienia dotyczące finansowania, a nie klienci końcowi.

Burry nie uznał czwartkowego odbicia za punkt zwrotny. Jak wynika z jego czwartkowego wpisu na platformie Substack, wykorzystał wzrosty do zwiększenia pozycji zakładających spadki kursów spółki Micron i funduszu VanEck Semiconductor ETF, a także pozycji w opcjach sprzedaży na akcje Nvidii.

„Odruchową reakcją na wczorajsze rozwiązanie strategii Paired Momentum było dziś ponowne otwarcie tych pozycji” — napisał Burry. „Było to historyczne odwrócenie trendu, jeszcze większe niż to, co wydarzyło się 26 lat temu”, gdy w 2000 roku zaczęła pękać bańka internetowa.

Burry stwierdził, że krótkoterminowe odbicie nie powinno dziwić ze względu na warunki wyprzedania i wykupienia rynku. Zakwestionował jednak, czy ta strategia ma jeszcze siłę, by dalej działać.

„Te pozycje” — napisał Burry — „wyglądają już na zmęczone”.