JPMorgan ostrzega: w 2027 roku może dojść do globalnego kryzysu żywnościowego. Brakuje planu awaryjnego dla nawozów

W kwestii bezpieczeństwa żywnościowego sytuacja może się pogorszyć, zanim zacznie się poprawiać. Pasuje tu tytuł przeboju Howarda Jonesa z 1985 roku „Things Can Only Get Better” („Może być już tylko lepiej”) oraz jego słowa: „nie zatrzymam się i nie zachwieję”.

To nastawienie może przydać się Amerykanom, którzy muszą liczyć się z jeszcze wyższymi rachunkami za zakupy spożywcze. JPMorgan w raporcie „Food Security is National Security: A Compounding Storm” ostrzega, że globalne ceny żywności mogą wzrosnąć o 5% w pierwszej połowie 2027 roku. Dla porównania inflacja cen żywności w USA wynosi obecnie 3%, co już obciąża budżety gospodarstw domowych.

Stany Zjednoczone nie należą do państw najbardziej narażonych na bezpośrednie skutki prognozowanych zagrożeń dla bezpieczeństwa żywnościowego. Nie oznacza to jednak, że Amerykanie pozostaną poza ich zasięgiem.

USA importują wiele podstawowych produktów spożywczych, w tym kawę, kakao i cukier. Towary te są na ogół dostarczane do Stanów Zjednoczonych przez państwa, które mogą zostać bezpośrednio dotknięte kryzysem.

### El Niño, wojna z Iranem i niedobory nawozów

JPMorgan wskazuje na dwa główne źródła prognozowanych niedoborów żywności: brak nawozów oraz wyjątkowo silne zjawisko pogodowe.

Zamknięcie cieśniny Ormuz nie wpływa wyłącznie na ceny benzyny. Przez tę cieśninę transportowana jest także około jedna trzecia światowych dostaw nawozów azotowych. To podstawowy rodzaj nawozu wykorzystywany przy uprawie około połowy światowych plonów.

Niedobory nawozów azotowych mogą stać się problemem odroczonym w czasie. Nawozy są potrzebne we wczesnych etapach wzrostu roślin, dlatego skutki ich braku mogą być odczuwalne nawet rok później.

„Rolnictwo działa zgodnie z kalendarzem upraw, którego nie można przesunąć” — powiedział Qu Dongyu, dyrektor generalny Organizacji Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa. „Nawozy muszą być stosowane w określonych momentach cyklu upraw. Jeśli nie dotrą na czas, plony spadają niezależnie od tego, co wydarzy się później”.

Jednocześnie Centrum Prognoz Klimatycznych amerykańskiej National Weather Service szacuje na ponad 90% prawdopodobieństwo wystąpienia „bardzo silnego” El Niño jesienią i zimą 2026 roku. Istnieje 69% szans, że będzie to największe El Niño od 1950 roku.

Podczas El Niño powierzchnia środkowej i wschodniej części Oceanu Spokojnego jest znacznie cieplejsza niż zwykle. Zjawisko to może wpływać na pogodę na całym świecie, podnosić temperatury i wywoływać susze w niektórych regionach.

Wszystkie te czynniki mogą pogorszyć kondycję upraw i zmniejszyć plony. JPMorgan oczekuje, że w przypadku tego El Niño najbardziej ucierpią Azja i Ameryka Łacińska.

### Chiny przygotowują się na niedobory plonów i nawozów

Stany Zjednoczone wykorzystują strategiczne rezerwy ropy, aby łagodzić skutki niedoborów wywołanych zamknięciem cieśniny Ormuz. Chiny podejmują podobne działania w obliczu ryzyka kryzysu żywnościowego — korzystają z zapasów nawozów i płodów rolnych.

Dzięki temu Chiny są lepiej przygotowane i bardziej odporne na potencjalny kryzys niż USA. Sekretarz rolnictwa Stanów Zjednoczonych Brook Rollins uważa, że wielkość plonów jest kwestią bezpieczeństwa narodowego.

„Bezpieczeństwo żywnościowe to bezpieczeństwo narodowe” — napisała Rollins w serwisie X. „Jeśli Ameryka nie będzie w stanie sama się wyżywić, nie będzie też w stanie w pełni się obronić”.

JPMorgan już wcześniej ostrzegał, że niedobory żywności mogą stać się problemem bezpieczeństwa narodowego dla państw, w tym Stanów Zjednoczonych.

„Kiedy pisałam niedawno o związku klimatu z bezpieczeństwem narodowym oraz rolnictwa z bezpieczeństwem żywnościowym, nie spodziewałam się, że tak szybko pojawi się tak wiele przykładów klimatu jako czynnika zwielokrotniającego zagrożenia” — powiedziała dr Sarah Kapnick, globalna szefowa zespołu doradztwa klimatycznego w JPMorgan. „Dziś obserwujemy, że część tych słabości rzeczywiście się ujawnia”.

Zbudowanie własnych zapasów żywności i nawozów może nie uchronić USA przed niedoborami przewidywanymi na 2027 rok. Mogłoby jednak pomóc zwiększyć odporność kraju w kolejnych latach zmian klimatu.