Firmy rodziny Trumpa zyskują na wojnie z Iranem dzięki droższej ropie i wydatkom obronnym

Po sześciu miesiącach wojny z Iranem światowa gospodarka uniknęła najgorszego scenariusza, którego obawiało się wielu ekonomistów. Konflikt nadal wpływa jednak na rynki ropy, podróże, ceny żywności i wydatki na obronność.

Wojna początkowo doprowadziła do gwałtownego wzrostu cen ropy, spadków na giełdach i obaw przed globalną recesją. Później rynki mocno odrobiły straty. Zwycięzców i przegranych wyłaniających się w związku z konfliktem przeanalizowano w raporcie opublikowanym w niedzielę.

### Giełdy odrobiły straty po szoku związanym z wojną

Gdy Stany Zjednoczone i Izrael rozpoczęły ataki na Iran 28 lutego, inwestorzy musieli zmierzyć się z nagłym wzrostem niepewności. Ceny ropy skoczyły, a indeksy Dow Jones Industrial Average i Nasdaq Composite weszły w korektę, czyli spadek od niedawnego szczytu. Indeks S&P 500 zanotował najgorszy miesiąc od 2022 roku.

Odbicie okazało się bardzo silne. Od osiągnięcia przez rynki dołka pod koniec marca Dow Jones zyskał niemal 19%, S&P 500 prawie 22%, a Nasdaq 27%.

„Jak dotąd światowa gospodarka dokonała finansowego odpowiednika sceny z filmu «Mission: Impossible»” – powiedział Michael Ashley Schulman, strateg inwestycyjny w Cerity Partners.

Międzynarodowy Fundusz Walutowy podał w lipcowym raporcie, że wojna obciąża wzrost gospodarczy. Część strat pomagał jednak równoważyć entuzjazm związany ze sztuczną inteligencją.

### Droga ropa podnosi koszty podróży

Największy bezpośredni cios dla gospodarki przyszedł z rynku energii. Ruch tankowców przez cieśninę Ormuz wyraźnie się zmniejszył. W efekcie cena ropy Brent wzrosła z około 72 USD za baryłkę przed wojną do niemal 120 USD w szczytowym momencie. Później ceny spadły, ale nadal są około 20% wyższe niż przed rozpoczęciem konfliktu.

Międzynarodowe Zrzeszenie Przewoźników Powietrznych prognozuje, że paliwo lotnicze będzie średnio o 70% droższe niż w 2025 roku. Linie lotnicze odpowiedziały podwyżkami cen biletów, opłat za bagaż i dopłat paliwowych. Jednocześnie ograniczają liczbę połączeń.

Lufthansa Group zredukowała 20 000 krótkodystansowych lotów. „Prawdopodobieństwo wycofania dopłat paliwowych i obniżenia cen biletów lotniczych w ciągu najbliższych kilku miesięcy jest bardzo niskie” – powiedział Brett House, ekonomista z Columbia University.

Dane dotyczące przepływu ropy pokazują, że zakłócenia są nierównomierne. Załadunki irańskiej ropy spadły w sierpniu do 248 000 baryłek dziennie z około 1,85 mln baryłek dziennie w marcu i kwietniu. W tym samym czasie nieirańskie przepływy ropy z Zatoki Perskiej wyraźnie się odbudowały.

### Droższa ropa przyspiesza rozwój czystej energii

Wyższe ceny ropy skłaniają część państw do szukania alternatyw.

Sprzedaż samochodów elektrycznych wzrosła rok do roku o 110% w Singapurze, o 180% w Nowej Zelandii i o 300% w Kolumbii. Według prognoz w 2026 roku samochody elektryczne będą stanowić 29% światowej sprzedaży pojazdów, wobec 25% w ubiegłym roku.

Państwa silnie uzależnione od ropy z Zatoki Perskiej zwiększają także wykorzystanie odnawialnych źródeł energii, analizują możliwość rozwoju energetyki jądrowej i rozbudowują krajową produkcję energii. Scott Lehmann, ekspert ds. łańcuchów dostaw w Sphera, powiedział, że 26 państw i regionów ogłosiło działania na rzecz czystej energii i elektryfikacji powiązane z kryzysem.

### Rosnące ceny żywności najmocniej uderzają w rolników i uboższe społeczności

Wojna zwiększa presję na rolników i uboższe społeczności również za pośrednictwem rynku nawozów.

Według indeksu cen Banku Światowego ceny nawozów osiągnęły w kwietniu szczyt na poziomie o 44% wyższym niż przed wojną. Część rolników ograniczyła stosowanie nawozów, co budzi obawy o przyszłe zbiory.

Arif Gasilov, ekspert ds. zasobów naturalnych w Gasilov Group, stwierdził, że ograniczanie nawożenia oznacza obecnie „zaciąganie długu pod przyszłą kondycję gleby”.

Światowy Program Żywnościowy ostrzegł, że dziesiątki milionów ludzi mogą zostać zagrożone głodem. Carl Skau, pełniący obowiązki dyrektora wykonawczego organizacji, powiedział, że wyższe ceny ropy i nawozów szczególnie mocno uderzają w Azję i Afrykę.

### Firmy rodziny Trumpa korzystają na wojnie

Wojna kosztowała Stany Zjednoczone dziesiątki miliardów USD i obniżyła prognozowaną globalną produkcję o setki miliardów USD. Jednocześnie firmy i inwestycje powiązane z rodziną prezydenta Donalda Trumpa skorzystały na wzroście wydatków obronnych i cen ropy.

Firma zbrojeniowa Powerus, którą Eric Trump i Donald Trump Jr. przygotowywali do wejścia na giełdę, otrzymała kontrakt od Sił Powietrznych USA z limitem wartości do 90 mln USD na przechwytujące drony, czyli bezzałogowe maszyny przeznaczone do zwalczania innych dronów.

Prywatna firma inwestycyjna 1789 Capital Management, do której Don Jr. dołączył po reelekcji ojca, posiada udziały w kilku firmach zbrojeniowych korzystających na wojnie. Anduril otrzymał zgodę USA na sprzedaż Kuwejtowi przechwytujących dronów o wartości do 2 mld USD. Space Exploration Technologies Corp. świadczy usługi satelitarne wykorzystywane do naprowadzania amerykańskich dronów przeciwko Iranowi. Firehawk Defense zdobyła również kontrakty Pentagonu na dostawy materiałów miotających i głowic bojowych.

Rzeczniczka 1789 Capital powiedziała, że Don Jr. nie uczestniczył w podejmowaniu decyzji inwestycyjnych.

Portfel Trumpa, zarządzany przez zewnętrznych menedżerów, również zyskał dzięki udziałom w firmach zbrojeniowych, w tym Lockheed Martin Corp., General Dynamics Corporation i Northrop Grumman Corp. Demokraci twierdzili, że wartość jego aktywów związanych z ropą i gazem wzrosła nawet o 15,5 mln USD.

Szacunek ten przedstawiono, gdy senator Elizabeth Warren, demokratka z Massachusetts, zwróciła uwagę na raportowane udziały Trumpa w ExxonMobil Holdings Corp., Chevron Corp., Occidental Petroleum Corp. i ConocoPhillips. Według analizy Demokratów z Senackiej Wspólnej Komisji Gospodarczej akcje tych firm znacząco zyskały od początku roku.

Amerykańskie firmy zbrojeniowe pracują jednocześnie nad odbudową uszczuplonych zapasów pocisków. Pentagon przyznał firmie Raytheon, należącej do RTX Corp., dwa kontrakty o łącznej wartości 1,28 mld USD na produkcję pocisków i systemów uzbrojenia. Konflikt ujawnił presję, pod jaką znalazły się amerykańskie zapasy amunicji.

Biały Dom odrzucił obawy dotyczące niedoborów. Donald Trump powiedział, że amerykańskie firmy zbrojeniowe produkują amunicję na rekordowym poziomie, jak wynika z informacji Reutersa powołującej się na oświadczenie administracji.

Biały Dom nie odpowiedział od razu na prośbę o komentarz.

Po sześciu miesiącach obraz sytuacji pozostaje mieszany. Inwestorzy odrobili początkowe straty, ale podróżni i producenci żywności ponoszą wyższe koszty. Jednocześnie przyspiesza wykorzystanie czystej energii, a firmy zbrojeniowe korzystają z większego popytu. Dla rodziny Trumpa konflikt przyniósł także finansowe korzyści w części jej biznesów i portfela inwestycyjnego, choć wojna pozostaje politycznie kosztowna.