African Rainbow Minerals (AFBOF): rekordowy poziom gotówki netto w 2026 roku

African Rainbow Minerals (AFBOF) zakończyła rok finansowy 2026 ze wzrostem zysku podstawowego (wyniku po wyłączeniu określonych zdarzeń jednorazowych) o 19%, do 3,2 mld ZAR. Zysk podstawowy na akcję wzrósł o 20%, do 1 660 ZAR. Spółka zadeklarowała końcową dywidendę w wysokości 7 ZAR na akcję.

Gotówka netto wzrosła o 54%, do 10,2 mld ZAR. Spółka wygenerowała 4,2 mld ZAR gotówki z działalności operacyjnej. Wydatki inwestycyjne przypisane poszczególnym segmentom wyniosły 4,9 mld ZAR, czyli o 880 mln ZAR więcej niż rok wcześniej.

Wyniki głównych segmentów były zróżnicowane. Zysk podstawowy ARM Ferrous wyniósł 2 mld ZAR, co oznacza spadek o 42% rok do roku. ARM Platinum zwiększył zysk podstawowy o 204%, do 1,345 mld ZAR. ARM Coal odnotował stratę podstawową w wysokości 428 mln ZAR.

Zysk podstawowy kopalni Two Rivers Platinum wzrósł o 495%, a wynik Modikwa zwiększył się o 1 668%. Dywidendy otrzymane od Harmony wyniosły 512 mln ZAR, o 113% więcej niż w 2026 roku. Z Assmang spółka otrzymała 3,4 mld ZAR.

Produkcja rudy żelaza spadła o 9%, do 13,2 mln ton. Produkcja rudy manganu wzrosła o 5%, do 3,9 mln ton. Produkcja metali z grupy platynowców (PGM) była nieznacznie niższa: w Two Rivers spadła o 1%, a w Modikwa o 3%.

Wartość inwestycji w Harmony zwiększyła się w wyniku przeszacowania o 388 mln ZAR i wyniosła 18,67 mld ZAR.

Spółka odnotowała pierwszy od 2017 roku rok bez ofiar śmiertelnych. Wskaźnik częstotliwości wypadków skutkujących niezdolnością do pracy zmniejszył się o 9%, do 0,29.

Zarząd zatwierdził rozwój światowej klasy projektu Bokoni, obejmującego wysokogatunkowe złoże UG2. Jego wartość bieżąca netto (NPV) ma wynieść 5,9 mld ZAR, a oczekiwana wewnętrzna stopa zwrotu (IRR) 28%.

African Rainbow Minerals zamknęła kopalnie Beeshoek i Cato Ridge oraz sprzedała projekt Sakura. Działania te miały wzmocnić pozycję finansową spółki. Segment metali z grupy platynowców wyraźnie odbił, przede wszystkim dzięki wzrostowi zysku podstawowego Two Rivers Platinum o 495% i Modikwa o 1 668%.

Spółka zakończyła również budowę instalacji fotowoltaicznej o mocy 100 MW. Projekt jest elementem przechodzenia na mniej emisyjny miks energetyczny. Emisje zakresu 1 i 2, czyli emisje bezpośrednie oraz związane ze zużywaną energią, zmniejszyły się o 33%.

### Czynniki obciążające wyniki

Segment ARM Ferrous odnotował zysk w wysokości 2 mld ZAR, o 42% niższy niż rok wcześniej. Na wynik wpłynęły umocnienie randa oraz zamknięcie kopalni Beeshoek. ARM Coal poniósł stratę podstawową w wysokości 428 mln ZAR z powodu niższych uzyskiwanych cen węgla i silniejszego randa.

Umocnienie randa wobec dolara amerykańskiego negatywnie wpłynęło na segmenty Ferrous i Coal. Zmienność kursów walut pozostaje jednym z głównych czynników ryzyka dla wyników.

Wydobycie rudy żelaza zmniejszyło się o 9%, do 13,2 mln ton, głównie dlatego, że kopalnia Beeshoek została przeznaczona do utrzymania i konserwacji. Jednostkowe koszty gotówkowe wzrosły w kilku operacjach. W Khumani zwiększyły się o 10% z powodu inflacji oraz wyższych kosztów oleju napędowego, robót strzałowych, energii i pracy.

Prognoza wydatków inwestycyjnych na 2027 rok wzrosła do 7,2 mld ZAR. Wynika to między innymi z zatwierdzenia nowych projektów, takich jak Bokoni i Nkomati. Khumani będzie wymagała wysokich nakładów przez najbliższe pięć lat ze względu na duży stosunek nadkładu do wydobywanej rudy w wyrobisku KM15.

Wolumen eksportu manganu pozostał bez zmian, a zysk był o prawie 200 mln ZAR niższy. Przyczyniły się do tego silniejszy rand oraz niższe ceny uzyskiwane za wysokogatunkowy mangan w bryłach i miał.

### Pytania i odpowiedzi

Mangan i wysoka zawartość żelaza. Maryke z ARM Ferrous wyjaśniła, że wysoka zawartość żelaza nie jest ogólnym problemem. Dotyczy konkretnej partii z pokładu Seam 1. Spółka wdrożyła wraz z klientem proces mieszania produktów według ich wartości użytkowej. Specjalny produkt niskogatunkowy pozwala skorygować proporcję manganu do żelaza i zachować dla klienta taką samą korzyść w procesie wytopu.

Produkcja w Black Rock wzrosła o 5%, ale eksport pozostał na poziomie 3,66 mln ton. Zysk był niższy o prawie 200 mln ZAR z powodu umocnienia randa o 7%, do średnio 16,88 ZAR za 1 USD, oraz niższych cen CIF (obejmujących koszt, ubezpieczenie i fracht) za wysokogatunkowy mangan. Cena brył o zawartości manganu 44% spadła o 11%, a cena miału o 7%. Spółka oczekuje jednak stabilizacji cen i ich wzrostu w przyszłości.

Perspektywy Modikwa. Johan Jansen, pełniący obowiązki dyrektora generalnego ARM Platinum, powiedział, że wydobycie odkrywkowe miało uzupełnić braki wynikające z niewystarczającej elastyczności podziemnego wydobycia rudy UG2. Problem wynikał z ograniczeń w prowadzeniu prac przygotowawczych.

Postęp prac przygotowawczych poprawił się o 28%, czyli o 2 000 metrów rok do roku. Dzięki temu otwarto dodatkowe obszary wydobycia. Wydobycie odkrywkowe jest obecnie rentowne i zapewnia rudę o wyższej zawartości metali, ale spółka zamierza wrócić do wydobycia podziemnego, gdy dostępne będą odpowiednie zasoby.

African Rainbow Minerals inwestuje także w infrastrukturę, pogłębia upadowe i wdraża modele rozliczania kosztów według poziomów kopalni, aby zapewnić rentowność. Lepsze relacje ze społecznością lokalną i pracownikami zwiększają pewność zarządu co do dalszego rozwoju Modikwa.

Wycena aktywów PGM. Phillip Tobias, dyrektor operacyjny, ocenił, że jako zdywersyfikowana grupa spółka jest wyceniana z dyskontem konglomeratowym, czyli niżej niż suma wartości jej poszczególnych aktywów.

Aktywa PGM, zwłaszcza Two Rivers, w ciągu ostatnich trzech lat odczuwały skutki uskoków geologicznych, które ograniczały wyniki. Spółka zwiększa elastyczność długości frontów wydobywczych, aby poprawić wydajność. W Modikwa rozwiązano problem z długością frontów, przeznaczając nierentowny szyb South 1 do utrzymania i konserwacji oraz wykorzystując wydobycie odkrywkowe jako rozwiązanie tymczasowe.

Zarząd ocenia, że poprawa wydajności i osiągnięcie pełnych zdolności produkcyjnych pozwolą uwolnić wartość i podnieść wycenę portfela aktywów PGM.

Podział nakładów między projekty. Tsundzukani Mhlanga, dyrektor finansowy, poinformował, że projekty będą realizowane etapami i nie rozpoczną się jednocześnie. Na Bokoni spółka wyda 15,2 mld ZAR w ciągu siedmiu lat. Maksymalne zapotrzebowanie na finansowanie ma zostać ograniczone do 10,2 mld ZAR dzięki gotówce generowanej przez sam projekt.

Nkomati wymaga 1,9 mld ZAR w ciągu dwóch lat i ma szybko się zwrócić. Projekt Surge Copper jest bardziej odległy w czasie. Udział ARM w kosztach rozwoju wynosi 19,9%, co oznacza około 2,2 mld ZAR rocznie. Wydatki te są oczekiwane dopiero w latach finansowych 2030 i 2031. Do tego czasu Bokoni i Nkomati mają już generować gotówkę.

Takie rozłożenie inwestycji ma nie wywierać nadmiernej presji na bilans spółki i pozwolić na dalsze wypłaty dywidend.

Projekt Merensky Reef w Two Rivers. Projekt został przeznaczony do utrzymania i konserwacji w sierpniu 2024 roku. Od tego czasu spółka zainwestowała w wiercenia uzupełniające i zakończyła w maju 2026 roku zaktualizowane studium wykonalności. Wynik projektu przekroczył wymaganą przez spółkę stopę zwrotu.

Aby zoptymalizować zakres wydobycia, Two Rivers przechodzi na niskoprofilowy sprzęt. Zarząd Two Rivers zatwierdził wznowienie drążenia upadowej w październiku poprzedniego roku. Od tego czasu upadowa została pogłębiona z poziomu 4 do poziomu 5.

Obecnie jeden zespół wydobywczy uzyskuje 23 000 ton miesięcznie. Drugi zespół ma rozpocząć pracę w listopadzie. Spółka planuje stopniowo zwiększyć liczbę zespołów wydobywczych do sześciu. Pozwoli to osiągnąć minimalny poziom 120 000 ton miesięcznie potrzebny do ponownego uruchomienia zakładu przeróbki Merensky. Według obecnych założeń nastąpi to za około dwa lata.

Nakłady w segmencie Ferrous. Podwyższone wydatki inwestycyjne wynikają przede wszystkim z wyrobiska KM15 w Khumani. Jego stosunek nadkładu do rudy przekracza 6, a zasoby wysokogatunkowej rudy wynoszą 70 mln ton.

Usuwanie nadkładu rozpoczyna się w tym roku. Średni stosunek nadkładu do rudy ma wzrosnąć z 2,26 do 3,4 w ciągu najbliższych pięciu lat. Okres wysokich nakładów jest zaplanowany i powinien potrwać pięć lat, po czym wydatki mają się zmniejszyć.

Około 33% kosztów pozostaje pod kontrolą spółki. ARM prowadzi szeroki program poprawy efektywności o nazwie Bokamoso. Obejmuje on zwiększanie wolumenów, gdy pozwala na to dostępność kolei, oraz wykorzystywanie sprzętu z Beeshoek zamiast zakupu nowego. Wysokogatunkowa ruda z Khumani i premia za rudę w bryłach, obecnie wynosząca 18 USD za tonę, zapewniają spółce przewagę na niszowym rynku.

Udział w Surge Copper. ARM posiada obecnie 19,9% udziałów. To limit obowiązujący na giełdzie w Toronto, który pozwala uniknąć uzyskania statusu podmiotu kontrolującego. Przekroczenie 20% wymagałoby złożenia oferty wszystkim akcjonariuszom mniejszościowym.

Projekt zwiększył zakładaną produkcję do 200 000 ton ekwiwalentu miedzi w pierwszych pięciu latach. Ujemny koszt gotówkowy C1 wynika z przychodów uzyskiwanych ze sprzedaży produktów ubocznych. Jednocześnie koszty inwestycyjne wzrosły do 3,5 mld CAD.

Ze względu na obecne priorytety kapitałowe w portfelu platynowym zwiększenie udziału w Surge Copper nie jest planowane w najbliższym czasie. W pobliżu zakończenia studium wykonalności i uzyskania zgody środowiskowej, oczekiwanych w latach 2030–2031, spółka rozważy strategiczne zaangażowanie. Najprawdopodobniej przyjęłoby ono formę wspólnego przedsięwzięcia ze względu na dużą skalę potrzebnego kapitału.

Transport koleją i eksport. Maryke z ARM Ferrous poinformowała, że przewozy kolejowe poprawiły się rok do roku. Transport rudy żelaza wzrósł o 2%, a manganu o 4%, mimo dwóch 10-dniowych przerw na prace utrzymaniowe na trasie. Poprawa przewozów nie przełożyła się jednak w pełni na wolumen sprzedaży eksportowej.