63% Amerykanów poradzi sobie z niespodziewanym wydatkiem 400 USD, ale znacznie mniej z miesiącem emerytury

Według raportu dotyczącego dobrostanu gospodarstw domowych w 2025 r., przygotowanego przez Fed w edycji 2026, 63% dorosłych deklaruje, że byłoby w stanie pokryć niespodziewany wydatek 400 USD gotówką lub jej odpowiednikiem.

To najszersza definicja odporności finansowej, jaką rząd mierzy w swoich badaniach. Pytanie jest proste: czy gospodarstwo ma dziś 400 USD do dyspozycji. Chodzi o środki dostępne od razu, np. na koncie bieżącym, w oszczędnościach albo na karcie, którą da się spłacić przy kolejnym rozliczeniu. Test kończy się na tej jednej kwocie.

Koszt jednego miesiąca emerytury jest jednak zupełnie innej skali.

Szacunki kosztów na emeryturze opierają się na danych o typowych wydatkach gospodarstw domowych emerytów. W badaniach cytowanych na potrzeby analiz emerytalnych typowe wydatki emeryta to około 5 000 USD miesięcznie. W takim układzie, aby pokryć je z oszczędności, trzeba mieć kwotę odpowiadającą mniej więcej 12 razy progowi 400 USD.

Oznacza to, że grupa osób, które poradziłyby sobie „komfortowo” z miesięcznymi kosztami emerytury, jest dużo mniejsza niż sugeruje nagłówek o 63%.

Co składa się na rachunek emeryta

Wydatki emerytów skupiają się w kategoriach, które nie maleją znacząco wraz z wiekiem. Dane o konsumpcji pokazują, że najważniejsze pozycje to:

• mieszkanie: 3 950,3 mld USD rocznych wydatków w ujęciu zannualizowanym w maju 2026 r.
• opieka zdrowotna: 3 716 mld USD — druga największa kategoria usług w krajowych rachunkach

Do tego dochodzą wydatki na żywność. Te podstawowe kategorie razem stanowią około 42% całkowitej konsumpcji osobistej. Emeryci muszą więc mierzyć się z podobnymi grupami wydatków, ale zwykle mają mniej strumieni dochodu.

Ile oszczędności trzeba, a ile realnie wystarczy

Kluczowe pytanie brzmi prosto: przy obecnym tempie oszczędzania, ile pieniędzy potrzeba i jak długo to realnie wystarczy?

W tym kontekście istotne są dane dotyczące planów emerytalnych 401(k). Zapowiedź Vanguard „How America Saves 2026” podaje, że mediana salda 401(k) wynosi 44 115 USD wśród planów, które firma obsługuje, a średnia to około 167 970 USD. Różnica wynika z tego, że średnia jest podnoszona przez mniejszą liczbę osób z dużymi saldami, natomiast mediana lepiej pokazuje „środek” rozkładu.

Jeśli ktoś ma saldo rzędu 44 000 USD i wypłaca z niego według popularnej reguły 4% (czyli zakłada stałe, ostrożne tempo wypłat), to daje to około 147 USD miesięcznie przed podatkami. To znacznie poniżej typowego miesięcznego wydatku na artykuły spożywcze.

Dlaczego „poduszka” oszczędności wygląda na cieńszą

Obraz oszczędzania stojący za testem „400 USD” wyraźnie się pogarsza. Stopa oszczędzania gospodarstw domowych spadła do 3,9% w pierwszym kwartale 2026 r., z 6,2% dwa lata wcześniej, mimo że dochód na osobę wzrósł do 68 391 USD.

W skrócie: dochody rosły, ale mniejsza część trafiała do oszczędności.

Gdy doliczy się inflację, napięcie widać też na płacach. Przeciętne zarobki godzinowe wyniosły 37,64 USD w czerwcu 2026 r. wobec 36,36 USD rok wcześniej. Po korekcie o inflację realne zarobki godzinowe wyniosły 11,23 USD w maju 2026 r., czyli mniej niż 11,32 USD w maju 2025 r. Nominalna pensja rośnie, ale siła nabywcza na godzinę jest niższa.

Dodatkowo mediana „usual weekly earnings” dla pracowników zatrudnionych w pełnym wymiarze czasu wynosiła 1 235 USD w pierwszym kwartale 2026 r. Przeciętne roczne wydatki konsumenckie wyniosły 78 535 USD w 2024 r. (ostatni pełny rok z badania Consumer Expenditure Survey). To właśnie rozjazd między typowymi zarobkami a typowymi rocznymi wydatkami sprawia, że test „400 USD” jest łatwiejszy do przejścia niż test „miesiąca emerytury”.

Jak wygląda sytuacja finansowa gospodarstw — sygnały są mieszane

Wskaźniki stresu finansowego nie wskazują na jednoznaczną poprawę ani pogorszenie.

• Stopa zaległości na kartach kredytowych wyniosła 2,92% w pierwszym kwartale 2026 r. Była to wartość w zakresie, który Fed określa jako „normalizujący się”, i wyraźnie poniżej szczytów obserwowanych w historycznych kryzysach finansowych.
• Bezrobocie wyniosło 4,2% w czerwcu 2026 r., czyli nieco więcej niż 4,1% rok wcześniej.
• Indeks nastrojów konsumentów Uniwersytetu Michigan wyniósł 44,8 w maju 2026 r. To poniżej bariery 60 punktów kojarzonej z recesją oraz mniej niż 61,7 odczytane w lipcu 2025 r., co sygnalizuje słabsze zaufanie gospodarstw domowych.

W tym samym czasie inflacja w ujęciu bazowym (core PCE, czyli preferowany przez Fed wskaźnik inflacji) wzrosła o 0,1% w maju 2026 r. (czyli o 3,4% rok do roku), podtrzymując presję na kategorie kosztów, których emeryci nie mogą łatwo ograniczyć.

Dlaczego te dwie liczby mówią co innego

Test 400 USD mierzy krótkoterminową płynność, czyli to, czy pieniądze są dostępne „na już”. Test „jeden miesiąc emerytury” sprawdza, czy gospodarstwo ma zbudowaną poduszkę oszczędnościową wystarczającą do zastąpienia dochodu przez dłuższy czas. Pierwszy test można rozwiązać szybkim transferem w rytmie wypłaty. Drugi wymaga lat odkładania pieniędzy w tempie, którego w przypadku większości domów nie zapewnia krajowa stopa oszczędzania na poziomie 3,9%.

Choć oba pytania opisują tę samą sytuację finansową, dotyczą różnych horyzontów czasowych, dlatego prowadzą do różnych odpowiedzi.