Dlaczego orzeczenie Sądu Najwyższego ws. Fed jest korzystne dla rynku akcji

Sąd Najwyższy orzekł, że Rezerwa Federalna (Fed) dysponuje historycznie wyjątkową niezależnością od władzy wykonawczej. W praktyce oznacza to, że prezydent nie może odwołać gubernatora Fed bez udowodnienia przyczyny.

Orzeczenie wynika z prób Donalda Trumpa odwołania gubernator Fed, Lisa Cook, w związku z zarzutami o oszustwa hipoteczne z 2021 roku. Lisa Cook zaprzecza zarzutom, a dochodzenie Departamentu Sprawiedliwości w tej sprawie nadal trwa.

Wielu obserwatorów uważało, że dochodzenie miało na celu wymusić usunięcie Cook i zastąpienie jej kimś bardziej przychylnym obniżkom stóp, których chciał Trump. Administracja Trumpa próbowała też wcześniej przyspieszyć odejście byłego przewodniczącego Fed, Jerome'a Powella, z podobnych powodów.

Gdyby sąd uznał, że prezydent może odwoływać gubernatorów bez dowodu przewinienia, oznaczałoby to, że każdy prezydent mógłby odkształcać skład Fed wedle własnych preferencji. To poważnie osłabiłoby niezależność banku centralnego.

Niezależność banku centralnego oznacza ochronę tych instytucji przed politycznym naciskiem przy prowadzeniu polityki pieniężnej. Taka niezależność sprzyja wzrostowi gospodarczemu, stabilności i zdrowiu rynków kapitałowych.

Gdy konsumenci wierzą, że Fed ma narzędzia, by utrzymać inflację pod kontrolą, zmieniają swoje zachowania w sposób, który ogranicza presję cenową. Gdy tracą zaufanie do Fed, zaczynają działać tak, że inflacja się pogłębia. Na przykład oczekiwanie wzrostu cen skłania ludzi do przyspieszenia zakupów, co podnosi bieżący popyt i napędza ceny.

Inwestorzy także reagują na oczekiwania inflacyjne. Jeśli obawiają się, że polityczny nacisk skłoni Fed do obniżania stóp tam, gdzie powinien je podnosić, wycofują się z aktywów ryzykownych, takich jak akcje, i przenoszą kapitał do zabezpieczeń przed inflacją, np. złota i srebra.

Badania ekonomiczne wykazują związek między niską niezależnością banku centralnego a większym ryzykiem krachów rynkowych. Jedno z badań dotyczących Turcji, gdzie prezydent odwoływał najwyższych urzędników banku centralnego w reakcji na ich opór przed cięciami stóp, wykazało, że polityczna interwencja w banki centralne ma trwały, silny i negatywny wpływ na wyniki na rynku akcji.

Politycy z reguły wolą niższe stopy procentowe, zwłaszcza przed wyborami. Niższe stopy mogą chwilowo pobudzić konsumpcję i dać gospodarce oraz rynkowi krótkotrwały impuls. Długoterminowo jednak rynkom służy przede wszystkim niska i stabilna inflacja oraz stopniowy wzrost oparty na fundamentach, takich jak produktywność i przyrost ludności.

Orzeczenie sądu, które uniemożliwia odwołanie gubernatora Fed bez uzasadnionej przyczyny, ma więc istotne znaczenie dla utrzymania tej niezależności. Decyzja nie jest jednak absolutną gwarancją — sąd był podzielony 5–4, a po wyroku Donald Trump zapowiedział, że poszuka alternatywnego sposobu usunięcia Cook z Fed.

Na razie jednak inwestorzy mogą odetchnąć z ulgą. Zachowanie niezależności Fed zmniejsza ryzyko politycznego wpływu na politykę pieniężną, co wspiera wiarygodność i stabilność rynku akcji.