Odblokowanie akcji SpaceX wartych 101 mld USD zwiększy presję na kurs

Inwestorzy, którzy nadal posiadają akcje SpaceX po spadku ich kursu poniżej ceny z pierwszej oferty publicznej (IPO), przygotowują się na kolejne możliwe uderzenie. W czwartek wygasa część umowy ograniczającej sprzedaż akcji przez wcześniejszych inwestorów i pracowników. Do obrotu może trafić do 911,5 mln akcji o wartości 101 mld USD.

Samo zakończenie okresu blokady sprzedaży akcji, czyli lock-upu, nie jest niczym nadzwyczajnym. Zwykle takie ograniczenie wygasa po określonym czasie od IPO. W przypadku SpaceX proces został jednak podzielony na dziewięć etapów, aby ograniczyć wpływ bardzo dużej liczby zablokowanych akcji na kurs. Pierwszy etap obejmuje wyjątkowo dużą pulę papierów.

„Nigdy nie widzieliśmy czegoś podobnego. Nigdy nie widzieliśmy takiej skali ani sytuacji, w której lock-up byłby wprowadzany etapami” – powiedział Peter Singlehurst, szef zespołu Baillie Gifford zajmującego się spółkami prywatnymi. Baillie Gifford po raz pierwszy zainwestował w firmę Elona Muska w 2018 roku. „Poruszamy się po nieznanym terytorium” – dodał.

Odblokowanie akcji następuje w okresie dużej zmienności notowań. Pierwszy kwartalny raport SpaceX wywołał spadek kursu o ponad 10%. Wcześniej akcje rosły przez dwa dni, zwiększając kapitalizację rynkową spółki o ponad 250 mld USD na początku tygodnia.

SpaceX przez ponad dwie dekady pozostawał spółką prywatną. W tym roku firma przejęła xAI, po wcześniejszym przejęciu Twittera przez Muska. W efekcie spółka działająca w branży rakietowej, satelitarnej i sztucznej inteligencji ma bardzo szerokie grono dotychczasowych inwestorów.

Wielu z nich ma niezrealizowane zyski nawet przy cenie znacznie niższej od 135 USD za akcję, ustalonej podczas rekordowej oferty publicznej Space Exploration Technologies Corp. o wartości 86,2 mld USD. Tak brzmi formalna nazwa SpaceX.

Zgodnie z prospektem emisyjnym zakończenie ograniczeń dotyczących sprzedaży akcji przez część osób związanych ze spółką zwiększy ponad dwukrotnie liczbę akcji dostępnych w obrocie – z około 639 mln do maksymalnie 1,55 mld.

Perspektywa odblokowania tak dużej liczby akcji oraz wysoka wycena przyciągnęły inwestorów grających na spadek kursu. Według danych S3 Partners, zebranych do zamknięcia sesji we wtorek, 35% akcji znajdujących się obecnie w obrocie jest przedmiotem krótkiej sprzedaży. Polega ona na pożyczeniu akcji i sprzedaży ich z nadzieją na odkupienie po niższej cenie.

Inwestorzy grający na spadek osiągnęli dotąd 5,3 mld USD niezrealizowanych zysków. Kurs zamknął się 38% poniżej szczytu z 16 czerwca, który został ustanowiony przed publikacją wyników.

W środę akcje oddały większość zysków z dwudniowego rajdu. Spadły o ponad 10% i były notowane w pobliżu 111 USD. Analitycy nadal pozytywnie oceniają długoterminowe perspektywy spółki. Jednym z najbliższych możliwych impulsów dla kursu ma być 14. start rakiety Starship, wstępnie zaplanowany na późniejszą część tego miesiąca. Projekt ma kluczowe znaczenie dla realizacji planów budowy centrów danych w przestrzeni kosmicznej.

Odwrót kursu był częściowo związany z wyższymi od oczekiwań wydatkami na sztuczną inteligencję. Wall Street większą uwagę poświęca jednak planom uruchomienia orbitalnych centrów danych już w przyszłym roku oraz ambitnym planom wykorzystania sieci Starlink do bezpośredniej rywalizacji z największymi amerykańskimi operatorami telefonii komórkowej. Przychody kwartalne przekroczyły prognozy analityków dzięki satelitarnej usłudze internetowej Starlink, która jest jedyną rentowną działalnością SpaceX.

„Wielu inwestorów po prostu nie chce w najbliższym czasie kupować akcji SpaceX ze względu na fundamenty oraz nadwyżkę akcji, która będzie ciążyć notowaniom do grudnia” – powiedział David Wagner, zarządzający portfelem w Aptus Capital Advisors. „Mówiąc wprost, jesteśmy dokładnie w tej samej sytuacji” – dodał.

Nawet najbardziej zaangażowani inwestorzy długoterminowi mogą zdecydować się na sprzedaż części akcji i realizację zysków. Transakcja przejęcia xAI, obecnie znanej jako SpaceXAI, wyceniła połączoną firmę na 1,25 bln USD. Obecna wartość rynkowa spółki wynosi około 1,5 bln USD.

Przed czerwcowym IPO część inwestorów kupowała udziały w specjalnych spółkach celowych, które pozwalały nabyć nawet ułamkowe części akcji xAI i SpaceX. Inwestorzy ci chcieli wejść do spółki na wczesnym etapie, mimo że takie rozwiązanie było mniej przejrzyste niż zakup akcji na giełdzie. Po czwartkowym wygaśnięciu okresu blokady wielu z nich będzie czekać na pierwsze wypłaty od zarządzających tymi spółkami celowymi. Mogą one nastąpić w ciągu kilku dni lub tygodni.

„Prawdopodobnie istnieje całkiem duża szansa, że będzie to największy jednorazowy wzrost podaży akcji jednej spółki w ciągu jednego dnia w historii” – powiedział Singlehurst. „Co wydarzy się tego dnia? Nie wiem” – dodał.

SpaceX i banki obsługujące ofertę stworzyły nietypową strukturę okresu blokady, aby ograniczyć ryzyko związane z tradycyjnym jednorazowym odblokowaniem akcji po 180 dniach. W takim scenariuszu mogłaby nastąpić masowa wyprzedaż.

Czwartkowe wygaśnięcie ograniczeń będzie dopiero początkiem procesu. Analitycy Bernstein określili go jako „wyjątkowo złożony schemat z dziewięcioma głównymi etapami odblokowania zamiast jednego tradycyjnego terminu po 180 dniach”.

Część inwestorów będzie musiała poczekać na możliwość sprzedaży do początku grudnia. Wtedy liczba akcji dostępnych w obrocie wzrośnie do 5,33 mld, zgodnie z dokumentem złożonym organom regulacyjnym.

Inwestorzy, w tym Baillie Gifford, spodziewali się dużej zmienności bezpośrednio po IPO, gdy liczba akcji dostępnych w obrocie była niewielka. Dlatego część z nich zaczęła realizować zyski jeszcze przed giełdowym debiutem SpaceX. Ostatecznie wartość rynkowa spółki wzrosła w ciągu kilku dni o niemal 1 bln USD, a następnie spadła o 1,2 bln USD. Inwestorzy z Wall Street przygotowują się na kolejną falę gwałtownych zmian kursu.

„Te pytania nadal mają dla nas ogromne znaczenie, ale udało nam się już częściowo zrealizować zyski i zmniejszyć zaangażowanie” – powiedział Singlehurst.