Giganci farmacji wykupują firmy. Novartis stawia na własne leki

W 2026 roku przejęcia w sektorze biotechnologicznym osiągnęły rekordowe rozmiary. Dane LSEG pokazują, że łączna wartość transakcji wyniosła 216 mld USD dotąd w tym roku, wobec 118 mld USD w takim samym okresie rok wcześniej. Analitycy Stifel naliczyli 37 firm biotechnologicznych przejętych za co najmniej 1 mld USD, bijąc ubiegłoroczny roczny rekord 35, gdy producenci leków ścigają się, aby kupić portfolio leków przed nadchodzącymi utratami wyłączności patentowej (tzw. patent cliff — spadek sprzedaży po wejściu leków generycznych).

Novartis AG (NYSE:NVS) stoi pod bezpośrednią presją tej fali utrat wyłączności. Sprzedaż Entresto spadła o 50% do 1,18 mld USD w drugim kwartale, gdy konkurencja generyczna zaatakowała największy rynek, a spółka oczekuje, że sprzedaż leku spadnie w tym roku o 4 mld USD.

Dyrektor generalny Vas Narasimhan, który kieruje Novartisem od ośmiu lat, nazwał nadchodzący okres największym w historii spółki pod względem wygaśnięć patentowych. Preparaty Cosentyx i Kisqali również stoją w obliczu utraty wyłączności około przełomu dekady.

Zamiast masowych przejęć, Novartis stawia na własne portfolio leków w rozwoju. Firma liczy na trzy odczyty wyników badań w późnych fazach zaplanowane na drugą połowę roku:

• pelacarsen — w chorobach układu krążenia
• remibrutinib — w stwardnieniu rozsianym
• del‑desiran — w dystrofii miotonicznej typu 1

Analitycy szacują, że te trzy leki mogą łącznie osiągnąć ponad 10 mld USD rocznej sprzedaży w szczycie, co potencjalnie zrównoważy nadchodzące straty, jeśli wyniki badań będą jednoznacznie pozytywne.

Takie podejście wiąże się jednak z ryzykiem, co pokazały ostatnie wiadomości z sektora. Kurs AstraZeneca spadł po tym, jak late‑stage lek rozwijany wspólnie z Ionis nie spełnił głównego punktu końcowego w badaniu dotyczącym chorób serca — przypomnienie, jak szybko nastroje mogą się zmienić po pojedynczym niepowodzeniu. UBS spodziewa się, że pelacarsen osiągnie istotność statystyczną przy około 12% względnej redukcji ryzyka, chociaż klinicyści mogą oczekiwać redukcji rzędu 15% lub więcej, by uznać efekt za wyraźnie znaczący.

Novartis pobił oczekiwania co do zysku w drugim kwartale, mimo że inwestorzy nadal czekają na wyniki badań. Zysk operacyjny z działalności podstawowej wyniósł 5,94 mld USD za kwartał, powyżej prognozowanych 5,31 mld USD według szacunków Visible Alpha cytowanych w relacjach rynkowych. Zysk na akcję z działalności podstawowej był o 12% wyższy od prognoz. Po publikacji wyników kurs akcji rósł maksymalnie o 3%.

W ostatnich tygodniach kurs wykazywał nierówne zachowanie — wzrost o 4,62% w ciągu ostatnich 30 dni, spadek o 1,53% w lipcu i 14% zysku od początku roku. Sprzedaż Kisqali wzrosła o 44%, sprzedaż Scemblix prawie się podwoiła, a sprzedaż Cosentyx wzrosła o 12%. Bank BofA utrzymał rekomendację Kupuj i cel cenowy 140 CHF, wskazując na aktywny kalendarz katalizatorów badań.

Bank napisał: "Chociaż długotrwałym obciążeniem dla inwestorów były znaczne fale utraty wyłączności do końca dekady, Novartis wypada powyżej naszej analizy regresji, gdy przewidujemy, że pipeline w fazie środkowej i późnej przesunie równowagę między premierami nowych produktów a kluczową ekspozycją po utracie patentów."

Inwestorzy stosujący krótką sprzedaż (short sellers) nie stawiają dużych zakładów przeciwko tej narracji. Udział krótkich pozycji (short float) dla Novartis wynosił 0,28% na dzień 30 czerwca 2026 r., najniżej wśród jego dużych konkurentów, znacznie poniżej poziomów Pfizer Inc. (NYSE:PFE) — 2,87%, Merck & Co., Inc. (NYSE:MRK) — 1,27% oraz Eli Lilly and Company (NYSE:LLY) — 1,05%. Liczba akcji będących na krótko wzrosła o 18% w porównaniu z miesiącem wcześniej, do 5,36 mln.

Wycena Novartis to około 17 razy prognozowanego zysku (forward earnings), wyżej niż Pfizer (8,47), ale niżej niż Merck (46,08) i Eli Lilly (32,68). Analityk Goldman Sachs James Quigley stwierdził, że Novartis potrzebuje sukcesu przynajmniej w dwóch z trzech badań, aby uniknąć presji na mnożnik wyceny.

Fundusze hedgingowe zwiększają zaangażowanie kapitałowe, choć liczba posiadaczy spadła. Baza danych Insider Monkey pokazuje, że 31 z 1 022 śledzonych funduszy hedgingowych posiadało akcje Novartis w I kwartale 2026 r., wobec 35 z 1 041 w kwartale poprzednim — najmniej od pięciu kwartałów. Fisher Asset Management był największym posiadaczem i zwiększył udział o 86% do 2,12 mld USD. GQG Partners zmniejszyło pozycję o 23% do 373,82 mln USD, a Renaissance Technologies ograniczyło ją o 18% do 169,83 mln USD.

Najważniejsze wydarzenia do obserwacji w najbliższych miesiącach to wyniki trzech badań w późnych fazach zaplanowanych na drugą połowę roku, które mogą zadecydować o skali kompensacji strat po utracie wyłączności.