Garmin zapowiada AXIS – nową generację zintegrowanych wyświetlaczy lotniczych

Garmin zapowiedział AXIS™, nową, całkowicie przeprojektowaną rodzinę wyświetlaczy lotniczych. Spółka opisuje je jako rozwiązanie zbudowane od podstaw, które ma zapewniać wysoce zintegrowany i elastyczny system wyświetlania w kokpicie.

AXIS ma trafić do samolotów z silnikami tłokowymi (pojedynczym i bliźniaczym) dzięki szerokiemu zakresowi AML STC obejmującemu setki modeli. Producent zapowiada również dostępność dla samolotów eksperymentalnych oraz LSA.

W ramach podejścia „pierwsze w branży” wyświetlacze AXIS mają występować w różnych wariantach. W niektórych wersjach mogą się znajdować m.in. wbudowany IFR GPS, radio NAV/COMM oraz moduł panelu audio. Ma to tworzyć zintegrowane rozwiązanie, które usprawnia korzystanie z systemu, zmniejsza masę samolotu i upraszcza instalację. AXIS jest też kompatybilny z wieloma tymi samymi nawigatorami, radiami, modułami i sensorami co popularne wyświetlacze G3X Touch™. Firma podkreśla prostą ścieżkę modernizacji, w tym wykorzystanie tych samych wycięć w panelu i punktów montażowych.

## Trzy rozmiary wyświetlaczy i różne tryby pracy

Rodzina AXIS obejmuje trzy rozmiary ekranów: 11,6 cala (landscape), 8 cali (portrait) oraz 8 cali (landscape). Modele te mają responsywne ekrany dotykowe oraz fizyczne elementy sterujące umożliwiające szybki dostęp do kluczowych funkcji.

Każdy wyświetlacz można skonfigurować jako podstawowy wyświetlacz lotu (PFD) lub wyświetlacz wielofunkcyjny (MFD) z opcjonalnym systemem wskazań pracy silnika (EIS).

Piloci mają zyskiwać większą świadomość sytuacyjną dzięki możliwości wyświetlania na pełnym ekranie albo w podziale (split-screen), przy wykorzystaniu dobrze znanego, ale unowocześnionego interfejsu. Wyświetlacze można konfigurować zarówno dla samolotów eksperymentalnych, jak i certyfikowanych, co zapewnia elastyczność instalacji w wielu typach statków powietrznych.

## Zintegrowany IFR GPS, radio NAV/COMM i audio – opcjonalnie

Wyświetlacze AXIS o przekątnej 11,6 cala mogą być opcjonalnie wyposażone w certyfikowany TSO IFR GPS, radio COMM i NAV oraz panel audio – wszystko wbudowane w jeden wyświetlacz.

Taka kombinacja zapewnia wysoce zintegrowane rozwiązanie panelowe i ma umożliwiać prostszą oraz bardziej opłacalną instalację. Radio VHF COMM oferuje 10 W mocy nadawania, obsługuje strojenie z krokiem 8,33 kHz oraz tryb monitorowania COMM standby. Dzięki temu pilot może śledzić częstotliwość zapasową, gdy aktywna jest częstotliwość używana w łączności z ATC.

Piloci mają mieć dostęp do planu lotu na wyświetlaczach oraz możliwość łatwego wprowadzania punktów trasy (waypoints) i VOR-ów, a także procedur typu holds, procedur GPS i ILS oraz innych.

Wbudowany panel audio interkomu przeznaczony jest dla 4 osób i obejmuje przełączanie dual-comm z obsługą jednego zewnętrznego radia, odtwarzanie komunikatów (comm playback) oraz łączność Bluetooth do muzyki i połączeń telefonicznych.

Dostępne są trzy certyfikowane (TSO) warianty. W wersji bazowej ma być PFD/MFD, natomiast modele GPS/COMM i GPS/NAV/COMM mają zawierać IFR GPS oraz zintegrowany panel audio. Samoloty eksperymentalne i LSA mają móc korzystać zarówno z wersji certyfikowanych, jak i z wersji niewymagających TSO.

## Większa świadomość sytuacyjna

Najważniejsze informacje mają być łatwo dostępne na PFD, w tym podstawowe dane lotu. Na PFD ma pojawiać się też HSI (Horizontal Situation Indicator) – wskaźnik sytuacji w poziomie, który może obejmować wbudowaną mapę lub widok ruchu (traffic view).

Widżety mają dostarczać dodatkowych informacji sytuacyjnych na PFD, pokazując trzy zwięzłe widoki funkcji MFD, w tym mapę, plan lotu, pogodę, ruch i inne.

Rozszerzona technologia Enhanced Synthetic Vision Technology (SVT™) ma zapewniać trójwymiarowe przedstawienia terenu, przeszkód, oznaczeń pasa oraz drogi kołowania i innych elementów, co ma pozwalać pilotom wyraźnie interpretować otoczenie. „Pathway rectangles” mają pomagać w wizualizacji „autostrady w niebie” przez przedstawienie toru lotu, w tym odcinków na trasie, śladu lotu, przechwytywania kursu i innych.

Dodatkowo 3D SafeTaxi® ma zapewniać pilotom trójwymiarowy, perspektywiczny (exocentric) widok środowiska lotniska bezpośrednio na PFD. Ma to zmniejszać ryzyko nieporozumień dzięki czytelnemu, lokalnemu obrazowi dróg kołowania, pasów, hangarów oraz budynków w otoczeniu.

MFD ma oferować dynamiczne mapowanie, ruch ADS-B (ADS-B traffic), pogodę, informacje o punktach trasy (w tym terminal charts) oraz rozszerzony EIS. Dodatkowo każde urządzenie ma mieć wejście HDMI do monitorowania na żywo wideo z kamery.

## Innowacyjne narzędzia bezpieczeństwa

AXIS ma obsługiwać wiele technologii zwiększających bezpieczeństwo firmy Garmin. Dedykowany przycisk awaryjny ma być umieszczony na obramowaniu wyświetlacza, aby umożliwić pilotom szybki dostęp do opcji procedur awaryjnych.

Smart Glide™ – technologia Garmin Autonomí™ – ma pomagać pilotom w sytuacjach awaryjnych utraty mocy silnika. System ma efektywnie wyznaczać nawigację do lotniska w zasięgu, a jeśli samolot jest wyposażony w GFC™ 500 lub GFC 600, może automatycznie zaangażować tryb lotu na trasie (enroute).

Rozwiązania bezpieczeństwa dla obszaru terminalowego mają obejmować Runway Occupancy Awareness (ROA), czyli rozwiązanie, które wykorzystuje ruch ADS-B do ostrzegania załogi o potencjalnych naruszeniach strefy pasa startowego wywołanych przez pobliskie statki powietrzne, kołujące samoloty oraz pojazdy naziemne.

Dodatkowo opcjonalnie dostępna ma być technologia SurfaceWatch™ do monitorowania powierzchni na lotnisku, która ma zwiększać świadomość sytuacyjną w środowisku lotniskowym oraz dostarczać wskazówki wizualne i dźwiękowe, pomagając zapobiegać startowi lub lądowaniu na drodze kołowania.

## Zaawansowane monitorowanie pracy silnika

EIS w AXIS ma dostarczać statkom powietrznym dane w czasie rzeczywistym, które pomagają lepiej zarządzać pracą silnika i chronić jednostki napędowe. Duże, wyraźne wskaźniki silnika mają mieć kolorowe wskazania oraz pasy danych pokazujące normalne zakresy pracy, ostrzeżenia oraz przekroczenia.

Wskaźniki słupkowe mają wyświetlać wartości liczbowe, aby zwiększać precyzję.

Dzięki adapterowi interfejsu i czujnikom AXIS może pełnić rolę głównego wyświetlacza EIS w samolotach tłokowych wyposażonych w większość silników o normalnym doładowaniu lub doładowaniu turbosprężarką (4- do 6-cylindrowych), a także w eksperymentalnych statkach powietrznych z silnikami radialnymi i turbinowymi.

Po lądowaniu logi z lotu i silnika mogą być automatycznie przesyłane do flyGarmin.com za pomocą aplikacji Garmin Pilot™ lub łącza GDL® 60 oraz usługi PlaneSync™. Opcjonalnie piloci mogą udostępniać te logi usługom analitycznym, takim jak FlySto lub SavvyAviation, aby uzyskać głębszy wgląd w stan silnika, aktualizacje dotyczące utrzymania (maintenance), analizę lotu i inne.

## Utrzymywanie łączności

Zaawansowane opcje łączności mają umożliwiać pilotom utrzymywanie połączenia w stopniu większym niż kiedykolwiek. Wbudowane Wi‑Fi i Bluetooth mają pozwalać na połączenie z Garmin Pilot w locie, a także udostępnianie GPS, danych o ruchu, pogody, planów lotów i innych informacji.

PlaneSync, zasilany przez łącze GDL 60, ma obsługiwać automatyczne pobieranie baz danych, zdalny status samolotu oraz automatyczne przesyłanie logów lotu.

Wbudowany port USB‑C ma wspierać transfer danych, w tym pobieranie baz danych i zgrywanie logów lotu. Port USB‑C ma też umożliwiać ładowanie urządzeń z mocą do 27 W.

Dodatkowo Database Concierge ma umożliwiać pilotom pobieranie aktualizacji do aplikacji Garmin Pilot i bezprzewodowe przesyłanie ich do kompatybilnej awioniki za pośrednictwem zgodnego urządzenia mobilnego.

## Team X upraszcza instalacje

Team X – specjaliści od samolotów eksperymentalnych w Garmin – byli głosem twórców i pilotów samolotów eksperymentalnych podczas rozwoju AXIS. Zespół składający się z inżynierów, pilotów i konstruktorów samolotów rozumie elastyczność i przystępność kosztową potrzebne do wykonania budowy samolotu eksperymentalnego.

Dlatego AXIS ma oferować uproszczoną, łatwą ścieżkę modernizacji z G3X Touch, która wykorzystuje większość istniejących sensorów, jednostek LRU, a także te same wycięcia w panelu i istniejące otwory montażowe. Uproszczone okablowanie, konfiguracja oraz dodatkowe wbudowane wejścia/wyjścia (I/O) mają sprawiać, że AXIS będzie jeszcze szybszym i bardziej skalowalnym systemem. Team X deklaruje wsparcie w zakresie aktualizacji AXIS dla konstruktorów samolotów eksperymentalnych.

## Dostępność dla samolotów certyfikowanych i eksperymentalnych

Wyświetlacze lotu AXIS o przekątnej 11,6 cala uzyskały FAA/EASA Technical Standard Order (TSO) i będą dostępne w lipcu. Wyświetlacze 8 cali mają być dostępne na początku 2027 roku.

Amerykański FAA Supplemental Type Certificate (STC) ma obejmować setki modeli certyfikowanych samolotów Part 23 Class I/II z silnikami tłokowymi: pojedynczych i bliźniaczych. Zatwierdzenia STC u innych władz lotnictwa cywilnego są spodziewane w najbliższym czasie. Więcej informacji: Garmin.com/AXIS.