Dlaczego spółki technologiczne spadają? Obawy o AI, chińskie chipy i koszty finansowania

We wtorek na rynku technologicznym zrobiło się wyraźnie nerwowo. Spadki objęły m.in. Samsung Electronics, Kioxia oraz TSMC, a do przeceny dołożyły się wcześniejsze słabości dużych amerykańskich spółek z sektora półprzewodników.

Samsung Electronics z Korei Południowej spadł o ponad 12%. Japoński producent pamięci Kioxia był na minusie o 18%, a tajwański TSMC tracił 3,0%.

Spadki pojawiły się po wcześniejszych stratach dużych amerykańskich spółek półprzewodnikowych. Na rynku krążyła też informacja, że jedna firma wytwarza specjalistyczne maszyny do ultrafioletowego trawienia, aby wspierać rozwój chińskiego przemysłu chipów.

### Chińska technologia chipów

W poniedziałek notowania spółek półprzewodnikowych na Wall Street osłabły po doniesieniach, że chińska firma z państwowym wsparciem produkuje maszyny do litografii immersion deep ultraviolet (DUV).

Takie systemy pozwalają wytrawiać na krzemie drobne obwody, tworząc mikroukłady (microchips) zasilające m.in. rozwiązania oparte na AI oraz wiele urządzeń codziennego użytku.

DUV jest mniej zaawansowane niż litografia extreme ultraviolet (EUV). Tę drugą technologię opanowała firma ASML z Holandii.

Sprzedaż maszyn EUV do Chin jest ograniczona przez amerykańskie restrykcje handlowe, które mają utrzymać przewagę amerykańskiej technologii. Jednocześnie pojawiały się doniesienia, że Chiny są we wczesnym etapie produkcji własnych maszyn EUV.

Podkreśla się, że rozwój krajowych technologii litograficznych może omijać zachodnie łańcuchy dostaw i uderzać najmocniej w producentów sprzętu.

Trawienie chipów przy użyciu DUV ma być wolniejsze, mniej wydajne (niższa wydajność produkcyjna, czyli yield) i droższe niż w przypadku produkcji opartej na EUV. Jednocześnie ma wystarczać do wytwarzania układów na „prawie pod front” możliwości technologicznych (near-frontier chips), co niepokoi decydentów i inwestorów, którzy zakładali, że Chiny będą napotykać ciaśniejsze ograniczenia.

### Obawy o „przegrzanie” rynku AI

Spadki odzwierciedlają też szersze obawy dotyczące wyceny w sektorze technologicznym.

Akcje powiązane z AI mocno zwyżkowały w ostatnim czasie. Przykładowo SK hynix zyskał ponad 500% w ciągu 12 miesięcy.

Taki wzrost wzmocnił obawy, że rynek jest przegrzany, oraz pytania, kiedy i czy rekordowe nakłady przeznaczone na rozwój AI i budowę nowych centrów danych zaczną przynosić zwroty.

Wskazuje się również, że wysokie oczekiwania związane z wydatkami na infrastrukturę AI mogą sprawić, iż zwyżki w sektorze staną się podatne na realizację zysków, gdy zmieniają się warunki makroekonomiczne.

Eksperci ostrzegali, że jeśli „bańka” na rynku AI pęknie, skutki mogą być większe niż cokolwiek, co Wall Street widziała wcześniej.

Analitycy zwracają też uwagę na tzw. circular financing (cyrkularne finansowanie), gdzie duże firmy technologiczne inwestują w startupy AI, a następnie wykorzystują te środki do zakupu własnych produktów i usług.

### Ryzyko kosztów finansowania i zadłużenia

Około pół roku temu duże firmy technologiczne kupowały własne akcje (buyback). Taki ruch sygnalizuje nadmiar gotówki i zwykle wspiera kurs.

Teraz część firm bierze dług, aby sfinansować rozbudowę w obszarze AI — to istotny zwrot, który może być bolesny, jeśli stopy procentowe wzrosną.

W ocenie Stephena Innesa z SPI Asset Management „pierwszy etap boomu na sztuczną inteligencję” był finansowany gotówką, zaufaniem i jednymi z najmocniejszych bilansów w amerykańskich spółkach. Jednocześnie zwrócono uwagę, że budowa zaplecza pod AI wchodzi na „bardziej stromy odcinek”, gdy różnica między nakładami inwestycyjnymi a wewnętrznym generowaniem gotówki się zmniejsza.

Innes wskazał też na raport badawczy Goldman Sachs, w którym prognozowano wzrost emisji długu w dużych spółkach technologicznych z mniej więcej 250 mld USD w 2026 r. do około 400 mld USD w przyszłym roku.

### Sezon wyników i bardzo wysokie poprzeczki

Rekordowe zyski firm z „łańcucha dostaw”, takich jak TSMC, wcześniej wspierały rynek, gdy inwestorzy liczyli na dużą ekspansję branży AI.

Tym razem reakcja była inna. W połowie lipca TSMC ogłosiło 77% wzrost zysku netto rok do roku, ale następnego dnia kurs spółki spadł.

W tym i w przyszłym tygodniu oczekiwane są wyniki kolejnych firm, m.in. SK hynix, Samsung Electronics oraz japońskiej grupy inwestycyjnej SoftBank Group.

Dilin Wu z Pepperstone powiedziała, że poprzeczka dla wyników spółek technologicznych jest teraz „bardzo, bardzo wysoko”. Dodała, że część tego, co dzieje się na rynku, może wynikać z tego, że inwestorzy i traderzy redukują ekspozycję przed publikacjami wyników, zamiast czekać na dane.