Bessent najbardziej interwencyjnym sekretarzem skarbu od dekad

Scott Bessent stał się najbardziej aktywnym sekretarzem skarbu Stanów Zjednoczonych na rynkach finansowych od dziesięcioleci. W tym roku przeprowadził serię nieoczekiwanych działań, próbując powstrzymać potencjalnie szkodliwy wzrost kosztów finansowania amerykańskiego długu.

W środę pojawiła się kolejna niespodziewana decyzja. Zaledwie dwa tygodnie po opublikowaniu harmonogramu odkupu starszych obligacji skarbowych Departament Skarbu ogłosił, że co najmniej podwoi planowane zakupy pozostających w obrocie obligacji o terminie zapadalności od 10 do 30 lat.

Wcześniej w tym miesiącu Departament Skarbu dopuścił możliwość ograniczenia emisji długu o dłuższych terminach zapadalności. Z kolei 31 lipca Bessent nadzorował pierwsze od trzech dekad zakupy jenów przez władze Stanów Zjednoczonych. Działanie to miało zmniejszyć potrzebę wyprzedaży przez Japonię posiadanych obligacji skarbowych USA w celu sfinansowania własnych zakupów jena. Na początku tego roku Bessent zastosował także tak zwane sprawdzanie kursów — władze zwracały się do banków o podawanie notowań jena. Zaskoczyło to nawet byłego japońskiego urzędnika.

„On jest zdecydowanie aktywistą. To nawiązanie do jego doświadczeń z funduszu hedgingowego” — powiedział Mark Sobel, były urzędnik Departamentu Skarbu USA, a obecnie pracownik grupy badawczej OMFIF.

Jego zdaniem motywacja Bessenta jest jasna: „Wydaje mi się oczywiste, że on i administracja obawiają się wzrostu rentowności obligacji długoterminowych”.

Departament Skarbu nie odpowiedział od razu na prośbę o komentarz w sprawie działań Bessenta na rynku.

Sekretarze skarbu, odpowiedzialni za politykę gospodarczą państwa i jego rynki finansowe, często musieli interweniować w czasie kryzysów.

Obecna sytuacja nie ma jednak charakteru kryzysowego, ponieważ wyprzedaż obligacji przebiegała spokojnie i narastała przez wiele miesięcy. Działania Bessenta po tym, jak rentowność 10-letnich obligacji skarbowych USA — wskazany przez niego jako własny punkt odniesienia finansowego — wzrosła powyżej poziomu sprzed powrotu Donalda Trumpa do Białego Domu, pokazują jednak rosnące obawy w Waszyngtonie.

Wzrost rentowności obligacji skarbowych, wynikający z obaw o inflację, politykę Rezerwy Federalnej i bardzo wysokie deficyty budżetowe, utrzymuje oprocentowanie kredytów hipotecznych na podwyższonym poziomie i hamuje wzrost gospodarczy na kilka miesięcy przed listopadowymi wyborami do Kongresu.

Odejście od przewidywalności

Przy emisji długu Departament Skarbu od dawna kieruje się zasadą regularności i przewidywalności, tak aby nie zaskakiwać inwestorów. Bessent sam poparł tę koncepcję podczas przemówienia otwierającego konferencję poświęconą rynkowi obligacji skarbowych w listopadzie.

W tym samym przemówieniu powiedział jednak: „Moim zadaniem jest być głównym sprzedawcą obligacji państwa. Rentowność obligacji skarbowych jest ważnym miernikiem sukcesu w tym przedsięwzięciu”. Podkreślił też znaczenie gospodarcze niższych rentowności obligacji skarbowych.

„To odejście od zasady regularności i przewidywalności, ale taki jest świat, w którym żyjemy” — powiedział Gregory Faranello, szef działu handlu i strategii dotyczącej amerykańskich stóp procentowych w AmeriVet Securities. „Przekaz jest jasny: powstrzymać wzrost rentowności”.

Poprzedniczka Bessenta, Janet Yellen, również próbowała powstrzymać wzrost rentowności w 2023 roku. Bessent należał do grupy Republikanów, którzy krytykowali ten krok, zrealizowany za pośrednictwem regularnego kwartalnego komunikatu dotyczącego emisji długu. Ich zdaniem działanie miało motywację polityczną i służyło pobudzeniu gospodarki przed wyborami.

Stephen Miran, były główny ekonomista prezydenta Donalda Trumpa i były członek zarządu Rezerwy Federalnej, był współautorem opublikowanego w lipcu 2024 roku opracowania krytykującego „aktywistyczną politykę emisji długu” (activist Treasury issuance, ATI).

„Gdy jedna partia polityczna zaczyna wykorzystywać ATI do pobudzania gospodarki w okresie przed wyborami, rozwiązanie to może być później wielokrotnie stosowane przez wszystkie przyszłe administracje” — napisali Miran i współautor opracowania Nouriel Roubini.

Decyzja Departamentu Skarbu zapadła zaledwie kilka tygodni po tym, jak przewodniczący Rezerwy Federalnej Kevin Warsh pozytywnie ocenił uwolnienie rynków finansowych od prognoz dotyczących przyszłych decyzji banku centralnego. „Uczestnicy rynku uczą się reagować na samą sytuację, a nie na sędziego, a ceny rynkowe nadal będą zmieniać się w kierunku i w skali, które uznają za właściwe”.

Bessent wcześniej wyrażał podobne poglądy do Warsha. W eseju opublikowanym w ubiegłym roku napisał, że zakupy obligacji przez Fed stworzyły na rynkach „zniekształcenia” i „zakłóciły ważne źródło informacji zwrotnej”.

„Jak się okazuje, nie jest to administracja, która ustanawia stabilne zasady, a następnie pozwala rynkowi działać bez względu na rezultat” — powiedział Brad Setser, starszy analityk Council on Foreign Relations.

Zagranie z czasów funduszu hedgingowego

Bessent, który ma 63 lata, zasłynął z udziału w udanych i ryzykownych zakładach na funta brytyjskiego oraz jena japońskiego, gdy pracował dla George’a Sorosa. Część uczestników rynku uznała środową decyzję za nawiązanie do tamtej kariery.

„To przypomina dawną sztuczkę polegającą na kupowaniu wszystkiego, co pojawia się na ekranie” — powiedział Brad Golding, zarządzający portfelem w Christofferson Robb & Co. Chodzi o technikę stosowaną przez fundusze hedgingowe, która polega na składaniu w tym samym czasie dużych zleceń u głównych dealerów, aby wywołać silny ruch na rynku.

Sekretarze skarbu, jako najważniejsi członkowie gabinetu odpowiedzialni za zarządzanie największą gospodarką świata, mają długą tradycję przeprowadzania dużych interwencji w czasach kryzysów. Departament Skarbu odegrał ważną rolę podczas pandemii COVID-19, prowadził główny program pomocy w czasie światowego kryzysu finansowego i kierował kilkoma programami ratunkowymi dla rynków wschodzących w latach 90. XX wieku.

Zdaniem części obserwatorów działania Bessenta różnią się od wcześniejszych interwencji tym, że nie zostały wywołane kryzysem ani szczególnie chaotycznymi warunkami na rynku.

„Bessent informuje wszystkich, że jego podejście jest bardziej aktywne i interwencyjne, nawet bez katalizatora, który w ostatnich dekadach mógłby być konieczny” — powiedział Douglas Rediker, partner zarządzający waszyngtońskiej firmy doradczej International Capital Strategies.

Sobel, który pracował w Departamencie Skarbu od końca lat 70. do 2015 roku, ocenił, że Bessent jest co najmniej najbardziej aktywnym sekretarzem skarbu od początku XXI wieku. Jego zdaniem historyczne porównania, na przykład z Jamesem Bakerem — który pomógł doprowadzić do zawarcia porozumień Plaza i Louvre w latach 80., mających wówczas silny wpływ na kursy walut — są trudne, ponieważ kontekst historyczny był inny.

Wielu uczestników rynku i ekonomistów zwraca uwagę, że czynniki stojące za obecnym wzrostem rentowności ograniczają możliwości działania Departamentu Skarbu. Do końca roku budżetowego pozostały dwa miesiące, a deficyt w 2026 roku wynosi dotychczas 1,8 bln USD, czyli jest o 5% wyższy niż rok wcześniej. Wydatki zwiększają przede wszystkim programy Social Security, Medicare i Medicaid oraz odsetki od długu. Wzrosnąć mają także wydatki obronne, a Republikanie rozważają kolejne obniżki podatków.

„Zamiast zająć się problemem u podstaw, czyli zmniejszeniem długu i prowadzeniem bardziej umiarkowanej polityki deficytu budżetowego, administracja próbuje manipulować krzywą rentowności” — powiedział Robin Brooks, starszy analityk Brookings Institution.

Sygnały dla rynku

Bessent sygnalizował jednak, że wierzy w możliwość wpływania przez rząd na rynki. W ubiegłym miesiącu, mówiąc o udziałach administracji Trumpa w kilku spółkach technologicznych i surowcowych, powiedział: „Próbujemy tworzyć sygnały rynkowe”. W rozmowie z Fox Business dodał: „W istocie próbujemy powiedzieć inwestorom: dobrze, oto gdzie znajdzie się krążek. Szybko zmierzajcie w jego kierunku”.

W środę część inwestorów zareagowała zgodnie z tym sygnałem. Rentowność obligacji 10-letnich spadła podczas popołudniowego handlu w Nowym Jorku o około 6 punktów bazowych, a rentowność obligacji 30-letnich obniżyła się o prawie 9 punktów bazowych.

„To działa tylko przez pewien czas” — powiedział Guy Miller, główny strateg Zurich Insurance. „Gdy Departament Skarbu mówi, że zdecydowanie zamierza kontynuować takie działania, interwencja może być bardzo skuteczna. Ostatecznie jednak bez rozwiązania problemu rozrzutnej polityki nie da się jej utrzymywać w nieskończoność”.

Jeśli chodzi o operację Bessenta dotyczącą jena, japońska waluta oddała w tym miesiącu część wzrostu wywołanego interwencją. Środowy spadek rentowności obligacji skarbowych USA dodatkowo umocnił jednak jena. Obniżenie rentowności doprowadziło także do spadku indeksu Bloomberg Dollar Spot Index do najniższego poziomu od trzech miesięcy.

„Wchodzi w konflikt z dwoma ogromnymi rynkami — obligacji skarbowych USA i walutowym. To naprawdę trudna walka” — powiedział Peter Boockvar, dyrektor inwestycyjny Onepoint Bfg.