XOVR ETF wprowadza cztery innowacje przed IPO SpaceX

W okresie od 30 marca do 15 czerwca 2026 r. ekspozycja XOVR na SpaceX pokazywała ponad 183 mln USD niezrealizowanego wzrostu (unrealized appreciation). W tym samym czasie XOVR wzrósł o ok. 30,71%, a wkład ekspozycji na SpaceX był istotnym elementem wyniku funduszu.

Właśnie w trakcie okresu poprzedzającego i towarzyszącego IPO SpaceX XOVR wdrożył rozwiązania określane jako „pierwsze w swoim rodzaju” w konstrukcji ETF. Fundusz był pierwszym ETF, który zapewnił ekspozycję typu private-to-public crossover dla zainicjowanej pozycji w SpaceX: łączył publiczną część portfela z wyselekcjonowaną ekspozycją private equity w ramach struktury ETF.

W styczniu 2026 r. ERShares przekształcił inwestycję XOVR w SpaceX w strukturę 0/0 SPV (Special Purpose Vehicle), bez pobierania opłat zarządzających ani opłat performance na poziomie SPV. Zmiana była elementem inicjatywy „Transparency Reset”, która miała podkreślać przejrzystość, lepsze dopasowanie interesów do akcjonariuszy i ciągłe usprawnienia.

Przy IPO SpaceX funkcjonował także plan ochrony akcjonariuszy XOVR (Shareholder Protection Plan). Obejmował on m.in. aktualizacje wartości godziwej (fair value) po weryfikacji przez radę nadzorczą, uwzględniane do II kwartału, gdy dyktowały to bieżące wyceny rynkowe. Plan zawierał też ograniczenia dotyczące dużych, krótkoterminowych tworzeń jednostek (Creation Unit) opartych na zdarzeniach przed IPO oraz mechanikę opłat za wykup i transakcje, zaprojektowaną tak, by wspierać ETF i pozostałych inwestorów.

Zdaniem ERShares działania te miały pozwolić ograniczyć aktywność o potencjalnie rozpraszającym wpływie na rynku przed IPO oraz oceniać opłaty za wykup i transakcje w przypadku spełniających warunki umorzeń. Celem było zmniejszenie ryzyka, że krótkoterminowe przepływy rozwodnią wartość generowaną dla istniejących akcjonariuszy.

W styczniu 2026 r. aktywa XOVR wzrosły z ok. 400 mln USD do ok. 1,8 mld USD, a ekspozycja na SpaceX została rozcieńczona z ok. 10% do mniej niż 2%. Kilka miesięcy później, tuż przed IPO SpaceX, mimo że aktywa wzrosły z ok. 400 mln USD do ok. 2,4 mld USD, ERShares podejmował kroki mające utrzymać znaczącą ekspozycję na SpaceX: zablokowano dodatkowe, potencjalnie istotne rozcieńczenie, a waga ekspozycji na SpaceX wzrosła z ok. 13% do 14% wchodząc w IPO.

ERShares szacuje, że ograniczył ponad 1 mld USD potencjalnych dużych, krótkoterminowych napływów napędzanych zdarzeniami przed IPO, stawiając na pierwszym planie istniejących, długoterminowych i lojalnych akcjonariuszy zamiast pozyskiwania dodatkowych aktywów i przychodów z opłat zarządzających.

Fundusz stosuje podejście „Venture Capital (VC) Lens” zarówno do okazji na rynkach publicznych, jak i prywatnych, oceniając spółki w całym cyklu życia rynku — zanim przejdą do fazy publicznej, w trakcie tego przejścia oraz po nim.

ERShares podkreśla, że okres IPO SpaceX nie był wyłącznie momentem do oceny wyników. To był też test innowacji w ETF, zarządzania ukierunkowanego na akcjonariuszy oraz zdolności firmy do wyciągania wniosków z wcześniejszych dynamik rynkowych w interesie długoterminowych uczestników XOVR.

„Okres IPO SpaceX stworzył przykład w czasie rzeczywistym, pokazujący, dlaczego inwestowanie typu private-public crossover ma znaczenie. Wiele spółek buduje znaczącą wartość, zanim stanie się szeroko dostępna na rynkach publicznych. XOVR został zbudowany pod ten scenariusz — z zastosowaniem podejścia VC do spółek publicznych i selektywnych okazji z rynku prywatnego.” — Joel Shulman, Founder i Chief Investment Officer, ERShares.

Cztery etapy innowacji XOVR

ERShares opisuje rozwój rozwiązań w XOVR w czterech etapach.

Po pierwsze, XOVR jako pierwszy miał zapewnić ekspozycję private equity w ramach ETF, tworząc model private-public crossover, który łączy publiczną podstawę kapitałową z wyselekcjonowaną ekspozycją na rynek prywatny.

Po drugie, w ramach inicjatywy „Transparency Reset” ERShares przekształcił ekspozycję XOVR na SpaceX w strukturę 0/0 SPV, bez opłat zarządzających i performance na poziomie SPV.

Po trzecie, ERShares wdrożył rozwiązanie płynności (liquidity arrangement) „pierwsze w swoim rodzaju”, pozwalające zwiększyć ekspozycję XOVR na SpaceX bezpośrednio przed IPO.

Po czwarte, w okolicach IPO uruchomiono Shareholder Protection Plan, którego celem było ograniczenie potencjalnego rozcieńczenia długoterminowych akcjonariuszy przez wyjątkowo duże, krótkoterminowe przepływy napędzane zdarzeniami. ERShares ocenia, że plan ograniczył ponad 1 mld USD takich tworzeń przed IPO, minimalizując rozwodnienie pozycji w SpaceX i pomagając chronić wartość dla akcjonariuszy. Plan miał też zawierać ekonomię opłat za wykup i transakcje zaprojektowaną tak, by wspierać sam fundusz i pozostałych uczestników, wraz z ramą wyceny ocenianą przez zarząd, opartą o obserwowalne ceny rynkowe.

„Byliśmy pierwsi, którzy wprowadzili ekspozycję private equity do opakowania ETF za pośrednictwem XOVR i kontynuowaliśmy rozwijanie konstrukcji, gdy fundusz ewoluował. We wrześniu? Nie — w lutym wdrożyliśmy Transparency Reset i przekształciliśmy ekspozycję na SpaceX w transparentną i wydajną strukturę 0/0 SPV. Następnie uruchomiliśmy rozwiązanie płynności pierwszego typu, które pozwoliło zwiększyć ekspozycję na SpaceX bezpośrednio przed IPO. W okolicach IPO wdrożyliśmy też Shareholder Protection Plan, który — jak ocenia zarządzający — pomógł zachować korzyści z IPO dla długoterminowych akcjonariuszy.” — Eva Ados, Chief Investment Strategist i COO, ERShares.

SpaceX jako studium przypadku dla private-public crossover

Okres IPO SpaceX był — jak przedstawia ERShares — przykładem pokazującym, jak strategia XOVR może działać wtedy, gdy powstawanie wartości na rynku prywatnym spotyka się z notowaniami na rynku publicznym. Ekspozycja na SpaceX miała w tym czasie istotny wpływ, a szersza strategia ETF pozostawała ukierunkowana na możliwości na rynkach publicznych i prywatnych na różnych etapach cyklu rynkowego.

„U progu private-public crossover investing wiemy, że bycie pierwszym to dopiero krok pierwszy. W ERShares ciągle pytaliśmy, jak wzmocnić XOVR dla długoterminowych akcjonariuszy i jednocześnie pomóc rynkowi zrozumieć, jak działa ta struktura. Ponad 183 mln USD niezrealizowanego wzrostu wynikającego z ekspozycji na SpaceX, które wygenerowały 30,71% wzrostu XOVR od 30 marca do 15 czerwca, były ważne, ale większa lekcja polega na tym, że w tym okresie XOVR nadal ewoluował. Wyciągnęliśmy wnioski z wcześniejszych dynamik rynkowych, usprawniliśmy strukturę i podjęliśmy działania wspierające długoterminowych akcjonariuszy. Jesteśmy dumni z postępów i jeszcze bardziej skoncentrowani na tym, co XOVR może osiągnąć dalej.” — Eva Ados.

Ważniejsza zmiana w podejściu do inwestowania wzrostowego

ERShares wskazuje, że coraz więcej spółek pozostaje prywatnymi dłużej, często budując znaczącą wartość, zanim staną się szeroko dostępne na rynkach publicznych. Dla inwestorów giełdowych oznacza to potencjalną „lukę czasową” między momentem tworzenia wartości a momentem uzyskania do niej dostępu.