SpaceX ma w pianie 20 mld USD do spłaty — ryzyko dla akcjonariuszy po IPO

SpaceX, spółka Elona Muska działająca w obszarze sztucznej inteligencji i infrastruktury kosmicznej, wpisała się do historii 12 czerwca, pozyskując z IPO 75 mld USD. To była największa wówczas publiczna emisja na rynku, która wyprzedziła gotówkowe wpływy z IPO Saudi Aramco (29,4 mld USD) z grudnia 2019 roku.

W zaledwie trzy sesje rynkowe kapitalizacja SpaceX przebiła m.in. Teslę, Meta Platforms, Broadcom, a nawet Amazon. Wartość spółki wynosiła 2,66 bln USD (na 16 czerwca), co dało jej znaczące miejsce w indeksie Nasdaq Composite.

Mimo tak mocnego debiutu inwestorzy mogą nie spodziewać się, że w tle w dokumentach spółki pojawia się zobowiązanie na kwotę 20 mld USD — i jest ono coraz bliższe terminów rozliczeń.

Chodzi o pożyczkę pomostową (bridge loan), którą SpaceX zawarło w marcu 2026 roku, krótko po połączeniu z AI start-upem xAI. Umowa opiewała na 20 mld USD i została podpisana z konsorcjum banków. W prospekcie spółka wskazała, że te środki zostały przeznaczone na spłatę kilku wcześniejszych zobowiązań związanych z innymi aktywami Muska:

• spłatę dwóch osobnych pożyczek terminowych dla platformy X,
• spłatę pożyczki terminowej o stałym oprocentowaniu dla xAI,
• spłatę pożyczki terminowej o zmiennym oprocentowaniu dla xAI,
• spłatę zabezpieczonej, uprzywilejowanej obligacji senior o oprocentowaniu 12,5% powiązanej z xAI.

Dodatkowo spółka zapłaciła 1,163 mld USD kar za wcześniejszą spłatę.

Co istotne, prospekt ujawnia też, że zanim IPO miało miejsce, SpaceX pozyskało z tego samego mechanizmu 20 mld USD: firma „zaparkowała” na swoim bilansie 17,5 mld USD starego, tzw. junk debt (długu wysokiego ryzyka) z xAI oraz X za pośrednictwem tej pożyczki pomostowej.

Warunki tej konstrukcji przewidywały spłatę w ciągu sześciu miesięcy od notowań.

Największy punkt zapalny dla akcjonariuszy dotyczy jednak harmonogramu spłaty pożyczki pomostowej. Zgodnie z ustaleniami pożyczka ma termin zapadalności najwcześniej 2 września 2027. SpaceX ma też opcję przedłużenia o maksymalnie dwa kolejne okresy, po trzy miesiące każdy. W praktyce oznacza to, że do spłaty 20 mld USD trzeba będzie doprowadzić najpóźniej do 2 grudnia 2027 albo 2 marca 2028.

To sprawia, że około 27% gotówki pozyskanej z IPO zostaje z góry skonsumowane na spłatę wcześniejszych pożyczek powiązanych z działalnością innych projektów Elona Muska.

W prospekcie SpaceX opisuje także politykę alokacji kapitału i finansowania, wskazując że spółka planuje korzystać z różnych instrumentów dłużnych i kapitałowych jako spółka publiczna — m.in. po to, by finansować przyszłe inwestycje rozwojowe i utrzymywać silną płynność.

Ponieważ SpaceX nie jest jeszcze blisko powtarzalnej dochodowości, a jednocześnie znaczna część środków z IPO została już przeznaczona na wcześniejsze zobowiązania, prospekt sugeruje konieczność pozyskiwania kolejnego finansowania. W tym kontekście pojawia się ryzyko rozmycia udziałów (dilution) wynikającego z kolejnych emisji powiązanych z finansowaniem rozwoju mocy obliczeniowych dla xAI.

W efekcie lista powodów, dla których część inwestorów może podchodzić do SpaceX ostrożnie, staje się dłuższa — zwłaszcza ze względu na bliski termin dużej spłaty 20 mld USD z pożyczki pomostowej i potencjalną potrzebę dalszego finansowania.