GM i UAW w konflikcie wokół robotów w Factory Zero

General Motors (GM) zainstalował w Detroit-Hamtramck Factory Zero nowe roboty współpracujące, czyli cobots, aby unowocześnić proces produkcji. Maszyny mają pracować obok ludzi, a spółka podkreśla, że rozwiązanie ma wspierać bezpieczeństwo i ergonomię stanowisk.

Jednocześnie Factory Zero to miejsce, w którym GM już przeprowadził redukcje zatrudnienia. W tym roku zwolniono ponad 1 000 pracowników, co sprawia, że związkowcy i obecni pracownicy patrzą na kolejną falę automatyzacji szczególnie krytycznie. UAW argumentuje, że rozszerzanie technologii automatyzacji może ograniczać możliwości dla ludzi w fabryce.

Spółka twierdzi, że cobots są instalowane jako element szerszego wdrażania zaawansowanej technologii w zakładach produkcyjnych. Według GM roboty w Factory Zero są wdrażane „obok zespołu”, tak aby poprawiać bezpieczeństwo i ergonomię oraz zachować elastyczność działania.

Z perspektywy UAW konflikt jest jednak już na etapie wdrożeń. James Cotton, prezes UAW Local 22, po wizycie w zakładzie ocenił, że zainstalowano około 50 nowych robotów cobot marki Fanuc. Związkowiec skrytykował sam fakt pojawienia się takich systemów w zakładach, w których wcześniej doszło do zwolnień, mówiąc, że „nasze zasoby kadrowe są nam zabierane”.

Coboty mają wykonywać zadania w trakcie montażu, w tym przytwierdzanie różnych elementów do pojazdów. Detroit-Hamtramck Factory Zero produkuje obecnie m.in. elektryczne pickupy i SUV-y.

To, co dzieje się w GM, dotyka szerszego sporu w branży motoryzacyjnej: automatyzacja może poprawiać efektywność i chronić marże, szczególnie gdy rosną koszty pracy i nasilają się działania konkurencji. Z drugiej strony utrzymanie miejsc pracy i równowaga między zyskami z technologii a warunkami zatrudnienia to kluczowe wyzwanie, z którym mierzą się producenci.

Automatyczne maszyny potrafią obniżać liczbę urazów w miejscu pracy, poprawiać jakość montażu i ograniczać błędy ludzkie. Mogą też zostać wdrożone bez rozbudowy istniejących fabryk, co ułatwia szybką zmianę w procesach. W praktyce takie usprawnienia mogą wzmacniać marże w okresie rosnących kosztów wynagrodzeń.

Ryzyko pojawia się wtedy, gdy tempo automatyzacji nie jest dobrze skoordynowane z relacjami z pracownikami. UAW przygotowuje się do kolejnej tury negocjacji kontraktowych w 2028 roku, po rekordowych podwyżkach płac w 2023 r. Automatyzacja może stać się jednym z głównych punktów sporu i podsycać napięcia podczas rozmów.

Jednocześnie trend techniczny jest zauważalny od dawna: liczba godzin pracy potrzebnych do wyprodukowania pojazdu spadła o 50% do 70% od lat 80., co wskazuje Marick Masters, profesor z Wayne State University. Jak podkreśla, związek będzie musiał podejść do tego zjawiska „mocniej” niż dotychczas, bo to „przełomowy” i zakłócający trend, którego skali nie da się na tym etapie w pełni przewidzieć.

W przypadku GM kluczowe będzie pogodzenie interesów biznesu i pracowników. Sama automatyzacja nie zniknie — branża spodziewa się jej dalszej ekspansji. Dla GM i innych producentów znaczenie ma sposób, w jaki cobots i ludzie będą współdziałać na stanowiskach oraz czy firma zaproponuje pracownikom realne programy przekwalifikowania, pozwalające pracować obok nowoczesnych maszyn.

W zakładach konkurencji roboty już od dawna zwalniały czas załogi na inne zadania. GM będzie więc musiał znaleźć równowagę między podnoszeniem efektywności dzięki automatyzacji a utrzymaniem zaufania pracowników, którzy nadal pozostają integralną częścią działania zakładów.