Amerykańska komisja: dominacja Chin w danych może dać im przewagę w AI

Amerykańska komisja doradcza Kongresu oceniła we wtorek, 18 sierpnia, że Chiny komercjalizują dane i czerpią z nich korzyści jako ze strategicznego zasobu państwowego. Ma to wspierać rozwój sztucznej inteligencji i technologii, a potencjalnie także zapewnić Pekinowi przewagę nad USA w wyścigu AI.

„Chiny mobilizują dane, aby zwiększać produktywność (…) oraz poprawiać możliwości gromadzenia informacji i zdolności wojskowe” – napisała w raporcie U.S.-China Economic and Security Review Commission, amerykańska komisja analizująca relacje gospodarcze i bezpieczeństwa między USA a Chinami.

Chińska National Data Administration nie odpowiedziała od razu na przesłaną faksem prośbę o komentarz, wysłaną poza godzinami pracy.

Największe amerykańskie firmy zajmujące się sztuczną inteligencją w dużej mierze wykorzystały już otwarty internet do trenowania modeli językowych. Chiny systematycznie gromadzą natomiast krajowe dane dotyczące przedsiębiorstw, działalności operacyjnej i świata fizycznego, których nie można pozyskać automatycznie z internetu. Są one kluczowe przy tworzeniu narzędzi AI dla biznesu, pojazdów autonomicznych i humanoidalnych robotów – ważnego symbolu kierowanego odgórnie rozwoju innowacji w Chinach.

Komisja wskazała, że chiński sektor zaawansowanej produkcji oraz ekosystem robotyki przemysłowej zapewniają ogromny zasób wysokiej jakości danych. Można je wykorzystywać w zastosowaniach tzw. ucieleśnionej sztucznej inteligencji, czyli systemów AI działających w świecie fizycznym, na przykład robotów. Może to dawać Chinom przewagę nad USA w tworzeniu oprogramowania dla robotyki wykorzystywanej komercyjnie i wojskowo.

„W ciągu ostatnich pięciu lat Chiny zdołały skonsolidować dane, znaleźć sposoby ich oznaczania i udoskonalania, a także gromadzić nowe dane oraz zapewniać ich szybkie udostępnianie podmiotom” – powiedział w rozmowie Mike Kuiken, wiceprzewodniczący komisji.

„Przynosi to korzyści chińskiemu ekosystemowi innowacji, a jednocześnie wzmacnia kontrolę Komunistycznej Partii Chin” – dodał.

W ostatnich latach Chiny zaostrzyły nadzór regulacyjny nad transgranicznym przepływem danych. Doprowadziło to do powszechnych problemów z przestrzeganiem przepisów przez zagraniczne koncerny międzynarodowe działające w tym kraju.

Aby spełnić chińskie wymogi dotyczące transgranicznego transferu danych, firmy musiały w większym stopniu lokalizować działalność swoich chińskich spółek zależnych oraz oddzielać dane klientów z Chin od globalnych operacji. Pekin wprowadził później ograniczone wyjątki dla niektórych przedsiębiorstw.

Amerykańskie firmy działające w Chinach „ryzykują naruszenie rygorystycznych chińskich zasad dotyczących danych i cyberbezpieczeństwa” – oceniła komisja.

Chiny podniosły dane do rangi kluczowego „czynnika produkcji”, obok ziemi, pracy, kapitału i technologii. W 2023 roku utworzyły National Data Administration. Instytucja ta nadzoruje ogólnokrajową standaryzację i klasyfikację danych oraz dąży do stworzenia jednolitego krajowego rynku handlu danymi.

Pekin rozwija również komercjalizację i wykorzystywanie danych w gospodarce cyfrowej. Jest to część szerszych działań na rzecz wdrażania sztucznej inteligencji we wszystkich branżach.

Chiny chcą ujednolicić zasoby danych w kluczowych sektorach, w tym w przemyśle, transporcie, finansach i ochronie zdrowia. Chińskie firmy zaczęły już wystawiać własne zbiory danych na regionalnych giełdach danych w miastach takich jak Szanghaj, Shenzhen i Pekin.

„Zalecamy, aby Kongres USA rozważył krajową strategię dotyczącą danych oraz sposób, w jaki rząd USA mógłby traktować dane jako zasób gospodarczy. To nasza najważniejsza rekomendacja” – powiedział Kuiken.