OZE w liczbach

najtańsza
energia ze słońca = najtańszy nowy prąd w historii
24/7?
problem: słońce i wiatr nie świecą non-stop
magazyny
baterie to brakujące ogniwo transformacji
czuły na stopy
drogie projekty = wrażliwość na koszt kredytu

Transformacja energetyczna to przechodzenie z paliw kopalnych na źródła odnawialne (OZE): słońce, wiatr, wodę. Napędza ją prosty fakt: energia ze słońca i wiatru jest dziś tańsza od węgla i gazu przy budowie nowej mocy. To ogromny, wieloletni trend — ale, co zaskakuje, niełatwy do zarobienia na giełdzie.

Z czego składa się zielona energia

ElementRola
Fotowoltaika (solar)najtańsza i najszybciej rosnąca moc
Wiatr (lądowy i morski)duża moc, ale offshore jest drogi
Magazyny energii (baterie)przechowują nadwyżki na noc/bezwietrze
Sieci przesyłowełączą produkcję z odbiorcą — często wąskie gardło

Główny problem — intermittency

Słońce nie świeci w nocy, wiatr nie zawsze wieje. Ta nieciągłość (ang. intermittency) to największa słabość OZE: sieć potrzebuje prądu 24/7, niezależnie od pogody. Dlatego sama fotowoltaika nie wystarczy — potrzeba magazynów energii (wielkich baterii) albo stabilnego źródła „podtrzymującego" (baseload): gazu lub atomu. To dlatego transformacja napędza popyt nie tylko na panele, ale i na lit, miedź oraz gaz i uran.

Dlaczego akcje OZE rozczarowują mimo świetnego trendu. Trend jest pewny, ale to nie znaczy, że spółki zarabiają. Branża jest kapitałochłonna (drogie projekty na kredyt), więc rosnące stopy w 2022–2023 mocno przeceniły akcje OZE. Do tego chińska nadprodukcja paneli zbiła ceny i marże. Klasyczna lekcja: dobry trend ≠ dobra inwestycja, jeśli przepłacisz albo branża nie ma marż.

Jak inwestować w transformację

SposóbPrzykłady
ETF na czystą energięICLN / INRG (iShares Global Clean Energy), TAN (solar)
Duże utilities OZENextEra Energy (NEE), Iberdrola, Ørsted (offshore)
Pochodne surowcemiedź, lit, srebro (panele) — przez wpisy o metalach
Producenci sprzętuFirst Solar, Vestas (turbiny)

Argument za i przeciw — OZE w portfelu

Za: najpewniejszy długoterminowy megatrend energetyczny; coraz tańsza technologia; ekspozycja na elektryfikację i popyt na metale (miedź, lit).

Przeciw: kapitałochłonna i wrażliwa na stopy; chińska nadprodukcja psuje marże; akcje „czystej energii" rozczarowywały latami mimo świetnego trendu. Wymaga selektywności i cierpliwości.

Jak to kupić jako Polak (UCITS). Najprościej przez ETF INRG (iShares Global Clean Energy UCITS) — koszyk spółek solar, wind i utilities OZE, dostępny u XTB, Saxo, mBanku. Pamiętaj o zmienności: to tematyczny, lewarowany na stopy sektor — pozycja satelitarna, nie rdzeń portfela. Często „spokojniejszą" ekspozycją na transformację są metale (miedź) i wielkie utilities niż czyste spółki solarowe.