Najważniejsze fakty
Złoto to jeden z niewielu aktywów, które można trzymać fizycznie albo na rachunku maklerskim. Wybór formy zależy od tego, czy zależy ci na „złocie w ręku", czy na niskich kosztach i wygodzie.
Forma 1: złoto fizyczne
Sztabki i monety bulionowe kupisz w Polsce m.in. w Mennicy Polskiej, Goldenmark czy Mennicy Skarbowej. Kluczowe zasady:
- Im większa sztabka, tym mniejszy spread (marża) — sztabka 1 g potrafi mieć 15–25% narzutu, a 100 g czy 1 oz tylko 2–5%.
- Monety bulionowe (Krugerrand, Wiener Philharmoniker, Maple Leaf) są najbardziej rozpoznawalne i łatwe do odsprzedaży.
- Unikaj monet numizmatycznych jako inwestycji w złoto — płacisz za kolekcjonerstwo, nie za metal.
Forma 2: ETC na złoto (najwygodniej)
ETC to papier notowany na giełdzie, zabezpieczony fizycznym złotem w skarbcu. Kupujesz go przez rachunek maklerski jak akcję. Zalety: niski koszt (TER ~0,1–0,2%), brak problemu przechowywania, łatwa sprzedaż. Dla Polaka popularny jest SGLN (iShares Physical Gold) — fizycznie zabezpieczony, dostępny u XTB, Saxo, mBanku. To zwykle najtańszy i najprostszy sposób na ekspozycję na cenę złota.
Podatki — o czym pamiętać
| Forma | Podatek od zysku |
|---|---|
| Złoto fizyczne (osoba prywatna) | sprzedaż po ponad 6 miesiącach od zakupu — bez PIT |
| ETC / ETF na złoto | zysk = podatek „Belki" 19% (jak od akcji) |
| ETC w ramach IKE / IKZE | możliwość uniknięcia podatku Belki (konto emerytalne) |
To ważna różnica: fizyczne złoto trzymane ponad pół roku można sprzedać bez podatku dochodowego, podczas gdy zysk z ETC podlega 19% podatkowi Belki — chyba że trzymasz go na koncie IKE/IKZE. (To ogólna zasada, nie porada podatkowa — przy większych kwotach warto sprawdzić u doradcy.)
Przechowywanie
Fizyczne złoto trzeba gdzieś trzymać: w domu (ryzyko kradzieży), w skrytce bankowej (opłata roczna) albo w profesjonalnym skarbcu (przy zakupie z przechowaniem). ETC rozwiązuje ten problem — metal leży w skarbcu emitenta, a ty masz tylko zapis na rachunku.
A srebro?
Srebro fizyczne jest objęte 23% VAT, co od razu czyni je droższym. Dlatego ekspozycję na srebro często realizuje się przez ETC (np. SSLN) albo — w polskim wydaniu — przez akcje KGHM, jednego z największych producentów srebra na świecie (to częściowy „polski proxy" na ten metal).
Argument za i przeciw — fizyczne kontra ETC
Fizyczne: brak ryzyka kontrahenta, zwolnienie z VAT, brak PIT po 6 miesiącach — ale spread, kłopot z przechowywaniem i odsprzedażą.
ETC: tanio, wygodnie, płynnie i można trzymać w IKE/IKZE — ale to zapis na rachunku (ryzyko emitenta) i zysk objęty podatkiem Belki poza kontem emerytalnym.