Zmiany w indeksach mogą wywrócić rajd giełdy Donalda Trumpa: SpaceX, Anthropic i OpenAI

W pierwszych i kolejnych latach prezydentury Donalda Trumpa amerykańskie indeksy notowały wyjątkowo mocne wyniki. W trakcie jego pierwszej, nieciągłej kadencji Dow Jones Industrial Average urósł o 57%, S&P 500 o 70%, a Nasdaq Composite o 142%.

Za takim rajdem giełdowym stały m.in. rozwój sztucznej inteligencji (AI), rekordowe wykupy akcji przez spółki w ramach S&P 500 w 2025 roku oraz euforia związana z ofertami publicznymi. Wśród głośnych debiutów wymienia się Space Exploration Technologies (SpaceX) oraz twórców modeli językowych: Anthropic i OpenAI.

W tle pojawił się też ważny wątek: szybkie wejście nowo notowanych spółek do dużych indeksów. Niedawno zmieniono reguły włączania do Nasdaq-100, Russell 1000 oraz Russell 3000, dzięki czemu duże IPO mogą szybciej trafić do koszyków giełdowych.

To może być problem. Z perspektywy historii szybkie włączanie do kluczowych indeksów często działa jak wybuchająca bańka: inwestorzy kupują na fali entuzjazmu, a potem kursy muszą zweryfikować oczekiwania.

SpaceX wchodzi do historii, a zmiany w indeksach przyspieszają debiuty

SpaceX zadebiutował na giełdzie 12 czerwca. Firma zebrała w IPO 75 mld USD, odsunęła Saudi Aramco od miejsca największej oferty publicznej w historii Wall Street i na krótko osiągnęła wycenę bliską 3 bln USD. Po tym początkowym skoku kurs skorygował wcześniejsze wzrosty.

Równolegle Anthropic i OpenAI złożyły poufne dokumenty IPO w amerykańskiej Komisji Papierów Wartościowych i Giełd (SEC) odpowiednio 1 czerwca i 8 czerwca. Według wycen na rynku wtórnym, na 18 czerwca Anthropic było wyceniane na 965 mld USD, a OpenAI na 909 mld USD.

Mimo że atmosfera wokół głośnych debiutów jest teraz bardzo gorąca, nowe zasady indeksowe mogą przełożyć entuzjazm na ryzykowne zachowania cenowe.

Nasdaq skrócił drogę do Nasdaq-100

Przed debiutem SpaceX zmieniono zasady włączania spółek do indeksów. Nasdaq Global Indexes ogłosił reformy dotyczące Nasdaq-100, które weszły w życie 1 maja. Zmiany wprowadzono w kontekście tego, że Nasdaq chciał przyciągnąć duże IPO.

Najważniejsze elementy zmian są następujące:

• zniesiono wymóg „low float” (małej liczby akcji w wolnym obrocie),
• skrócono czas, po którym nowa spółka może zostać dodana do Nasdaq-100.

Jeśli nowo notowana, niefinansowa spółka znajdzie się w pierwszej czterdziestce pod względem kapitalizacji w Nasdaq-100, może zostać włączona po 15 dniach sesyjnych. Wcześniej minimalny okres oczekiwania wynosił co najmniej trzy miesiące.

S&P 500 zachował swoje zasady, więc w jego przypadku SpaceX ma pozostać poza indeksem przez dłuższy czas po IPO.

Russell także przyspiesza wejście dużych IPO

Dodatkowo 27 maja U.S. Russell Indexes wprowadziły własne korekty. Historycznie duże debiuty (large-cap IPO) były dodawane do Russell 1000 i/lub Russell 3000 w cyklach kwartalnych. Nowe kryteria pozwalają jednak włączać takie IPO po pięciu sesjach handlowych.

W praktyce oznacza to, że SpaceX, Anthropic i OpenAI mogą mieć ścieżkę do szybkiego wejścia do Nasdaq-100, Russell 1000 i Russell 3000. Na papierze brzmi to atrakcyjnie, bo duże IPO szybciej trafiają do portfeli indeksowych. Zwiększa to jednak ryzyko poważnych spadków po debiutach.

Gorące IPO historycznie słabną, a spadki po roku mogą być bardzo duże

Przed debiutem SpaceX Truist Financial opublikował analizę pokazującą wyniki 30 największych technologicznych IPO od momentu wejścia na giełdę Facebooka (obecnie Meta Platforms) w maju 2012 roku. Po sześciu miesiącach po debiucie tylko 43% z tych 30 głośnych ofert miało wynik dodatni.

Truist zwrócił też uwagę na zachowanie kursów po roku. Średnie obsunięcie (drawdown, czyli spadek od lokalnego maksimum do dołka) dla najgorętszych technologicznych IPO w pierwszym roku wynosiło 55% w ujęciu uśrednionym z poprzednich 14 lat. W tym samym okresie mediana spadku w pierwszym roku sięgała 54%.

Jeśli więc do indeksów trafią szybko i w istotnych wagach takie spółki jak SpaceX, Anthropic i OpenAI, to scenariusz spadków rzędu około 55% mógłby mocno uderzyć w ogólny sentyment do rynku.

Dlaczego ryzyko rośnie także poza IPO

Poza typowymi spadkami po debiutach problemem jest też rozbieżność między oczekiwaniami a realnym tempem wdrożeń. Historia pokazuje, że przełomowe technologie często przechodzą przez fazę wczesnego „pękania bańki”, a potem następuje weryfikacja.

W przypadku internetu firmy szybko dostrzegły szansę na nowy kanał marketingu i sprzedaży, ale dopiero po ponad pół dekady zrozumiały, jak optymalizować tę technologię, aby maksymalizować sprzedaż i zyski.

Choć sztuczna inteligencja nie pokazuje problemów z adopcją, to optymalizacja wygląda inaczej: producenci chipów, tacy jak Nvidia, oraz firmy z branży pamięci i przechowywania danych nie były w stanie utrzymać produktów do centrów danych „na półkach” wystarczająco długo, by zdążyć zareagować. Inna jest jednak perspektywa optymalizacji.

Nawet jeśli sprzedaż sprzętu do AI jest obecnie wysoka, firmy prawdopodobnie będą potrzebować lat, aby zoptymalizować rozwiązania oparte na AI, w tym modele językowe (LLM). Wbudowane w rynek wyjątkowo wysokie oczekiwania wobec SpaceX, Anthropic, OpenAI oraz wielu innych spółek napędzanych przez AI raczej nie zostaną spełnione, jeśli oprzeć się na tym, co pokazuje historia.

To połączenie przetasowań w kryteriach włączania do indeksów, historycznie bardzo słabych wyników głośnych IPO oraz skłonności do tworzenia się baniek przy przełomowych technologiach może zwiastować słabszy scenariusz dla rajdu giełdowego za czasów Trumpa.

Czy kupować akcje Space Exploration Technologies teraz?

Przed zakupem akcji Space Exploration Technologies warto rozważyć poniższe kwestie:

Zespół analityków Motley Fool Stock Advisor wskazał 10 najlepszych spółek, które — ich zdaniem — inwestorzy powinni kupić teraz, ale Space Exploration Technologies nie znalazło się w tym zestawieniu. 10 spółek, które trafiły do listy, może wygenerować bardzo wysokie zwroty w kolejnych latach.

Warto porównać to do momentu, gdy Netflix trafił na tę listę 17 grudnia 2004 roku: jeśli zainwestowałbyś wtedy 1 000 USD w rekomendowane akcje, miałbyś 382 359 USD*. Podobnie, gdy Nvidia trafiła na listę 15 kwietnia 2005 roku: inwestycja 1 000 USD dałaby 1 201 390 USD*.

Na koniec: łączny średni zwrot Stock Advisor ma wynosić 883% — to wynik wyraźnie lepszy niż 205% dla S&P 500. Nie przegap najnowszej listy Top 10 dostępnej wraz z Stock Advisor i dołącz do społeczności inwestorów zbudowanej przez inwestorów dla inwestorów.

Space Exploration Technologies, Anthropic i OpenAI należą dziś do najbardziej wyczekiwanych tematów giełdowych, a przyspieszone zasady włączania do indeksów mogą sprawić, że emocje wokół IPO szybciej przełożą się na ruchy cenowe na szerszym rynku.