Wzrost presji kosztowej w II kwartale: ACCA i IMA alarmują dane z GECS

Global Economic Conditions Survey (GECS) za II kwartał 2026 wskazuje wyraźny wzrost presji kosztowej. Badanie przeprowadzono między 3 a 17 czerwca — przed ponownymi walkami na Bliskim Wschodzie i wznowieniem amerykańskiej blokady morskiej.

W warunkach rosnących cen surowców i zakłóceń w łańcuchach dostaw ponad trzy czwarte księgowych na świecie informowało o zwiększonych kosztach operacyjnych w II kwartale. Ten odsetek jest wyższy niż poprzedni rekord, który odnotowano po inwazji Rosji na Ukrainę.

W Ameryce Północnej odsetek księgowych raportujących wzrost kosztów podskoczył o ponad 10 punktów procentowych do 74% w II kwartale. W całej serii badania jest to wynik wyraźnie powyżej średniej.

U CFO skala była jeszcze większa. 83% dyrektorów finansowych na świecie doświadczało w II kwartale wzrostu kosztów. To efekt skoku o ponad 20 punktów procentowych względem I kwartału. Wartość ta jest bliska szczytom serii z lat 2022 i 2023.

Mimo rosnących kosztów widoczna była pewna poprawa nastrojów wśród księgowych. W II kwartale ich zaufanie wróciło do wyższego poziomu niż tuż przedtem, gdy w I kwartale znalazło się blisko rekordowo niskiego punktu.

Ankietowani łączyli tę poprawę z relatywną odpornością gospodarki oraz sygnałami sugerującymi zbliżanie się do potencjalnego rozwiązania konfliktu w czasie realizacji badania. To mogło ograniczać obawy przed najgorszymi scenariuszami.

Jednocześnie spadki w indeksach Global New Orders (globalne nowe zamówienia), Capital Expenditure (wydatki inwestycyjne) oraz Employment (zatrudnienie) wskazują na hamowanie tempa światowego wzrostu. Najpewniej odzwierciedla to trudniejsze warunki dla sektora prywatnego: większą ostrożność, rosnącą inflację i bardziej restrykcyjną niż oczekiwano politykę pieniężną. Nie wygląda jednak na zapowiedź dużego spowolnienia gospodarczego.

Nastroje wśród księgowych pozostają słabe w ujęciu historycznym w Ameryce Północnej i w Europie Zachodniej. Po mocnym odbiciu w II kwartale są już natomiast wyraźnie powyżej średniej w regionie Azja i Pacyfik.

Ten region jest szczególnie narażony na rozwój sytuacji na Bliskim Wschodzie. Jednocześnie nadzieje na potencjalne rozwiązanie konfliktu i relatywnie stabilna kondycja gospodarki światowej mogły wspierać nastawienie. Wskazuje się też na boom związany z AI (sztuczną inteligencją), z którego znacząco korzystają eksporterzy z Azji i Pacyfiku.

W 2026 roku jako najważniejsze ryzyko księgowi wskazali presję ekonomiczną — w II kwartale było to 22% odpowiedzi. Tuż za nią znalazła się niestabilność geopolityczna (20%), a dalej cyberbezpieczeństwo (14%).

Respondenci opisywali, że rozumienie bieżącego krajobrazu ryzyk wykracza poza tradycyjne zarządzanie cyklem gospodarczym. Zwracali uwagę na współbieżne skutki długotrwałych wojen, rosnącą cyberprzestępczość oraz niepewność w polityce. Wątek AI pojawiał się często, a komentarze dotyczyły m.in. trwałej wartości, odporności na zagrożenia w sferze cyber oraz odpowiedzialności.

Alain Mulder, Senior Director, Europe Operations & Global Special Projects w IMA, powiedział: „Boom na AI zapewnia istotne wsparcie dla gospodarki globalnej i rynków finansowych, ale w nadchodzących miesiącach kluczowe będą wydarzenia na Bliskim Wschodzie. Jeśli uda się osiągnąć postęp w rozwiązywaniu konfliktu, będzie to zdecydowanie sprzyjać globalnemu wzrostowi, gdy przechodzimy przez drugą połowę 2026 roku. Ryzyka spadkowe szybko jednak by rosły, gdyby doszło do powrotu poważnych działań wojennych i wzrostu cen energii”.

Jonathan Ashworth, Chief Economist w ACCA, wskazał: „Raptownie rosnące koszty nie powinny dziwić jako główny problem dla firm w II kwartale. Jeśli zaczęłyby one coraz częściej przenosić je na konsumentów, istotnie zwiększałoby to ryzyko zaostrzenia polityki przez główne banki centralne na świecie. Jednocześnie decydenci będą liczyć na korzystny rozwój sytuacji dyplomatycznej oraz powrót cen ropy do poziomów sprzed kryzysu — potencjalnie pozwoliłoby to im wstrzymać się z działaniami przez resztę 2026 roku”.

Ashworth podsumował: „Mimo pewnej poprawy zaufania księgowi na świecie nadal pozostają bardzo ostrożni — prawdopodobnie po części dlatego, że niepewne i trudne do przewidzenia warunki prowadzenia działalności stały się w ostatnich latach »nową normalnością«”.

Badanie GECS dla II kwartału 2026 przeprowadzono w terenie między 3 a 17 czerwca 2026 roku. Zebrano 647 odpowiedzi.