SpaceX zadebiutował na giełdzie: rekordowe prowizje dla banków inwestycyjnych i przełożenie na ich akcje

SpaceX wreszcie wszedł na giełdę, realizując największą w historii ofertę publiczną (IPO) – sprzedaż akcji o wartości 75 mld USD. Sam udział banków inwestycyjnych w prowizji był niższy niż zwykle, ale i tak mówimy o bardzo wysokich kwotach, które mocno wzmocniły ich przychody z obsługi transakcji.

W standardowych ofertach IPO banki otrzymują zwykle od 4% do 7% wartości brutto pozyskanego kapitału. Im większa oferta, tym ten udział procentowy spada. Przy transakcjach o wartości co najmniej 1 mld USD prowizje często kształtują się około 4%, a w przypadku SpaceX według doniesień wyniosły 0,75%. Oznacza to prowizję szacowaną na 560 mln USD – to najwyższa suma wypłacona dotąd bankom w ramach pojedynczego IPO.

Zyski banków nie zakończyły się jednak na klasycznej prowizji. Przy silnym popycie zwykle uruchamia się tzw. over-allotment (dodatkowe udostępnienie akcji, by sprostać zapotrzebowaniu) – w tym przypadku wynoszące 15%. Przy czterokrotnie wyższym zapotrzebowaniu niż dostępna podaż oznaczało to, że inwestorzy złożyli zamówienia na około 250 mld USD. W efekcie SpaceX, zamiast początkowo planowanych 555,6 mln akcji, sprzedał pełną pulę rezerwową i finalnie trafiło na rynek 683 mln akcji o wartości 86 mld USD.

Rynek IPO wraca do łask

Przed wyprzedażą z 2022 r. rynek IPO notował rekordowe wolumeny przez dwa lata z rzędu, napędzany hossą oraz boomem na spółki specjalnego przeznaczenia (SPAC). W 2021 r. liczba IPO przekroczyła 1 000, czyli ponad dwukrotnie więcej niż w rekordowym 2020 r. Po spadkach w 2022 r. aktywność wyhamowała i przez kolejne miesiące pojawiały się głównie pojedyncze, dobrze zapowiedziane debiuty.

W bieżącym roku do tej pory odnotowano 172 IPO (wliczając SpaceX). Wśród kolejnych głośnych transakcji wymienia się m.in. Cerebras Systems – spółka weszła na giełdę w maju – oraz oczekiwane IPO OpenAI i Anthropic, planowane na dalszą część roku.

Dla banków inwestycyjnych IPO to nie tylko jednorazowa opłata. To także sprzedaż i utrzymywanie relacji z dużymi klientami instytucjonalnymi – banki organizują cały proces wejścia spółki na rynek, a później pozyskują zlecenia i kontynuują współpracę dzięki nowym pozycjom w portfelach klientów.

Kto obsługiwał SpaceX

Na obsłudze transakcji SpaceX w roli głównego banku (lead manager) znalazł się Goldman Sachs (NYSE: GS). Drugą pozycję otrzymał Morgan Stanley (NYSE: MS). W podstawowym konsorcjum underwritingowym uczestniczyły także Bank of America (NYSE: BAC), Citigroup (NYSE: C) oraz JPMorgan Chase (NYSE: JPM).

Łącznie w ofercie brało udział 23 banków.

W tym roku akcje banków inwestycyjnych radzą sobie lepiej niż te z silną ekspozycją na bankowość detaliczną. O ile szeroki indeks dla banków w ujęciu roku do tej pory jest w zasadzie bez zmian, o tyle benchmark (S&P 500) jest wyżej o około 8%. Widać jednak wyraźną różnicę: banki inwestycyjne wypadają mocniej niż banki konsumenckie.

Goldman Sachs próbował wejść mocniej w bankowość dla klientów detalicznych poprzez projekt Marcus, który ostatecznie zakończył się zamknięciem. Morgan Stanley także prowadzi produkty konsumenckie, w tym w ramach rozwiązań z **E*TRADE by Morgan Stanley**. Mimo to obie spółki giełdowo należą do segmentu, który w tym roku wyraźnie wygrywa.

Przychody z bankowości inwestycyjnej w górę

W tle pozostają obawy, że przy wysokich stopach procentowych w bankach detalicznych może rosnąć liczba niespłacanych zobowiązań. Negatywny impuls dla nastrojów dał w ostatnim czasie raport o zatrudnieniu, który obniżył poziom S&P 500, a dla banków jest to szczególnie istotne ze względu na wrażliwość na możliwe dalsze zmiany stóp.

Jednocześnie to właśnie ożywienie IPO i związanej z nimi działalności underwritingowej podbija zaufanie do banków inwestycyjnych. Widać to w danych kwartalnych: prowizje Goldman Sachs z bankowości inwestycyjnej wzrosły o 48% r/r w pierwszym kwartale do 2,8 mld USD, a u Morgan Stanley wzrost wyniósł 24% do 396 mln USD.

U JPMorgan Chase opłaty z bankowości inwestycyjnej wzrosły o 29% do 2,9 mld USD, ale ten wynik został przyćmiony przez inne segmenty działalności.

Co dalej: kolejne duże IPO mogą podtrzymać momentum

Nowe, duże debiuty, takie jak Anthropic i OpenAI, mogą w krótkim terminie dalej wspierać notowania banków inwestycyjnych. Wynika to z tego, że IPO wpływa na ich fundamenty zarówno ilościowo (opłaty za transakcje), jak i jakościowo (relacje z inwestorami i napływ nowych aktywności na rynku kapitałowym).

W dłuższym horyzoncie banki inwestycyjne postrzegane są jako element sprawnie funkcjonującej gospodarki – nie tylko dlatego, że realizują transakcje, ale też dlatego, że pomagają w finansowaniu firm i obsłudze przepływów kapitału.