Limit 23 000 USD w 401(k) a realne oszczędzanie: pracownik zostawia tysiące w tabeli

W 401(k) obowiązuje coroczny limit wpłat ustalany przez IRS. W tym roku pracownik poniżej 50. roku życia może wpłacić do 24 500 USD. To więcej niż 23 500 USD w 2025 r. i więcej niż 23 000 USD, które dotyczyło wcześniejszego okresu.

Tymczasem średni pracownik odkłada rocznie ok. 4 945 USD. Oznacza to, że brakuje mu mniej więcej 18 055 USD do wyższego progu 23 000 USD i ok. 19 555 USD do limitu obowiązującego w 2026 r.

Skąd bierze się kwota 4 945 USD

Tę wartość da się wyjaśnić, opierając się na typowych danych z programów 401(k). Średnia stopa odroczonej wpłaty wynosi 7,7%, a mediana to 6,8%.

Przy medianowych tygodniowych zarobkach pełnoetatowych w I kwartale 2026 r. na poziomie 1 235 USD daje to rocznie ok. 64 220 USD. Gdy pracownik odkłada 7,7% tej kwoty, wychodzi prawie dokładnie 4 945 USD. To proste przełożenie „typowej wypłaty” na „typową stopę odkładania”.

Co pokazują salda w 401(k)

Podobny obraz widać, patrząc na same konta. Średnie saldo 401(k) wynosi 144 400 USD. Jednocześnie łączna stopa oszczędzania ze strony pracownika i pracodawcy to 14,2%. Nadal jest to poniżej sugerowanego celu 15%.

Sedno jest takie samo: składki są regularne, ale przeciętne kwoty nie sięgają ustawowego maksimum.

Dlaczego trudno „dobić” do limitu

W ostatnich latach realna siła nabywcza wypłat nie przyspiesza. Nominalne wynagrodzenia rosły, ale po uwzględnieniu inflacji sytuacja wygląda inaczej.

Średnie zarobki godzinowe wzrosły z 34,47 USD w styczniu 2024 r. do 37,53 USD w maju 2026 r. Po skorygowaniu o inflację realne, przeciętne zarobki godzinowe utrzymywały się na podobnym poziomie: 11,13 USD w styczniu 2024 r. wobec 11,23 USD w maju 2026 r. W praktyce oznacza to, że siła nabywcza niemal stoi w miejscu przez ok. 30 miesięcy.

Na co idą pieniądze z wypłaty

Największą część budżetu pochłaniają wydatki konsumpcyjne. W maju 2026 r. łączne wydatki na konsumpcję w gospodarce liczone „rocznie” (annualized) wyniosły 22 059,8 mld USD. W tej kwocie mieszkalnictwo to 3 950,3 mld USD, a ochrona zdrowia 3 716,0 mld USD.

Szczególnie rosną koszty paliw. Wydatki na benzynę wzrosły z 401,6 mld USD w maju 2025 r. do 552,8 mld USD rok później.

Bureau of Labor Statistics podaje, że przeciętne wydatki gospodarstwa domowego to 78 535 USD w 2024 r., wobec 72 973 USD dwa lata wcześniej.

Gdy oszczędzanie jest dociskane, spada stopa oszczędności

Stopa oszczędności bezpośrednio pokazuje presję na budżet. Z poziomu 6,2% w I kwartale 2024 r. spadła do 3,9% w I kwartale 2026 r.

Koszt zadłużenia również pozostaje wysoki. Oprocentowanie kart kredytowych (APR) wynosi 21% według stanu na luty 2026 r. Opóźnienia w spłatach (delinquency rate) to 2,92% i mieszczą się w zakresie, który Fed uznaje za oznakę „normalizowania stresu”.

Nastroje konsumentów też słabną. Indeks nastrojów Uniwersytetu Michigan spadł do 44,8 w maju 2026 r. z 61,7 w poprzednim lipcu.

Różnice między wiekiem i pokoleniami

Stopy odroczonych wpłat rosną wraz z doświadczeniem i wysokością zarobków. Salda kont idą za tym.

Na podstawie danych generacyjnych z podziałem Fidelity w Q3 2025 r. średnie salda i stopy wpłat wyglądają tak:

• Baby Boomers: średnie saldo 267 900 USD, stopa wpłat pracownika 11,9%
• Gen X: 217 500 USD, 10,4%
• Millennials: 80 700 USD, 8,7%
• Gen Z: 17 000 USD, 7,2%

Nawet u osób z najbliżej limitu (Baby Boomers) przeciętna stopa wpłaty nie zbliża się do ustawowego maksimum dla większości poziomów dochodów. Dodatkowo działa mechanizm „doganiania” (catch-up), który poszerza dopuszczalny pułap.

W 2026 r. osoby w wieku 50+ mogą dodać jeszcze 8 000 USD ponad standard. Osoby w wieku 60–63 mogą dodać 11 250 USD w ramach SECURE 2.0 super catch-up. W efekcie całkowity limit może wynieść 35 750 USD (podstawa 24 500 USD plus 11 250 USD).

Ta sama ustawa wprowadza też zasadę dla części osób: pracownicy w wieku 50+ którzy w 2025 r. zarobili więcej niż 150 000 USD, muszą kierować kwoty z doganiania do Roth 401(k). Oznacza to brak odliczenia podatkowego „na wejściu”.

Co oznacza różnica w liczbach

Różnica między starszym pułapem 23 000 USD a średnią wpłatą 4 945 USD to 18 055 USD. Wobec limitu na 2026 r. (24 500 USD) daje to lukę rzędu 19 555 USD.

Te braki wiążą się z tym, co zostaje po zapłaceniu wydatków mieszkaniowych, opieki zdrowotnej, jedzenia i paliw oraz po obsłudze zadłużenia na kartach kredytowych o oprocentowaniu 21%. W tym czasie realna wartość godziny pracy znajduje się w okolicy 11,23 USD.

Jednocześnie amerykańskie aktywa emerytalne nadal są bardzo duże: wyniosły 48,1 bln USD w trzecim kwartale 2025 r., a liczba „401(k) millionaires” (osób z co najmniej 1 mln USD na koncie 401(k)) wzrosła do 654 000.

Te dane współistnieją z faktem, że przeciętna wpłata finansuje mniej więcej jedną piątą prawnie dopuszczonego maksimum. Obie informacje opisują ten sam system oszczędzania: wielu uczestników odkłada, ale przeciętnie nie dociska do górnego limitu.