Kara 966 mln USD dla Ubera: przejściowy problem czy większe ryzyko regulacyjne?

Uber Technologies, Inc. (NYSE:UBER) mierzy się z poważnym problemem regulacyjnym. Holenderski organ ochrony danych nałożył na spółkę karę w wysokości 825 mln EUR (966 mln USD) za wykorzystywanie zautomatyzowanych systemów do zawieszania lub dezaktywowania kierowców bez zapewnienia im wystarczających informacji i rzeczywistego nadzoru człowieka.

Sprawa dotyczy zdarzeń z lat 2018–2022. Obejmowała między innymi automatyczne zawieszanie kierowców podejrzewanych o oszustwa oraz część dezaktywacji kont związanych z niskimi ocenami klientów. Uber nie zgadza się z decyzją i planuje złożyć odwołanie.

Kara jest szczególnie istotna, ponieważ ma być drugą najwyższą sankcją nałożoną kiedykolwiek na podstawie unijnego ogólnego rozporządzenia o ochronie danych (GDPR). Wyższa była kara w wysokości 1,2 mld EUR nałożona na Metę w 2023 roku.

Uber uważa, że sankcja jest niewspółmierna. Spółka twierdzi również, że jej zasady obejmują obecnie weryfikację decyzji przez pracowników oraz mechanizmy pozwalające kierowcom kwestionować zawieszenie konta.

Kara może okazać się mniej dotkliwa, niż sugeruje jej wysokość

Najważniejszym argumentem przemawiającym na korzyść Ubera jest to, że sprawa dotyczy historycznych praktyk i nie musi odzwierciedlać sposobu działania spółki obecnie. Zdarzenia objęte dochodzeniem miały miejsce kilka lat temu. Uber podaje, że jego obecne systemy przewidują udział człowieka w ocenie decyzji oraz możliwość odwołania się przez kierowców od zawieszenia konta.

Jeśli regulatorzy uznają te zmiany, wpływ sprawy na bieżącą działalność Ubera może być ograniczony. Spółka zamierza również odwołać się od decyzji, co stwarza możliwość obniżenia kary albo jej uchylenia. Rozstrzyganie dużych europejskich kar regulacyjnych czasami trwa latami. Oznacza to, że pełne 966 mln USD nie musi od razu stać się wydatkiem gotówkowym Ubera.

Uber kwestionuje także sposób opisania automatycznych dezaktywacji przez regulatora. Dla spółki większy udział człowieka w podejmowaniu decyzji i jaśniejsze procedury odwoławcze mogą w dłuższej perspektywie poprawić relacje z kierowcami oraz ograniczyć ryzyko niesłusznych zawieszeń.

Uber jest platformą, która w dużej mierze zależy od utrzymania sprawnej i dostępnej sieci kierowców. Większe zaufanie kierowców mogłoby ostatecznie wspierać jakość usług i ograniczać ich rezygnację ze współpracy.

Rosnące ryzyko regulacyjne

Poważniejszy problem polega na tym, że kara pokazuje rosnącą presję regulacyjną na model biznesowy Ubera oparty na algorytmach. Zautomatyzowane systemy odgrywają kluczową rolę w wykrywaniu oszustw, zarządzaniu kontami kierowców i podejmowaniu innych decyzji dotyczących funkcjonowania platformy.

Jeśli europejscy regulatorzy będą coraz częściej wymagać udziału człowieka wszędzie tam, gdzie algorytmy podejmują decyzje mające istotny wpływ na pracowników, Uber może ponieść wyższe koszty zgodności z przepisami. Spółka może również zostać zmuszona do przeprojektowania części swoich systemów.

Wysokość kary trudno zignorować. 966 mln USD nie jest typowym kosztem regulacyjnym. Holenderski organ obliczył sankcję jako część rocznych obrotów Ubera w 2025 roku. Pokazuje to, że regulatorzy są gotowi nakładać na duże platformy technologiczne kary, które mogą mieć wyraźny wpływ finansowy.

Istnieje także ryzyko ustanowienia precedensu. Sprawa rozpoczęła się od skarg francuskich kierowców, a holenderska siedziba europejska Ubera dała tamtejszym władzom podstawę do zajęcia się sprawą. Decyzja dotycząca historycznych praktyk może zachęcić do składania kolejnych skarg lub zwiększyć zainteresowanie działalnością spółki na innych europejskich rynkach.

Zaangażowana w sprawę organizacja zajmująca się prawami cyfrowymi przygotowuje już pozew zbiorowy o odszkodowania dla poszkodowanych kierowców.

Jeśli regulatorzy będą dalej zaostrzać zasady dotyczące podejmowania decyzji przez algorytmy, Uber Technologies, Inc. (NYSE:UBER) może jednocześnie mierzyć się z karami, postępowaniami sądowymi, wyższymi kosztami zgodności z przepisami i wolniejszym wdrażaniem automatyzacji. Z czasem mogłoby to wywierać presję na marże, czyli część przychodów pozostającą spółce po odjęciu kosztów.

Holenderska kara jest wyraźnie negatywną informacją dla Ubera, ale sama w sobie nie musi zmienić długoterminowej oceny perspektyw spółki. Kluczowe znaczenie ma to, że sprawa dotyczy praktyk z lat 2018–2022, podczas gdy Uber twierdzi, że później wzmocnił nadzór człowieka i procedury odwoławcze dla kierowców.

Odwołanie oznacza również, że kwota 966 mln USD może nie być ostatecznym obciążeniem finansowym spółki. Inwestorzy nie powinni jednak lekceważyć sprawy. Wysokość kary oraz możliwość dalszej kontroli ze strony europejskich regulatorów pokazują, że ryzyko regulacyjne staje się ważnym czynnikiem dla coraz bardziej zautomatyzowanej platformy Ubera.

W krótkim terminie wpływ sprawy może być możliwy do opanowania, jeśli Uber zdoła obniżyć karę w postępowaniu odwoławczym. W dłuższej perspektywie ryzyko polega na tym, że regulatorzy zmuszą spółkę do zapewnienia większego udziału człowieka w działaniu jej algorytmów. Dalsze perspektywy Ubera będą więc zależeć między innymi od tego, czy spółka zdoła pokrywać koszty regulacyjne, rozwijać platformę i jednocześnie poprawiać rentowność.