GLD (złoto fizyczne) czy GDX (spółki wydobywcze)? Co wybrać na 2026 r.

Złoto przyciąga inwestorów już od ponad roku i wiele osób zastanawia się, jak najlepiej wykorzystać tę hossę. Można kupić fundusz odzwierciedlający cenę fizycznego kruszcu albo postawić na akcje firm wydobywających złoto.

SPDR Gold Shares (NYSEMKT:GLD) daje bezpośrednią ekspozycję na cenę fizycznych sztabek złota, przy niższej zmienności. Z kolei VanEck Gold Miners ETF (NYSEMKT:GDX) oferuje bardziej zmienny sposób inwestowania w akcje spółek wydobywczych.

Różnica ma znaczenie, ponieważ spółki wydobywcze często mają tzw. dźwignię operacyjną (operating leverage). Oznacza to, że ich zyski mogą rosnąć szybciej niż sama cena złota, ale jednocześnie pojawia się ryzyko specyficzne dla firm — m.in. związane z realizacją strategii przez zarząd oraz niestabilnością regionalną. To zestawienie pokazuje, jak zmienność funduszy opartych na spółkach wydobywczych kontrastuje ze względną stabilnością cen fizycznego kruszcu.

Najważniejsze liczby (koszt i skala)

Na dzień 2026-07-20:

• Kurs akcji/udziału: GLD 367,60 USD; GDX 70,74 USD
• Wskaźnik kosztów (expense ratio): GLD 0,4%; GDX 0,51%
• Zwrot za 1 rok (total return, ostatnie 12 miesięcy): GLD 19,2%; GDX 39,4%
• Rentowność dywidendy (dividend yield): GLD n/d (n/a); GDX 0,9%
• Beta: GLD 0,17; GDX 0,66
• AUM (aktywa pod zarządzaniem): GLD 129,2 mld USD; GDX 21,6 mld USD

Beta mierzy zmienność ceny funduszu w porównaniu z indeksem S&P 500. Beta jest liczona na podstawie miesięcznych stóp zwrotu z okresu dostępnej historii funduszu (do pięciu lat). Zwrot za 1 rok oznacza łączny zwrot z ostatnich 12 miesięcy. Rentowność dywidendy to stopa zwrotu z dystrybucji liczona na podstawie ostatnich 12 miesięcy, według zamknięcia notowań 20 lipca.

SPDR Gold Shares to tańsza opcja dla inwestorów długoterminowych — wskaźnik kosztów wynosi 0,4%. To mniej niż opłata 0,51% pobierana przez VanEck Gold Miners ETF. W przypadku wielu inwestorów łączny koszt handlu GLD na rynku wtórnym może być niższy niż wydatki związane z bezpośrednim nabyciem i ubezpieczeniem fizycznych sztabek złota.

Porównanie wyników i ryzyka

Porównanie kluczowych miar:

• Maksymalne obsunięcie (max drawdown, 5 lat): GDX 46,5%; GLD 26,4%
• Wzrost wartości inwestycji 1 000 USD w ciągu 5 lat (łączny zwrot): GDX 2 256 USD; GLD 2 178 USD

Co jest w środku

SPDR Gold Shares ma śledzić cenę fizycznych sztabek złota. Fundusz składa się z fizycznego złota oraz — w razie potrzeby — środków pieniężnych. Ten fundusz był pionierskim ETF-em opartym na złocie wprowadzonym w USA i pozostaje największym funduszem zabezpieczonym rzeczowym (namacalnym) aktywem. Uruchomiono go w 2004 r.

VanEck Gold Miners ETF śledzi MarketVector Global Gold Miners Index, który jest punktem odniesienia dla wyników spółek działających w globalnym sektorze wydobycia złota. Fundusz obejmuje 57 różnych papierów wartościowych. Największe pozycje to: Newmont Corp (NYSE:NEM) — 10,5%, Agnico Eagle Mines Ltd (NYSE:AEM) — 10,5% oraz Barrick Mining Corp (NYSE:B) — 8%. Portfel składa się wyłącznie z akcji z kategorii basic materials (podstawowe materiały), ponieważ fundusz koncentruje się na wydobywcach. Uruchomiono go w 2006 r.

Który fundusz jest lepszym wyborem?

Każdy z tych funduszy daje dostęp do złota — historycznie jednego z najbardziej pożądanych aktywów. Różnią się jednak między sobą.

Ceny złota mocno rosną od ponad roku. Złoto spot jest obecnie notowane w okolicach 4 070 USD za uncję, czyli o około 20% więcej w ciągu ostatnich 52 tygodni. Choć złoto „odpuściło” nieco (w styczniu było nawet na poziomie 5 608 USD), inwestorzy tłumnie kierują kapitał w stronę żółtego metalu ze względu na jego historyczne cechy jako zabezpieczenia przed inflacją.

Jeśli inwestor chce uzyskać ekspozycję na tę hossę na złocie bez czasu i kosztów związanych z zakupem fizycznych towarów lub kontraktów futures bezpośrednio, może kupić GLD, czyli ETF SPDR Gold Shares. Trzeba jednak pamiętać, że choć jest to ETF, to posiadanie fizycznego złota za pośrednictwem GLD może wiązać się z innymi konsekwencjami podatkowymi. W USA zyski z takich funduszy są traktowane jak „collectibles”, co zwykle oznacza wyższy podatek niż w przypadku akcji dla większości inwestorów. Dla części inwestorów, którzy trzymają te aktywa krócej niż rok, najwyższa stawka podatku wynosi 37%. Jeżeli posiadasz je w rachunku z korzyściami podatkowymi, takim jak IRA, powinieneś uniknąć tych podatków.

Z kolei posiadanie portfela akcji spółek wydobywających złoto, czyli GDX, nie jest wyłącznie „grą” na cenie złota, ale i tak podąża za nią dość blisko. Badania wskazują, że zdecydowana większość ruchu cen spółek wydobywających złoto wynika z tego, jak zachowuje się cena złota.

Przewaga dla posiadaczy ETF-ów opartych na akcjach polega na tym, że gdy ceny złota rosną, spółki zwykle wyprzedzają wzrost kosztów operacyjnych. Dzieje się tak dlatego, że górnicy wydobywają złoto z ziemi, za które już wcześniej zapłacili (w celu pozyskania/praw), natomiast tantiemy i inne koszty nie rosną zwykle aż tak szybko (choć rosną). Oznacza to, że we wczesnych latach hossy na złoto wyższe ceny przekładają się w pierwszej kolejności na wynik finansowy „na dole”. Dodatkowo GDX wypłaca dywidendę dzięki posiadanym akcjom, natomiast GLD nie.

Ponieważ jednak spółki mają rosnące koszty, mogą mocniej odczuwać spadki ceny złota. Skoro złoto częściowo cofa zyski w tym roku, oznacza to, że GLD wyprzedził GDX w ostatnich trzech miesiącach — GLD spadło o 6,7%, podczas gdy GDX zanotował spadek o 12,4%. W pozostałych okresach GDX radzi sobie lepiej: roczne stopy zwrotu (annualized) wyniosły odpowiednio 37,5%, 19% oraz 11,6% w horyzoncie 3, 5 i 10 lat, w porównaniu z 27,7%, 17,5% i 11,4% dla GLD.

Kolejną korzyścią dla inwestorów GDX jest to, że spółki wydobywcze mogą podejmować decyzje wspierające zwroty dla akcjonariuszy — na przykład zwiększać dywidendy albo łączyć się z innymi spółkami. Te zyski mogą trafiać do posiadaczy jednostek ETF.

Biorąc pod uwagę te czynniki oraz lepsze wyniki długoterminowe, w 2026 r. GDX jest ETF-em, który ma największą szansę skorzystać na „nowej popularności” złota.

Czy teraz kupować SPDR Gold Shares (GLD)?

Przed zakupem SPDR Gold Shares warto wziąć pod uwagę poniższe kwestie:

• SPDR Gold Shares ma niższą zmienność (beta 0,17 wobec 0,66 dla GDX) i zwykle nie „odjeżdża” od ruchu cen złota.

• GDX oferuje większy potencjał zysku w hossie, ale historycznie wiąże się z większym spadkiem w gorszych okresach (max drawdown 46,5% wobec 26,4% dla GLD) oraz dodatkowym ryzykiem wynikającym z ekspozycji na spółki.

Jeśli Twoim celem jest skorzystanie z popularności złota przy bardziej agresywnej ekspozycji na wyniki sektora wydobywczego, GDX częściej wzmacnia ruchy cen złota. Jeśli natomiast priorytetem jest spokojniejszy przebieg notowań i prostsza ekspozycja na sam kruszec, GLD sprawdza się lepiej.