Czy fundusze indeksowe czynią rynek nieracjonalnym?

SK Hynix, południowokoreański producent pamięci komputerowej, planuje wprowadzić na giełdę amerykańskie kwity depozytowe (ADR) pod tickerem SKHY. Spółka zamierza sprzedać niemal 178 mln akcji ADR, co ma przynieść około 28 mld USD. Środki mają posłużyć budowie nowych fabryk i wyposażeniu ich w sprzęt do produkcji układów.

Głównym tematem jest pamięć wysokoprzepustowa (HBM — z ang. high-bandwidth memory). HBM to technologia, która układa układy pamięci pionowo i umieszcza taki stos tuż obok głównego procesora. Dzięki temu przesył danych bywa, w niektórych zastosowaniach, do 10 razy lub więcej szybszy i wymaga mniej energii. W erze intensywnych zastosowań sztucznej inteligencji to właśnie pamięć często ogranicza ich wydajność.

Produkcja HBM jest bardzo skomplikowana i kosztowna. Na globalnym rynku dominują zaledwie trzy firmy. SK Hynix ma pozycję lidera z udziałem powyżej 50% i jest głównym dostawcą pamięci dla układów AI firmy Nvidia. Pozostałe dwie duże firmy to Samsung (również z Korei Południowej) oraz Micron, jedyny znaczący producent z siedzibą w USA.

Duża część kapitału, który SK Hynix pozyska, trafi do zamówień na wyposażenie fabryk. To korzystne dla producentów sprzętu półprzewodnikowego, takich jak ASML, Applied Materials czy Lam Research. Tacy dostawcy otrzymują płatności za wyposażenie i zwykle mają zapełnione portfele zamówień, co daje im względną widoczność przychodów niezależnie od krótkoterminowych wahań rynku pamięci.

Niektórzy inwestorzy obawiają się, że wejście SK Hynix na rynek amerykański następuje w momencie dużego entuzjazmu dla AI. Główne ryzyka to wysoka intensywność kapitałowa i cykliczność branży. Jeśli powstanie nadmierna nadwyżka mocy produkcyjnych, ceny mogą spaść, co uderzy w marże producentów pamięci. Z tego powodu część inwestorów woli ekspozycję na dostawców sprzętu, którzy mają zabezpieczone długoterminowe zamówienia, zamiast kupować akcje producentów pamięci bezpośrednio po IPO.

Różnice między producentami sprzętu też mają znaczenie. ASML jest jedynym producentem maszyn litograficznych EUV i ma portfel zamówień rozciągnięty na lata, co daje mu pozycję niemal monopolistyczną. Lam Research ma znaczną część przychodów powiązaną z rynkiem pamięci (ponad połowa), co czyni go bardziej narażonym na cykliczność tej branży. Applied Materials plasuje się pośrodku dzięki zróżnicowanej strukturze przychodów.

Przykład z 2023 r. pokazuje, że dostawcy sprzętu nie są odporni na cykle — wtedy wiele firm pamięciowych obcięło wydatki inwestycyjne (capex) jednocześnie, a dostawcy sprzętu odczuli to w wynikach. Jeśli jednak AI rzeczywiście zmieni strukturę popytu na pamięć i zmniejszy cykliczność, wszyscy trzej dostawcy mogą skorzystać.

W drugiej części dyskusji poruszono temat ETF-ów, które trzymają udziały w spółkach prywatnych przed ich debiutem publicznym. Pytanie brzmiało, co dzieje się z takimi ETF-ami, gdy te firmy wychodzą na giełdę. Jako przykład podano SpaceX, który po debiucie zanotował silny wzrost, a potem ustabilizował cenę.

Warto rozróżnić typy funduszy: tradycyjny ETF, który może mieć niewielką ekspozycję na aktywa prywatne obok portfela publicznego, oraz fundusz zamknięty koncentrujący się na prywatnych spółkach. Przykłady z dyskusji to XOVR (ER Shares Private‑Public Crossover ETF) oraz Fundrise Innovation Fund (BCX). XOVR to tradycyjny ETF, który trzyma prywatne aktywa obok głównie publicznych pozycji i zwykle ogranicza tę ekspozycję do około 15%. BCX to fundusz zamknięty, silniej skierowany na spółki prywatne, z ograniczoną płynnością: wykupy odbywają się kwartalnie i nie ma realnego rynku wtórnego, co utrudnia szybkie zamknięcie pozycji.

W praktyce oznacza to, że jeśli zależy ci na możliwości łatwego wyjścia z inwestycji, XOVR i podobne tradycyjne ETF-y będą wygodniejszą opcją. Jeśli chcesz bardziej skoncentrowaną ekspozycję na spółki prywatne i jesteś gotów zaakceptować ograniczoną płynność, fundusze zamknięte typu BCX mogą być atrakcyjne. Zawsze jednak należy dokładnie przeczytać prospekt funduszu i zwrócić uwagę na strukturę opłat przed podjęciem decyzji inwestycyjnej.

Nagranie dyskusji zarejestrowano 6 lipca 2026 r.