Dlaczego jen załamał się w 2026 roku?

Jen osłabł do poziomów bliskich 40-letnim minimom. Zdaniem BCA Research główną przyczyną jest inflacyjna polityka pieniężna Banku Japonii (BoJ), a nie obawy dotyczące finansów publicznych Japonii.

BCA oczekuje, że jen i japońskie obligacje rządowe pozostaną pod presją do końca 2026 roku. Jednocześnie firma uważa, że tej zimy inwestorzy powinni przygotować się do rozpoczęcia zakupów mocno niedowartościowanej waluty.

Tradycyjne różnice między stopami procentowymi w Japonii i innych krajach nie wyjaśniają już w pełni słabości jena. Lepszym wyjaśnieniem ostatnich zmian kursów USD/JPY i EUR/JPY są oczekiwania inflacyjne oraz względne nachylenie japońskiej krzywej dochodowości, która pokazuje, jak kształtują się rentowności obligacji o różnych terminach zapadalności.

Realna stopa procentowa w Japonii, czyli stopa po uwzględnieniu inflacji, wynosi minus 0,75%. BCA określa politykę pieniężną jako bardzo łagodną, mimo sygnałów, że gospodarka może się przegrzewać. W negocjacjach płacowych w każdym z ostatnich trzech lat uzgodniono podwyżki przekraczające 5%. Z kolei wzrost akcji kredytowej sięgnął w czerwcu 5,7%, osiągając najwyższe tempo od ponad 30 lat, jeśli pominąć okres pandemii.

BCA prognozuje, że inflacja ogółem w Japonii osiągnie 2,7% do czerwca 2027 roku, a inflacja bazowa wzrośnie do 3,1%. Taki wzrost cen może ostatecznie zmusić BoJ do przyjęcia bardziej restrykcyjnego stanowiska. W efekcie jen mógłby się umocnić, a krzywa dochodowości japońskich obligacji stałaby się bardziej płaska.

Niska zmienność na rynku walutowym i obligacyjnym sprzyjała także transakcjom carry trade finansowanym jenem. Polegają one na pożyczaniu środków w walucie o niskich stopach procentowych, takiej jak jen, i inwestowaniu ich w aktywa oferujące wyższy zwrot. To dodatkowo zwiększało presję na sprzedaż jena.

Duża liczba spekulacyjnych pozycji zakładających dalszy spadek wartości jena zwiększa ryzyko gwałtownego odwrócenia sytuacji. Mogłoby do niego dojść, gdyby wzrosła zmienność albo gdyby władze przeprowadziły interwencję na rynku walutowym.

BCA zaleca utrzymywanie mniejszej ekspozycji na japońskie obligacje rządowe do końca roku oraz stopniowe zwiększanie pozycji w jenie tej zimy. Firma zamknęła krótką pozycję na parze USD/JPY, która przyniosła stratę 1,4%, i zastąpiła ją krótką pozycją na CHF/JPY.

BCA zmieniło ocenę japońskich banków na neutralną. Rosnące rentowności obligacji wspierały zyski banków, ale przyszła zmiana polityki BoJ może spłaszczyć krzywą dochodowości i zmniejszyć marże kredytowe, czyli różnicę między oprocentowaniem kredytów a kosztem finansowania banków.

BCA ocenia, że wysokie zadłużenie publiczne Japonii nie oznacza bezpośredniego kryzysu fiskalnego. Wskazuje na nadwyżkę na rachunku bieżącym, dużą pozycję zagranicznych aktywów oraz spadek relacji długu netto do PKB.