CXMT: największe IPO Azji w 2026 r. testuje rynek kontraktów pre-IPO na blockchainie

Akcje producenta układów pamięci CXMT Corp. wzrosły o 472% względem ceny emisyjnej, gdy rozpoczęło się ich notowanie na giełdzie Star Market w Szanghaju w poniedziałek. W oczekiwaniu na debiut platforma Hyperliquid przez ponad tydzień wyceniała spółkę blisko poziomu, po którym weszła ona ostatecznie na rynek.

Akcje otworzyły się w Szanghaju po 49,5 CNY (7,30 USD), co było bliskie cenie 7,14 USD wskazywanej przez kontrakty na Hyperliquid. Ceny zrównoważyły się w ciągu kilku minut. Na koniec sesji akcje kosztowały około 7,24 USD, wyceniając spółkę na 488 mld USD, podczas gdy kontrakty na Hyperliquid handlowano po 6,95 USD.

Kontrakty wieczyste (perps) to instrumenty handlowane 24/7, które nie wygasają i mają mechanizm okresowych płatności finansujących pozycje (tzw. funding). Mają one śledzić cenę instrumentu bazowego. Na Hyperliquid handlują perps powiązane z kryptowalutami, ropą i od tego roku także z akcjami przed debiutem giełdowym (pre-IPO).

Trade.xyz jest platformą, która tworzy kontrakty notowane na Hyperliquid. CXMT to czwarty kontrakt pre-IPO wprowadzony w tym roku przez Trade.xyz.

Oferta CXMT była drugą co do wielkości w historii Chin kontynentalnych, większą była tylko oferta Agricultural Bank of China Ltd. z 2010 r., która pozyskała 10 mld USD w Szanghaju. CXMT skorzystała na boomie związanym ze sztuczną inteligencją, co istotnie podwyższyło ceny pamięci komputerowej, oraz na chińskiej strategii dążącej do samowystarczalności technologicznej.

Rosnące zainteresowanie kontraktami pre-IPO wynika z chęci inwestorów detalicznych do uzyskania ekspozycji na notowania, które inaczej byłyby trudno dostępne. Wcześniejsze perps powiązane z amerykańskimi spółkami, takimi jak SpaceX i Cerebras Systems, w dużej mierze zbiegały się z cenami po debiutach publicznych.

Na przykład SpaceX wycenił ofertę na 135 USD za akcję, otworzył około 11% wyżej i zamknął pierwszą sesję po 160,95 USD, po zbliżeniu się do perps na Hyperliquid, które wcześniej spadły z około 175 USD. Kontrakty Cerebras, które debiutowały około 175 USD, wzrosły do niemal 340 USD na godzinę przed otwarciem notowań na Nasdaq. Cerebras wyceniła ofertę na 185 USD za akcję, a otworzyła po 350 USD.

Perps powiązane z mniej znaną firmą Quantinuum okazały się mniej przewidywalne — kontrakt spadł z ponad 90 USD do zamknięcia około 60 USD, czyli do poziomu, po którym otworzyły się akcje spółki.

Popularność perps wzbudza jednak obawy. W odróżnieniu od tradycyjnych tzw. gray markets dla akcji prywatnych, perps nie dają udziału własnościowego w spółce. Dają syntetyczną ekspozycję, a ich ceny kształtu popyt i podaż na blockchainie, co może być zniekształcone przez entuzjazm detalicznych inwestorów i premie za ograniczoną podaż.

To może powodować gwałtowne wahania cen poza normalnymi godzinami handlu lub przed debiutem akcji. Gdy akcje stają się publicznie dostępne, perps zaczynają podążać za ich cenami rynkowymi — co nie zawsze sprzyja posiadaczom długich pozycji. Na piątkowe zamknięcie kontrakty powiązane z Cerebras, SpaceX i Quantinuum notowano poniżej cen otwarcia ich akcji.

Na koniec warto odnotować, że globalni inwestorzy coraz bardziej obawiają się wydatków gigantów technologicznych na AI. Na Wall Street inwestorzy wycofali się z akcji siedmiu największych amerykańskich spółek technologicznych, w tym Nvidia i Alphabet. Łączna kapitalizacja tej grupy spadła 4,8% w jednej sesji w ubiegłym tygodniu, co oznacza utratę 797 mld USD wartości rynkowej i było największym jednodniowym spadkiem od kwietnia 2025 r.