Chiny: rozczarowujące dane na początku drugiej połowy roku

Chińska gospodarka wyraźnie spowolniła na początku drugiej połowy roku. Produkcja przemysłowa, konsumpcja i inwestycje wypadły słabiej od prognoz, co zwiększyło presję na chińskich decydentów, by wsparli wzrost gospodarczy.

Produkcja przemysłowa wzrosła w lipcu o 4,5% rok do roku. Był to pierwszy spadek tempa wzrostu od trzech miesięcy, a wynik okazał się słabszy od oczekiwań. Sprzedaż detaliczna zwiększyła się o 0,6%, również poniżej prognoz — wynika z danych opublikowanych w poniedziałek przez chińskie Krajowe Biuro Statystyczne.

Inwestycje w środki trwałe spadły w pierwszych siedmiu miesiącach roku o 6,7% rok do roku. To większy spadek, niż oczekiwano, i wyraźne pogorszenie względem pierwszej połowy roku, gdy inwestycje zmniejszyły się o 5,7%. Stopa bezrobocia w miastach objętych badaniem wzrosła z 5% w czerwcu do 5,2%.

Jacqueline Rong, główna ekonomistka BNP Paribas SA ds. Chin, oceniła, że na podstawie lipcowych danych wzrost produktu krajowego brutto prawdopodobnie spowolnił do około 4,1%. To mniej niż 4,3%, których Chiny potrzebują w drugiej połowie roku, aby osiągnąć roczny cel wzrostu. Jej zdaniem spadki inwestycji ogółem oraz wydatków kapitałowych na infrastrukturę przyspieszyły względem czerwca, a w lipcu oba wskaźniki obniżyły się w tempie dwucyfrowym.

Słaby popyt krajowy i zakłócenia spowodowane ekstremalnymi zjawiskami pogodowymi dodatkowo osłabiają gospodarkę, która już wcześniej ucierpiała wskutek trwających od miesięcy ograniczeń wydatków publicznych. W drugim kwartale wzrost spadł poniżej rocznego celu rządu wynoszącego 4,5–5%, mimo dynamicznego eksportu. Bloomberg Economics szacuje, że na początku sierpnia tempo wzrostu osłabło jeszcze bardziej.

W ubiegłym miesiącu ulewne deszcze i silne wiatry przeszły przez rozległe obszary Chin. Czasowo zamknięto fabryki i porty, doszło do przerw w dostawach prądu, a dziesiątki tysięcy osób musiały się ewakuować. Zakłócenia mogą mieć jedynie przejściowy wpływ na gospodarkę, jednak decydenci prawdopodobnie uważnie obserwują dane, oceniając, czy potrzebna jest dodatkowa pomoc, aby osiągnięcie celu wzrostu pozostało możliwe.

„Wygląda na to, że rozczarowujące dane pojawiły się we wszystkich najważniejszych obszarach” — powiedział Lynn Song, główny ekonomista ING Bank NV ds. Wielkich Chin. „Kolejny miesiąc pogorszenia sytuacji zwiększa prawdopodobieństwo wprowadzenia w najbliższych tygodniach i miesiącach pewnych form wsparcia, które pomogłyby ustabilizować wzrost”.

Bloomberg Economics ocenia, że tempo wzrostu gospodarczego dalej osłabło na początku trzeciego kwartału, przed posiedzeniem Biura Politycznego pod koniec lipca. Wszystkie najważniejsze lipcowe wskaźniki były słabsze nawet od niskich oczekiwań ekonomistów. Po stronie popytu konsumpcja prywatna osłabła umiarkowanie, a spadek inwestycji wyraźnie się pogłębił. Może to oznaczać, że wydatki publiczne nadal nie przyspieszyły względem powolnego tempa z pierwszej połowy roku.

Publikację danych, pierwotnie zaplanowaną na godzinę 10.00, opóźniono o pięć godzin. Krajowe Biuro Statystyczne zmieniło harmonogram, odchodząc od stosowanej w ostatnim czasie praktyki. Rano odbywała się rządowa uroczystość z okazji setnej rocznicy urodzin zmarłego byłego prezydenta Chin Jiang Zemina. Głównym punktem wydarzenia było przemówienie chińskiego przywódcy Xi Jinpinga.

Krajowe Biuro Statystyczne podało, że gospodarka pozostała w tym roku „stabilna”, ale otoczenie zewnętrzne jest „skomplikowane i zmienne”, a popyt krajowy nadal pozostaje słaby. W komunikacie towarzyszącym publikacji danych urząd wskazał również, że „niektóre firmy mierzą się z trudnościami operacyjnymi, a fundamenty potrzebne do stabilizacji i poprawy sytuacji gospodarczej nadal wymagają umocnienia”.

Kryzys na chińskim rynku nieruchomości, który wielu ekonomistów uznaje za jeden z głównych czynników obniżających zaufanie gospodarstw domowych, nie wykazuje oznak zakończenia. Ceny nowych mieszkań spadały w lipcu szybciej, a inwestycje w nieruchomości zmniejszyły się w pierwszych siedmiu miesiącach roku o 19,2% rok do roku. Był to kolejny rekordowo niski poziom.

Najwyżsi rangą chińscy przywódcy przyjęli w ubiegłym miesiącu, podczas ważnego posiedzenia poświęconego polityce gospodarczej, bardziej wspierające stanowisko wobec gospodarki. Nie ogłosili jednak nowych działań stymulacyjnych. Zapowiedzieli natomiast, że rząd w odpowiednim czasie zaplanuje i wprowadzi „praktyczne i skuteczne” nowe środki.

Chińskie władze stoją teraz przed trudnym zadaniem pobudzenia wydatków firm i gospodarstw domowych. Spadek aktywności w tych obszarach sprawił, że gospodarka w większym stopniu zależy od eksportu, aby utrzymać wzrost.

Wyraźną nierównowagę w popycie krajowym pokazuje także inflacja. W lipcu zarówno inflacja konsumencka, czyli zmiana cen płaconych przez gospodarstwa domowe, jak i inflacja producencka, dotycząca cen uzyskiwanych przez firmy, spowolniły bardziej od oczekiwań. Stało się to po wygaszeniu szoku naftowego związanego z wojną z Iranem. Wzbudziło to obawy, że wkrótce ponownie mogą nasilić się presje deflacyjne, czyli tendencja do spadku cen.

Zakupy samochodów osobowych spadły w lipcu o 21%. To niepokojący sygnał dla całego sektora motoryzacyjnego, który jest największą pojedynczą kategorią towarów w sprzedaży detalicznej i odpowiada za około 8% jej wartości. Chińscy producenci samochodów nadal odczuwają presję na marże, czyli różnicę między przychodami a kosztami. Powodem są wysokie ceny surowców oraz utrzymujące się rabaty w warunkach ostrej konkurencji cenowej.

Kolejnym sygnałem pogorszenia sprzedaży na krajowym rynku był lipcowy wskaźnik nowych zamówień w oficjalnym indeksie menedżerów zakupów dla przemysłu. Wskaźnik ponownie wszedł w fazę kurczenia się aktywności, spadając do najniższego poziomu od ponad trzech lat. To zła wiadomość dla produkcji przemysłowej.

Jacqueline Rong z BNP Paribas wskazała, że władze mają kilka możliwości działania. Mogą między innymi wprowadzić nowy limit emisji specjalnych obligacji skarbowych i obligacji samorządowych. Mogą też uruchomić dodatkowe finansowanie za pomocą nowych narzędzi polityki finansowej, jeśli planowana kwota 800 mld CNY, czyli 119 mld USD, zostanie wykorzystana do końca przyszłego miesiąca. Jeżeli gospodarce będzie „groziło” spowolnienie wzrostu poniżej dolnej granicy oficjalnego celu wynoszącej 4,5%, nowe działania mogą zostać wprowadzone już pod koniec września.

„Krajowa gospodarka jest słaba” — powiedziała Sheana Yue, starsza ekonomistka w Oxford Economics. „Słaby popyt na kredyt, ograniczone wydatki gospodarstw domowych i kryzys na rynku nieruchomości ograniczają korzyści wynikające z ożywienia w przemyśle”.