APEC: 21 państw wspiera otwartą AI, ale z „silnymi” gwarancjami bezpieczeństwa

Rządy coraz częściej chcą mieć większą kontrolę nad sztuczną inteligencją. W miarę jak firmy udostępniają coraz mocniejsze otwarte modele, 21 gospodarek APEC opublikowało wielostronne oświadczenie, kładące nacisk na bezpieczeństwo i zgodność z prawem.

W ogłoszonym w czwartek „Chengdu statement” kraje wezwały do wspierania rozwoju oprogramowania i modeli typu open-source. Jednocześnie podkreślono konieczność poszanowania m.in. bezpieczeństwa, ochrony danych oraz praw własności intelektualnej.

W dokumencie wskazano również na poparcie dla modeli i projektów, które wykorzystują „strong security assurance” (silne zapewnienia bezpieczeństwa) zarówno na etapie tworzenia, jak i wdrażania.

Te zapisy odzwierciedlają zmianę w podejściu do open source: od jego wcześniejszych, bardziej „libertariańskich” korzeni w stronę modelu zakładającego większy nadzór państw. Chiny prowadziło ostatnio rozwój otwartej sztucznej inteligencji.

Jako przykłady podaje się modele pochodzące od chińskich firm, takich jak DeepSeek oraz GLM 5.2. Tego typu rozwiązania są darmowe do użycia i pobrania, w przeciwieństwie do amerykańskich firm, takich jak Anthropic, które oferują zamknięte modele AI działające na zasadzie „płać za użycie”.

W oświadczeniu stwierdzono, że wprost dochodzi do „jasnego dopasowania” wokół ekosystemów open-source i infrastruktury obliczeniowej, co ma potwierdzać, że region Azji i Pacyfiku odchodzi od zamkniętych modeli na rzecz systemów o otwartych wagach (open-weight). Systemy te mają być łączone z koordynowaną przez państwa infrastrukturą energetyczną, telekomunikacyjną i cyfrową.

Oświadczenie jest przedstawiane jako pierwsze na poziomie ministerialnym, które wprost uwzględnia współpracę w obszarze otwartego AI. Zostało ogłoszone podczas czwartkowego spotkania liderów, którym przewodniczył Li Lecheng, chiński minister przemysłu i technologii informacyjnych.

Zwrócono uwagę, że wszystkie strony uznają ryzyka związane z AI. Zachęcano do dialogu między administracją, sektorem prywatnym i środowiskiem akademickim w celu wymiany informacji o cyberbezpieczeństwie, odporności łańcuchów dostaw oraz internetowych oszustwach.

Wypowiedzi pojawiają się na tle rosnących doniesień, że Waszyngton i Pekin dążą do zaostrzenia kontroli nad rozwijanymi we własnym zakresie możliwościami w obszarze AI.

Analityczka Counterpoint Research wskazuje, że sformułowanie o „silnych zapewnieniach bezpieczeństwa” daje bardziej ostrożnym gospodarkom przestrzeń do popierania otwartych modeli, ale jednocześnie pozwala nadal wymagać testów, przejrzystości, ochrony danych oraz kontroli wdrożeń.

Zaznacza się też, że dyskusja przesuwa się z prostego podziału „otwarte kontra zamknięte” w stronę pytania, kto potrafi zbudować otwarty ekosystem na tyle zaufany, by rządy i firmy mogły go wdrażać.

Ale rozwój technologii może nastąpić szybciej.

Janet De Silva, przewodnicząca APEC Business Advisory Council z obszaru grupy roboczej ds. cyfrowych i innowacji, wcześniej w czwartek wezwała ministrów, by przygotowali się na erę informatyki kwantowej.

„Potrzebujemy zaufanego szyfrowania, aby zapewnić bezpieczeństwo całego naszego systemu finansowego — tak, by informatyka kwantowa nie była wyłącznie środkiem zwiększającym bezpieczeństwo, ale też szansą na podniesienie konkurencyjności”.