Visa: perspektywa dla konsumentów jaśnieje, ale rosną koszty utrzymania

Raport Visa Business and Economic Insights (VBEI) za półrocze rysuje dziś wyraźniej optymistyczny obraz niż część innych opublikowanych analiz. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji konsumentów.

Visa zestawiła swoje badania z miesięcznym raportem The Conference Board dotyczącym zaufania konsumentów. Ten drugi dokument pokazał lekką poprawę w czerwcu.

W raporcie VBEI badacze Visa wskazują, że wyższe koszty energii „ściskają” domowe budżety i tworzą nowe trudności. Jednocześnie podkreślają, że rosnące inwestycje biznesowe — szczególnie w obszarach takich jak sztuczna inteligencja, czysta energia i przemysł strategiczny — pomagają amortyzować presję na konsumpcję i utrzymywać tempo rozwoju gospodarki.

W efekcie autorzy raportu wzywają do tego, by globalna gospodarka wzrosła w tym roku o 2,4%. Zaznaczają jednak, że tempo wzrostu jest ograniczane przez wyższą inflację.

Na podstawie odrębnych danych Rady ds. Stosunków Zagranicznych (Council on Foreign Relations) oraz Międzynarodowego Funduszu Walutowego (MFW/IMF) globalna inflacja ma w tym roku wynosić średnio około 4,5–5%. W gospodarkach bardziej rozwiniętych inflacja ma sięgać ok. 2%, a w gospodarkach wschodzących odczuwalna jest znacznie mocniej.

Raport VBEI wskazuje, że konsumenci dostosowują się do wyższych cen. Jednocześnie większy nacisk kładą na wartość (czyli na to, czy zakupy są opłacalne cenowo).

„W miarę jak handel cyfrowy wciąż zmienia sposób, w jaki ludzie kupują i płacą, konsumenci znajdują coraz więcej możliwości porównywania cen i rozciągania budżetów, co pomaga utrzymywać inflację pod kontrolą. Widzimy też gwałtowny wzrost inwestycji biznesowych: firmy rozbudowują rozwiązania oparte o AI, rozwijają czystą energię oraz wzmacniają łańcuchy dostaw na poziomach, jakich nie widziano od 2010 roku — i to trend, który wspiera globalny wzrost” — powiedział Wayne Best, główny ekonomista Visa.

Kluczowe wątki kształtujące obraz globalnej gospodarki koncentrują się na bardziej odpornych konsumentach (którzy dostosowują się, a nie wycofują ze zbyt wielu wydatków), na handlu cyfrowym działającym jak „zawór bezpieczeństwa” dla cen oraz na fali inwestycji biznesowych.

Visa podkreśla, że dane VBEI pokazują, iż mimo że wyższe koszty obciążają budżety gospodarstw domowych, wydatki uznaniowe pozostają relatywnie stabilne. Autorzy raportu wskazują, że widać dowody na to, iż konsumenci „dostosowują swoje zachowanie i szukają okazji, zamiast gwałtownie ograniczać konsumpcję”. Zdecydowanie częściej dzieje się to w internecie — bo kupując online, łatwiej porównać ceny.

Raport wskazuje również, że w mniejszych miastach na świecie wskaźniki przyjmowania zakupów online się podwoiły. „Ten trend obejmuje rynki tak różnorodne jak Bern w Szwajcarii i San Juan w Portoryko, gdzie zakupy online wyraźnie wzrosły od 2019 roku” — napisano w raporcie. „Gdy coraz więcej kupujących zyskuje możliwość porównywania cen i znajdowania alternatyw, te rynki widzą silniejszą konkurencję i niższą inflację, co łagodzi presję na gospodarstwa domowe w sytuacji, gdy rosną koszty energii”.

Jeśli chodzi o inwestycje globalne, raport ocenia, że gospodarka weszła w swój najsilniejszy cykl inwestycji przemysłowych od 2010 roku. Raport wskazuje, że nakłady inwestycyjne trzech największych gospodarek świata — USA, UE i Chin — rosną równolegle, ponieważ firmy inwestują w AI, przechodzą na czystsze źródła energii oraz koncentrują się na tworzeniu bezpiecznego i strategicznego łańcucha dostaw.

W raporcie o zaufaniu konsumentów czerwcowa, umiarkowana poprawa wynikała przede wszystkim ze spadku cen ropy i benzyny, który dał gospodarstwom domowym chwilową ulgę od utrzymujących się obaw o inflację. The Conference Board poinformował we wtorek, że jego Consumer Confidence Index wzrósł do 91,2 z 90,6 w maju (który został skorygowany w dół). Choć ten niewielki odbicie sygnalizuje stabilizację po wcześniejszych dołkach z początku wiosny, częściowo podbudowaną przedłużeniem zawieszenia broni w relacjach USA–Iran, ogólny sentyment pozostaje historycznie stonowany.

Chief Economist Dana M. Peterson wskazała, że spadające koszty energii tymczasowo złagodziły obawy o inflację, ale „podstawowy pesymizm” wobec szerzej rozumianej sytuacji gospodarczej nadal utrzymuje się wśród konsumentów. Wzrost miał pochodzić w całości ze zmiany ocen przyszłości: Expectations Index wzrósł o 3 punkty do 74,4 w nadziei na lepsze warunki dla biznesu i rosnące dochody gospodarstw domowych.

Jednocześnie Amerykanie wyraźnie bardziej martwią się o to, co dzieje się tu i teraz. Present Situation Index spadł o 3 punkty do 116,4. Za ten spadek odpowiada wyhamowanie rynku pracy: odsetek ankietowanych, którzy twierdzą, że znalezienie pracy jest „trudne”, wzrósł do 22,5% — to najwyższy poziom od stycznia 2021 roku. Ta rozbieżność obrazuje sytuację gospodarczą „szklanka do połowy pełna i szklanka do połowy pusta”, w której długoterminowy optymizm idzie równolegle z rosnącymi obawami o bezpieczeństwo zatrudnienia w najbliższym czasie.

Dla handlu detalicznego i marek oznacza to, że choć konsumenci wykazują odporność, aby zdobyć ich biznes, potrzebna jest bardzo silna koncentracja na wartości, sprawne kanały cyfrowe oraz efektywność „od zaplecza” (zaplecze operacyjne i łańcuch dostaw). Ponieważ konsumenci aktywnie dostosowują się do inflacji, porównując ceny online, zamiast całkowicie ciąć wydatki, a ten trend szybko obejmuje także mniejsze miasta, marki muszą zadbać o płynne i wysoce konkurencyjne doświadczenia e-commerce oraz dopasowanie do klientów szukających okazji.

Dodatkowo różnica między długoterminowym optymizmem konsumentów a krótkoterminowym niepokojem związanym ze słabnącym rynkiem pracy oznacza, że komunikacja powinna akcentować praktyczną wartość i finansowe uspokojenie. Skoro duże firmy przyspieszają inwestycje w łańcuchy dostaw i sztuczną inteligencję, sprzedawcy i marki, które wykorzystują te same technologie, by usprawniać procesy i oferować lepsze ceny, będą najlepiej przygotowane do zdobywania udziałów w rynku w ostrożnym, nastawionym na wartość środowisku wydatków uznaniowych.