US: miara inflacji PCE powyzej 4,0% w maju, wydatki konsumentow mocne

Inflacja w USA wzrosła kolejny raz w maju i po raz pierwszy od trzech lat przekroczyła poziom 4,0%, a impulsem były wyższe ceny energii związane z konfliktem na Bliskim Wschodzie. Dla Rezerwy Federalnej oznacza to kolejne argumenty za możliwością podwyżek stóp w 2026 roku.

Indeks cen personalnych wydatków konsumpcyjnych (PCE) przyspieszył o 4,1% w ujęciu rocznym w okresie 12 miesięcy do maja. Był to największy wzrost oraz pierwsze odczytanie powyżej 4,0% od kwietnia 2023 roku. W kwietniu inflacja PCE wyniosła 3,8% i liczby nie zostały zrewidowane.

Ekonomiści ankietowani przez Reuters oczekiwali, że inflacja PCE wzrośnie do 4,1%. W ujęciu miesięcznym indeks cen PCE zwiększył się o 0,4% w maju po wzroście o 0,4% w kwietniu.

Za wzrost inflacji odpowiada m.in. wojna prowadzona przez USA i sojuszników przeciwko Iranowi, która podbiła ceny ropy, a przez to także ceny benzyny. Mimo że w ostatnich tygodniach ceny ropy i paliw cofnęły się na tle kruchego zawieszenia broni, ekonomiści spodziewali się, że podwyższona inflacja może utrzymywać się jeszcze przez pewien czas.

W ubiegłym tygodniu prezydent Donald Trump i irański odpowiednik Masoud Pezeshkian podpisali wstępny plan pokoju, który ma ponownie uruchomić szlaki naftowe oraz inne trasy żeglugowe zablokowane w czasie wojny.

Wcześniej konsumenci i tak zmagali się z wyższymi cenami wynikającymi z szerokich taryf importowych ogłoszonych przez Trumpa.

Wyższy koszt życia staje się politycznym obciążeniem dla Trumpa i Partii Republikańskiej, które próbują utrzymać kontrolę nad Kongresem w wyborach w połowie kadencji w listopadzie, gdy rośnie frustracja dotycząca tego, jak prezydent zarządza gospodarką. Trump wygrał wybory prezydenckie w 2024 roku m.in. dzięki obietnicy obniżenia inflacji.

Po wyłączeniu zmiennych kategorii żywności i energii indeks cen PCE wzrósł w maju o 3,4% rok do roku po wzroście o 3,3% w kwietniu. Tzw. inflacja bazowa PCE przyspieszyła w ujęciu miesięcznym do 0,3% po zwyżce o 0,3% w kwietniu.

Amerykański bank centralny wykorzystuje wskaźniki PCE do realizacji celu inflacyjnego na poziomie 2%. Tydzień wcześniej Fed utrzymał stopę procentową dla pożyczek overnight w przedziale 3,50%–3,75%, ale zaktualizowane kwartalne prognozy pokazały, że decydenci liczą się z podwyżkami kosztu kredytu jeszcze w tym roku w warunkach rosnących obaw o utrzymanie inflacji.

Rynki finansowe wyceniają, że podwyżka stóp może nastąpić już we wrześniu, a kolejna byłaby prawdopodobna później. Zarówno inflacja ogółem (headline), jak i bazowa znajdowały się ostatnio poniżej 2% na początku 2021 roku.

Mimo wysokiej inflacji konsumenci utrzymali wydatki. Pomogły większe zwroty podatku w tym roku oraz zwyżka na giełdzie, które częściowo złagodziły presję na koszt paliwa. Gospodarstwa domowe korzystają też z oszczędności i oszczędzają mniej.

Wydatki konsumentów, które odpowiadają za ponad dwie trzecie aktywności gospodarczej, wzrosły w maju o 0,7% po zwyżce o 0,4% w kwietniu. Część wzrostu odzwierciedla wyższe ceny, ale konsumpcja wygląda na to, że w tym kwartale tempo przyspieszy po wyraźnym spowolnieniu w okresie styczeń–marzec.

Prognozy dotyczące wzrostu produktu krajowego brutto w drugim kwartale są obecnie najwyżej na poziomie 3,0% w ujęciu rocznym. Ekonomiści wskazują jednak, że ponieważ inflacja wyprzedza wzrost płac, sezon rozliczeń podatkowych jest za nami, a oszczędności topnieją, gospodarstwa domowe mogą w trzecim kwartale ograniczyć wydatki.