Tüpraş: EBITDA wzrosła o 180% w II kwartale 2026 roku

Tüpraş-Türkiye Petrol Rafinerileri AŞ (IST:TUPRS) odnotował bardzo dobre wyniki w II kwartale 2026 roku. Przychody ze sprzedaży wzrosły o 60% rok do roku dzięki wyższym marżom rafineryjnym crack oraz większemu wolumenowi sprzedaży. Marża crack pokazuje różnicę między cenami produktów rafinowanych a kosztem ropy naftowej.

Zysk operacyjny wzrósł niemal czterokrotnie rok do roku, do 47 mld TRY. Zysk przed opodatkowaniem zwiększył się ponad trzykrotnie, do 50,3 mld TRY, a zysk netto wyniósł 46 mld TRY.

EBITDA, czyli zysk operacyjny przed odsetkami, podatkami i amortyzacją, wzrosła o około 180% rok do roku, do 55 mld TRY. W pierwszych sześciu miesiącach 2026 roku spółka wypracowała 1,6 mld USD EBITDA, co oznacza wzrost o 120% rok do roku.

Wolne przepływy pieniężne w pierwszej połowie roku wyniosły 2,3 mld USD. Na koniec II kwartału wskaźnik długu netto do EBITDA wynosił ujemne 1,1. Oznacza to, że spółka miała więcej gotówki niż długu. Pozycja gotówkowa netto wyniosła 130 mld TRY, czyli około 2,8 mld USD. Kapitał obrotowy był ujemny i wynosił 34 mld TRY.

Marża rafineryjna netto wyniosła w II kwartale 21,4 USD za baryłkę, a w pierwszych sześciu miesiącach 2026 roku 15,6 USD za baryłkę. Wykorzystanie mocy produkcyjnych sięgnęło 96% w II kwartale i 95,1% w pierwszej połowie roku.

Produkcja wyniosła 6,9 mln ton w II kwartale oraz 13,6 mln ton w pierwszych sześciu miesiącach. Sprzedaż sięgnęła odpowiednio 7,9 mln ton i 15,3 mln ton. Sprzedaż w II kwartale wzrosła o 4% rok do roku. Sprzedaż krajowa wyniosła 6,1 mln ton, co oznacza wzrost o 5% rok do roku, natomiast sprzedaż zagraniczna sięgnęła 1,7 mln ton.

W pierwszej połowie roku Tüpraş przeznaczył blisko 250 mln USD na zaplanowane inwestycje. Efektywna stawka podatkowa spadła po zmianie przepisów. Stawka dla działalności produkcyjnej została obniżona z 25% do 11,5%.

Najważniejsze pozytywne informacje

EBITDA w II kwartale wzrosła o 180% rok do roku, do 55 mld TRY. Wynik wsparły wysokie marże rafineryjne oraz duże wykorzystanie mocy produkcyjnych.

Udział tak zwanych produktów białych, czyli paliw o wyższej wartości, wyniósł w II kwartale rekordowe 83%. Był to najwyższy poziom od 2017 roku. Wykorzystanie mocy produkcyjnych na poziomie 96% potwierdziło odporność operacyjną i elastyczność spółki.

Tüpraş podniósł prognozę całorocznej marży rafineryjnej netto na 2026 rok do 13–15 USD za baryłkę z wcześniejszych 6–7 USD. Zmiana odzwierciedla korzystne warunki na rynku rafineryjnym oraz zdolność spółki do efektywnego wykorzystywania sytuacji rynkowej.

Na koniec kwartału spółka miała 130 mld TRY, czyli około 2,8 mld USD, gotówki netto. W pierwszej połowie roku wygenerowała 2,3 mld USD wolnych przepływów pieniężnych. Zapewnia to jej elastyczność finansową i wspiera przyszłe wypłaty dla akcjonariuszy.

Tüpraş korzysta ze zdywersyfikowanej strategii zakupu ropy. Surowiec pozyskiwano z 14 krajów i w 24 różnych gatunkach. Spółka kupiła również nowe rodzaje ropy oraz ładunki z amerykańskich Strategicznych Rezerw Ropy Naftowej. Pomogło to ograniczyć wpływ zmiennych różnic cenowych między gatunkami ropy oraz ryzyka geopolitycznego.

Czynniki ryzyka

Spółka nadal mierzy się z niepewnością wynikającą z napięć geopolitycznych, szczególnie na Bliskim Wschodzie i w Rosji. Od września może to ponownie zwiększyć zmienność różnic cenowych między gatunkami ropy oraz podnieść koszty.

Tüpraş oczekuje stopniowej normalizacji warunków na rynku produktów rafinowanych od sierpnia. Może to oznaczać niższe marże crack w drugiej połowie roku.

Ujemny kapitał obrotowy jest obecnie wyjątkowo niski. Zarząd nie uważa tego poziomu za trwały i oczekuje jego stopniowej normalizacji. Proces ten może wpłynąć na przepływy pieniężne w kolejnych okresach.

Segment produkcji energii elektrycznej odnotował spadek EBITDA z powodu niższych cen, mimo większego wolumenu produkcji. Spółka oczekuje poprawy w drugiej połowie roku.

Tüpraş zamówił cztery nowe tankowce o łącznej wartości około 400 mln USD. To istotne zobowiązanie inwestycyjne. Dostawy mają rozpocząć się dopiero w 2029 roku, co może zamrozić kapitał i zwiększyć ekspozycję spółki na sytuację na rynku transportu morskiego.

Pytania i odpowiedzi z konferencji wynikowej

Zmiana prognozy marży, opóźnienie marży na paliwie lotniczym, różnice cenowe ropy i podatki

Dyrektor finansowy Gökhan Dizemen wyjaśnił, że podniesienie prognozy marży rafineryjnej netto do 13–15 USD za baryłkę wynika z oczekiwania, że zakłócone moce rafineryjne na Bliskim Wschodzie i w Rosji będą wracać do pracy stopniowo, prawdopodobnie dopiero na początku 2027 roku. Powinno to utrzymać marże crack na wysokim poziomie.

Opóźniony wpływ marcowego wzrostu marży na paliwie lotniczym został w pełni uwzględniony w wynikach II kwartału i poprawił rezultat. Różnice cenowe między gatunkami ropy osiągnęły szczyt w maju i czerwcu, a następnie zmniejszyły się w lipcu i sierpniu. Ponowne nasilenie napięć geopolitycznych może jednak zwiększyć koszty od września.

Na efektywną stawkę podatkową wpłynął jednorazowy, bezgotówkowy przychód z tytułu odroczonego podatku. Był on skutkiem obniżenia stawki podatku dla producentów z 25% do 11,5%. Efekt ten nie powtórzy się w II połowie roku.

Kapitał obrotowy ma stopniowo wracać do poziomu neutralnego. Oznacza to korektę o kilka dni w liczbie dni kapitału obrotowego netto.

Możliwa dodatkowa dywidenda

Gökhan Dizemen powiedział, że Tüpraş nie ma praktyki wypłacania dodatkowych ani specjalnych dywidend w trakcie roku obrotowego. Decyzje dotyczące dywidendy są podejmowane raz w roku na podstawie wyników za cały rok, planowanych nakładów inwestycyjnych oraz potrzeb płynnościowych.

Spółka pozostaje zaangażowana w politykę wypłacania około 80% zysku przeznaczonego do podziału. Na podstawie samych wyników za pierwszą połowę roku jest jednak zbyt wcześnie, aby komentować możliwość wypłaty dywidendy.

Rozbudowa floty tankowców

Tüpraş zamówił cztery nowe tankowce u koreańskich stoczni. Zwiększy to całkowitą zdolność przewozową spółki o około 75%, do około 1,5 mln ton nośności (deadweight tons, DWT), czyli maksymalnej masy ładunku, paliwa i zapasów, jaką może przewozić statek.

Inwestycja o wartości 400 mln USD będzie opłacana w ratach do 2029 roku. Wpływ na nakłady inwestycyjne w bieżącym roku będzie ograniczony.

Posiadanie własnych statków pozwoli Tüpraşowi zatrzymać większą część wartości w łańcuchu dostaw. Spółka będzie mogła kupować więcej ropy bezpośrednio od dostawców na warunkach FOB, czyli z przeniesieniem odpowiedzialności za transport na kupującego w porcie załadunku. Dzięki temu armatorzy nie będą przejmować całego zysku z różnic cenowych między rynkami. W przypadku ładunków przewożonych przez zewnętrznych armatorów koszt frachtu jest wliczany do ceny zakupu ropy.

Konserwacja rafinerii i zakupy ropy

Harmonogram prac konserwacyjnych pozostaje bez zmian. Tüpraş nie planuje ich przełożenia ani opóźnienia na 2027 rok, nawet jeśli wysokie marże utrzymają się dłużej.

Złożona konfiguracja rafinerii pozwoliła spółce pozyskiwać ropę z około 14 krajów i w 24 różnych gatunkach. Tüpraş kupił również ładunki z nowych źródeł, między innymi z Gujany, Kolumbii i Norwegii. Dwa ładunki pochodziły z amerykańskich Strategicznych Rezerw Ropy Naftowej. Zdywersyfikowana baza dostaw i działalność handlowa zwiększyły elastyczność zakupów.

Perspektywy rynku rafineryjnego

Gökhan Dizemen ocenił, że wyjątkowo wysokie marże obserwowane w marcu wynikały z przejściowego szoku podażowego i paniki na rynku. Europejskie rafinerie zwiększyły udział średnich destylatów w produkcji, aby zrekompensować utratę dostaw z Bliskiego Wschodu. Doprowadziło to do zmniejszenia zapasów benzyny i wsparło marże crack na tym paliwie.

Ograniczenia rosyjskiego eksportu oraz przestoje rafinerii nadal zmniejszają dostępność produktów. Łączna moc rafineryjna pozostająca poza eksploatacją wynosi około 2 mln baryłek dziennie.

Odbudowa uszkodzonych mocy rafineryjnych zajmie czas. Wysokie marże crack mogą dzięki temu utrzymać się przez 2026 rok. Dyrektor ds. relacji inwestorskich Gulsen Ayaz dodała, że wyjątkowo wysokie poziomy marż crack z lipca są nie do utrzymania, ale w III kwartale nadal oczekiwane są mocne marże, które mogą utrzymać się do początku 2027 roku.

Odpływ związany z instrumentami pochodnymi

Gökhan Dizemen wyjaśnił, że odpływ w wysokości 42 mld TRY wykazany w rachunku przepływów pieniężnych wynikał głównie z zabezpieczania zapasów. Celem tej strategii jest dopasowanie okresu ustalania ceny kupowanej ropy do okresu ustalania ceny sprzedawanych produktów.

Zabezpieczenia ograniczają wpływ zmian cen rynkowych na wartość zapasów. Każdy wpływ lub wypływ gotówki związany z zabezpieczeniem jest równoważony przez zysk lub stratę na zapasach wykazywane w bilansie. Wpływ na przepływy pieniężne jest więc efektem netto zmian wartości instrumentów pochodnych i zapasów.

Wpływ marży na paliwie lotniczym i różnic cenowych ropy na wyniki

Opóźniony wpływ marcowego skoku marży na paliwie lotniczym został w pełni ujęty w wynikach II kwartału i poprawił rezultat. Różnice cenowe między gatunkami ropy osiągnęły najwyższy poziom w maju i czerwcu, po czym zmniejszyły się w lipcu i sierpniu. Ponowne napięcia geopolityczne mogą jednak zwiększyć koszty od września.

Efektywna stawka podatkowa skorzystała z jednorazowego, bezgotówkowego przychodu z tytułu odroczonego podatku, wynikającego z obniżenia stawki podatku dla producentów z 25% do 11,5%. W II połowie roku ten efekt nie wystąpi ponownie.

Normalizacja kapitału obrotowego

Ujemny kapitał obrotowy jest nietypowy i wynikał z zakupów ładunków na rynku kasowym w pierwszej połowie roku, przy korzystniejszych warunkach płatności. Celem spółki jest utrzymywanie neutralnego salda kapitału obrotowego.

Zakładane poziomy obejmują 20–25 dni obrotu należności, 40–45 dni obrotu zapasów oraz 50–55 dni obrotu zobowiązań handlowych. Normalizacja ma nastąpić stopniowo jeszcze w tym roku i wymagać korekty o kilka dni w liczbie dni kapitału obrotowego netto.

Dywersyfikacja zakupów ropy

Złożone rafinerie Tüpraş oraz ich położenie przy wybrzeżu zapewniają spółce przewagi logistyczne. W II kwartale ropa pochodziła z około 14 krajów i 24 różnych gatunków, w tym z nowych źródeł. Spółka wykorzystała również rynki Gujany, Kolumbii i Norwegii oraz pozyskała dwa ładunki z amerykańskich Strategicznych Rezerw Ropy Naftowej.

Ta dywersyfikacja i elastyczność ograniczyły wpływ zmiennych różnic cenowych między gatunkami ropy. Różnice te osiągnęły szczyt w maju i czerwcu, a następnie zmniejszyły się w lipcu i sierpniu.

Perspektywy marż crack w II połowie 2026 roku

Gökhan Dizemen wskazał, że zakłócone moce rafineryjne na Bliskim Wschodzie i w Rosji będą wracać do pracy stopniowo.

Data publikacji: 4 sierpnia 2026 roku.