Średnia Amerykańska oszczędność emerytalna wynosi 333 940 dolarów, ale mediana jest dużo niższa

Według najnowszych danych Federal Reserve z Survey of Consumer Finances przeciętne amerykańskie gospodarstwo domowe ma odłożone na emeryturę 333 940 dolarów. Liczba na pierwszy rzut oka wygląda dobrze, ale jest myląca. Mediana, czyli wynik gospodarstwa „dokładnie w środku”, wynosi jedynie 87 000 dolarów. To właśnie ta przepaść najlepiej tłumaczy, jak w praktyce wygląda kondycja emerytalna w USA.

Mechanizm jest prosty: gdyby wśród 11 gospodarstw dziesięć miało po 50 000 dolarów oszczędności, a jedno na starcie miało 3 mln dolarów, mediana pozostałaby na poziomie 50 000 dolarów, natomiast średnia skoczyłaby do ok. 320 000. W efekcie ogólnokrajowa średnia jest podbijana przez niewielką grupę osób z wysokimi saldami, podczas gdy większość pracowników znajduje się daleko poniżej.

Tylko ok. 5% gospodarstw domowych posiadających konta emerytalne ma zgromadzone co najmniej 1 mln dolarów. Wiele planów emerytalnych traktuje właśnie tę kwotę jako mniej więcej próg „komfortowej” emerytury.

Jak różnią się średnia i mediana w zależności od wieku

Różnica między średnią a medianą powtarza się w każdym przedziale wiekowym, a im bliżej wieku emerytalnego, tym wyraźniejsza staje się luka między statystycznym obrazem a realnym stanem większości.

Z danych za 2022 r. z Survey of Consumer Finances (najnowsza dostępna edycja w tym ujęciu) wynika, że:

• poniżej 35 lat: średnia 49 130 dolarów, mediana 18 880 dolarów
• 35–44 lata: średnia 141 520 dolarów, mediana 45 000 dolarów
• 45–54 lata: średnia 313 220 dolarów, mediana 115 000 dolarów
• 55–64 lata: średnia 537 560 dolarów, mediana 185 000 dolarów

Kluczowy jest przedział 55–64, bo to już okolice dekady dzielącej pracowników od emerytury. W tym ujęciu średnia „wygląda dobrze”, ale mediana pokazuje trudniejszą sytuację.

Dla typowej osoby w wieku 55–64 lata, która ma 185 000 dolarów oszczędności, zastosowanie popularnej reguły wypłat 4% oznacza ok. 7 400 dolarów rocznie dochodu w okresie emerytalnym. Taka kwota ma pełnić rolę uzupełnienia świadczeń z Social Security, a nie zastępować pensję w całości.

Dlaczego mediana jest „zamrożona”

Wyniki pokazują, że ciężar oszczędzania przenosi się na tych, którzy mają dostęp do planów pracowniczych. W raporcie Vanguard „How America Saves” za 2025 r. przeciętne saldo uczestnika w zdefiniowanych planach składek (defined contribution) wynosi 148 153 dolarów, a średni wskaźnik odprowadzania składek (deferral rate) to 7,7% wynagrodzenia.

Zdaniem raportu poprawę efektów dla uczestników wspierają m.in. automatyczne zapisy (auto-enrollment) oraz fundusze z cyklem dat docelowych (target-date funds). Problem zaczyna się tam, gdzie osoby nie mają takiej struktury oszczędzania. Około połowa pracowników w sektorze prywatnym nie ma dostępu do planu emerytalnego w miejscu pracy w danym momencie, a dane z SCF odzwierciedlają tę rzeczywistość w medianie.

Kierunek makroekonomiczny też nie pomaga

Spory wpływ ma także szersze tło. Stopa oszczędzania osobistego spadła z 6,2% w I kwartale 2024 r. do 3,7% w I kwartale 2026 r., mimo że dochód rozporządzalny na osobę wzrósł do 68 359 dolarów. Innymi słowy: Amerykanie zarabiają więcej, ale odkładają mniejszy ułamek.

Część tego pogorszenia tłumaczy inflacja. Roczna inflacja PCE (Headline PCE inflation) sięgnęła 3,8% w kwietniu 2026 r., a ceny usług wzrosły o 3,5% r/r. To segment, który w dużym stopniu napędza koszty w budżetach osób na emeryturze. Nastroje konsumentów również sygnalizują napięcie: indeks University of Michigan wyniósł 49,8 w kwietniu 2026 r., wobec 61,7 w lipcu 2025 r. Wskazania poniżej poziomu, który zwykle kojarzy się z nastrojami recesyjnymi, sugerują presję na gospodarstwa domowe.

Jak porównać swoje oszczędności uczciwie

Najbardziej czytelnym punktem odniesienia jest docelowy poziom zastąpienia dochodu (income replacement), a nie sama kwota w dolarach. Popularna zasada mówi, że warto mieć:

• 3-krotność pensji, jeśli chcesz przejść na emeryturę w wieku 40 lat
• 6-krotność pensji w wieku 50 lat
• 8–10 krotności w wieku 60 lat

Przy medianie typowych zwykłych zarobków tygodniowych na poziomie 1 235 dolarów w I kwartale 2026 r. przeciętny pracownik na pełnym etacie zarabia ok. 64 000 dolarów rocznie. Osiem razy ta kwota daje ok. 512 000 dolarów — wartość zbliżoną do średniej dla grupy 55–64 lata, ale blisko trzykrotnie wyższą niż mediana oszczędności w tej grupie.

Jeśli ktoś chce ocenić, jaki efekt da jego obecny plan oszczędzania, musi przełożyć własne dane na taki scenariusz.

Dwa czynniki, które najczęściej zmieniają wynik

Dla większości osób kluczowe są dwa mechanizmy. Pierwszy to tempo (składka) odprowadzane z pensji. Vanguard podpowiada podejście warstwowe: 9% dla osób zarabiających poniżej 50 000 dolarów, 12% w przedziale 50 000–100 000 dolarów i 15% dla dochodów powyżej tej granicy. To poziomy wyraźnie powyżej średniej krajowej 7,7%.

Drugi filar to dopłaty „doganiające” po ukończeniu 50 lat. Wraz z nimi można dodać dodatkowo 7 500 dolarów rocznie ponad standardowy limit 23 500 dolarów w 401(k) (standardowy górny limit składek). Program dopłat jest przygotowany właśnie dla osób, które odkładają mniej i chcą nadrobić zaległości.

Co wynika z tych danych

W praktyce to mediana powinna być punktem odniesienia dla większości Amerykanów, a nie średnia. Jeśli czyjś stan konta na emeryturę jest powyżej 87 000 dolarów w ujęciu krajowym albo powyżej mediany dla jego grupy wiekowej, oznacza to, że jest lepiej niż typowe gospodarstwo. Jeśli jest poniżej — znajduje się mniej więcej w tej samej sytuacji co ok. połowa społeczeństwa. W obu wariantach to dopiero punkt startu do decyzji, jak intensywnie trzeba pracować nad kolejną dekadą wpłat.