Odsetki od długu USA kosztują więcej niż Medicare — 23,8 mld USD tygodniowo

Po raz pierwszy w historii Stany Zjednoczone wydają na obsługę długu więcej niż na Medicare. W pierwszych siedmiu miesiącach roku fiskalnego 2026 Departament Skarbu zapłacił 628 mld USD odsetek netto — więcej niż brutto wydatki na Medicare (588 mld USD) i Medicaid (409 mld USD). Mierząc netto (brutto wydatki na Medicare minus składki beneficjentów), punkt przecięcia przesuwa się w okolice 2028–2029, ale kierunek pozostaje ten sam.

Najbardziej wymowna liczba to 23,8 mld USD tygodniowo. Tyle płacono co tydzień tylko po to, by obsłużyć dług narodowy w pierwszych ośmiu miesiącach roku fiskalnego 2026 — to około 3 mld USD dziennie, zanim pieniądze trafią na obronę, opiekę zdrowotną, edukację czy infrastrukturę. Jedynym federalnym programem większym obecnie jest Social Security — 953 mld USD od początku roku fiskalnego.

Szacunki CBO mówią, że odsetki netto osiągną 1,039 bln USD w całym roku fiskalnym 2026, co oznacza wzrost o 7% po skokach o 10% i 34% w dwóch poprzednich latach. Od roku fiskalnego 2020 koszt odsetek wzrósł z 345 mld USD (1,6% PKB) do około 1 bln USD (3,3% PKB), czyli o 190% w ciągu sześciu lat, według Peter G. Peterson Foundation. Przy poziomie 3,3% PKB odsetki przekraczają powojenne maksimum 3,2% z 1991 r. i pochłoną 18,6% wszystkich wpływów podatkowych w 2026 r. American Action Forum ocenia, że 10-letni rachunek odsetkowy może wynieść 16,2 bln USD, więcej niż dzisiejszy całkowity dług narodowy wynoszący około 39,4 bln USD.

Ścieżki projekcji pokazują dalszy wzrost: według CBO odsetki mogą osiągnąć 2,1 bln USD do 2036 r., przewyższyć zarówno wydatki obronne, jak i pozaobronne wydatki dyskrecjonalne do 2038 r., a wyprzedzić Social Security w 2047 r. Do 2048 r. odsetki mogą stać się największą pozycją w budżecie federalnym. American Action Forum prognozuje, że do 2056 r. roczny rachunek odsetkowy może wynieść 6,6 bln USD, czyli o 538% więcej niż dziś.

Główne czynniki napędzające ten wzrost to: wielkość długu, normalizacja stóp procentowych (instrumenty zadłużenia emitowane wcześniej przy 0–1% są teraz refinansowane przy 4–5% i więcej) oraz mechanizm kumulacji, w którym strukturalne deficyty zwiększają odsetki, a wyższe odsetki powiększają deficyt. Rentowność 30-letnich obligacji skarbowych wynosiła 5,10% na dzień 13 lipca.

Dodatkowym czynnikiem jest ustawa One Big Beautiful Bill, podpisana 4 lipca 2026 r. Committee for a Responsible Federal Budget (CRFB) szacuje, że po uwzględnieniu wyższych kosztów odsetkowych ustawa może zwiększyć dług o około 6,9 bln USD w ciągu 10 lat. Przychody z ceł wzrosły o 220% rok do roku w pierwszych siedmiu miesiącach roku fiskalnego 2026 — z 59 mld USD do 190 mld USD — ale to nie zamyka luki budżetowej. Maya MacGuineas, prezeska CRFB, ostrzega, że „prawdopodobnie pożyczymy 2 bln USD lub więcej w tym roku fiskalnym, co jest zdumiewającą sumą biorąc pod uwagę, że gospodarka nadal rośnie, a bezrobocie jest niskie.” Dodaje, że fundusze powiernicze Social Security i Medicare wyczerpią się w ciągu około siedmiu lat. Tło pogłębia nierównowagę: bezrobocie wynosi 4,2%, a realny wzrost PKB to 2,1%.

Rosnące deficyty oznaczają większą emisję papierów skarbowych, co zwykle popycha rentowności w górę i wywiera presję na ceny obligacji oraz wyceny akcji. Wysokie koszty obsługi długu zmniejszają też pole dla fiskalnego wsparcia w czasie spowolnienia. Rosnące zadłużenie w relacji do PKB to długoterminowy czynnik osłabiający dolara i wzmacnia argumenty za zabezpieczeniami przed inflacją, takimi jak złoto. Gdy dzisiejsi trzydziestolatkowie osiągną 50. rok życia, odsetki mogą być największą pozycją w budżecie federalnym.

Wynik nie jest nieunikniony. Stosunek długu do PKB był wyższy po II wojnie światowej i gospodarka poradziła sobie ze spłatą części zadłużenia wzrostem. Status dolara jako waluty rezerwowej pozwala USA pożyczać taniej niż większość innych państw. Projekcje CBO zakładają obowiązywanie aktualnego prawa, a Kongres często zmienia kurs. Matematyka długu jest przytłaczająca, ale jest to kwestia wyboru, dlatego kamienie milowe 2026 r. warto obserwować już teraz.