ASML czy TSMC? Monopol maszyn daje ASML przewagę

ASML i Taiwan Semiconductor Manufacturing (TSMC) opublikowały wyniki za drugi kwartał 2026 r. w połowie lipca. Obie spółki są ze sobą ściśle powiązane: ASML sprzedaje maszyny do produkcji układów scalonych, a TSMC wykorzystuje je w swoich fabrykach. ASML podniosła całoroczne prognozy dzięki popytowi na litografię napędzanemu rozwojem sztucznej inteligencji. TSMC zwiększyła plan nakładów inwestycyjnych i rozpoczęła komercyjną produkcję układów w technologii 2 nm.

ASML korzysta z monopolu na kluczowe maszyny

ASML odnotowała 10,65 mld USD przychodów, czyli o 21,3% więcej niż rok wcześniej. Marża operacyjna wzrosła do 37,1%. Lepszy wynik przyniósł między innymi segment zarządzania zainstalowaną bazą, obejmujący serwis i modernizacje już dostarczonych maszyn. Jego wynik był o prawie 300 mln EUR wyższy od wcześniejszych prognoz, ponieważ klienci szukali sposobów na zwiększenie produkcji w istniejących fabrykach.

Sprzedaż systemów dla rynku pamięci ma w tym roku wzrosnąć o ponad 75%. To efekt popytu na układy HBM, czyli pamięci o dużej przepustowości wykorzystywane między innymi w systemach sztucznej inteligencji, oraz pamięci DDR. Christophe Fouquet, prezes ASML, określił tę sytuację jako „idealną burzę dla ASML na rynku pamięci DRAM”.

Wyniki TSMC były jeszcze mocniejsze. Przychody spółki wyniosły 40,20 mld USD, co oznacza wzrost o 36,0% rok do roku. Marża brutto, czyli część przychodów pozostająca po odjęciu bezpośrednich kosztów produkcji, wyniosła 67,7%.

Segment HPC, obejmujący układy do obliczeń o wysokiej wydajności, odpowiadał za 66% przychodów. Technologie 7 nm i bardziej zaawansowane stanowiły 77% przychodów ze sprzedaży wafli krzemowych.

TSMC podniosła plan nakładów inwestycyjnych na 2026 r. do 60–64 mld USD. Spółka ogłosiła również kolejną inwestycję o wartości 100 mld USD w Arizonie. Znaczna część tych wydatków trafi do dostawców takich jak ASML, która dostarcza maszyny niezbędne do wyposażenia fabryk.

Jedna spółka sprzedaje narzędzia, druga prowadzi wydobycie

Najważniejsza różnica między obiema firmami dotyczy elastyczności ich pozycji rynkowej. Dominacja TSMC zależy od utrzymania przewagi co najmniej dwóch generacji technologicznych nad Samsungiem i Intel Foundry. Rozpoczęcie produkcji w technologii 2 nm ma obniżyć marżę brutto TSMC w trzecim kwartale o 3–4 punkty procentowe. Zagraniczne fabryki mogą dodatkowo zmniejszyć marżę o 2–3% na początkowym etapie działalności.

ASML stoi ponad tą rywalizacją. Niezależnie od tego, czy TSMC utrzyma przewagę, Intel Foundry zwiększy udział w rynku dzięki technologii 18A, która już wykorzystuje litografię EUV o wysokiej aperturze numerycznej, czy Samsung odbuduje pozycję, każdy z tych producentów musi kupować maszyny od ASML z siedzibą w Veldhoven.

TSMC nie może wyprodukować ani jednego zaawansowanego wafla bez maszyn ASML wykorzystujących litografię EUV, czyli naświetlanie w ekstremalnym ultrafiolecie, oraz DUV, czyli litografię w głębokim ultrafiolecie.

ASML jest bliska pełnego zapełnienia portfela zamówień na maszyny EUV o niskiej aperturze numerycznej na 2027 r. Spółka analizuje też możliwość zwiększenia mocy produkcyjnych o kolejne 30% w 2028 r. Christophe Fouquet podkreślał: „Nie czekamy. Wyprzedzamy popyt”.

Co może zdecydować o dalszych wynikach

W przypadku TSMC kluczowe będzie tempo zwiększania produkcji układów 2 nm oraz to, czy spółka utrzyma prognozowaną marżę brutto na poziomie 65–67% w trzecim kwartale. W przypadku ASML istotne będzie, czy przychody za trzeci kwartał znajdą się przy górnej granicy przedziału 11–12 mld EUR.

Inwestorzy będą również obserwować napływ zamówień na maszyny EUV z dostawą w 2028 r. oraz ewentualne sygnały spowolnienia nakładów inwestycyjnych wielkich dostawców chmury. Tak duże inwestycje wymagają także dostaw energii, chłodzenia i infrastruktury sieciowej.

Dlaczego ASML może być czystszym sposobem na inwestowanie w rozwój infrastruktury półprzewodników

Wskaźnik ceny do prognozowanego zysku (forward P/E) wynosi 20 dla TSMC i 28 dla ASML. Wyższa wycena ASML odzwierciedla jej strukturalną pozycję. Monopol na maszyny EUV pozwala jej korzystać z wydatków ponoszonych przez producentów układów niezależnie od tego, czy Intel Foundry odzyska część rynku, czy Samsung poprawi wyniki.

Model biznesowy TSMC wymaga bezbłędnej realizacji planów przy każdej kolejnej generacji technologii. ASML potrzebuje przede wszystkim regularnych dostaw maszyn. Wyraźne spowolnienie nakładów inwestycyjnych na sztuczną inteligencję uderzyłoby w obie spółki. Obecnie ASML oferuje jednak bezpośrednią ekspozycję na ten sam długoterminowy trend, ale z pozycji dostawcy narzędzi dla producentów układów.