Miners w liczbach
Surowiec sam w sobie nie generuje gotówki — leży i czeka na wyższą cenę. Spółka wydobywcza (ang. miner) zarabia na różnicy między ceną surowca a kosztem jego wydobycia. To czyni ją inwestycją o innym charakterze niż fizyczny metal: z potencjałem dywidendy, ale i z dodatkowymi ryzykami.
Lewar operacyjny — miecz obosieczny
Kluczowa cecha miners to lewar operacyjny. Jeśli kopalnia wydobywa złoto za $1200 za uncję, a cena rynkowa to $2000, zysk wynosi $800. Gdy cena wzrośnie o 25% (do $2500), zysk skacze do $1300 — czyli o ponad 60%. Koszty są w dużej mierze stałe, więc każdy ruch ceny surowca jest w wyniku spółki spotęgowany. Działa to jednak w obie strony: gdy surowiec tanieje, zyski miners spadają znacznie szybciej — a najsłabsze kopalnie wpadają pod kreskę.
Trzy rodzaje spółek wydobywczych
| Typ | Czym jest | Ryzyko |
|---|---|---|
| Producenci (majors) | duże, działające kopalnie (BHP, Newmont, Freeport) | umiarkowane, płacą dywidendy |
| Juniorzy | małe firmy szukające/budujące złoża | bardzo wysokie — wiele upada |
| Royalty / streaming | finansują kopalnie w zamian za udział w produkcji | najniższe — bez kosztów operacyjnych |
Model royalty/streaming — najmniej ryzyka
Najciekawszy i najmniej znany model to royalty/streaming. Firmy jak Franco-Nevada czy Wheaton Precious Metals nie kopią same — dają kopalniom pieniądze na inwestycję, a w zamian dostają prawo do kupowania części przyszłej produkcji po niskiej, ustalonej cenie. Dzięki temu mają ekspozycję na surowiec, ale nie ponoszą ryzyka rosnących kosztów wydobycia ani kosztownych awarii. Są też z natury zdywersyfikowane (finansują wiele kopalń). To często najbezpieczniejszy sposób na ekspozycję wydobywczą.
Ryzyka, o których trzeba pamiętać
- Ryzyko jurysdykcji — kopalnia w niestabilnym kraju może zostać znacjonalizowana albo obłożona nowymi podatkami. Te same złoża w Kanadzie i w Kongu to dwie różne inwestycje.
- Koszty wydobycia — rosnące ceny energii i pracy potrafią zjeść marżę mimo wysokiej ceny surowca.
- Ryzyko egzekucji — opóźnienia budowy, awarie, gorsza jakość złoża niż zakładano.
- Sam surowiec — gdy metal tanieje, lewar operacyjny działa boleśnie w dół.
Jak to kupić jako Polak
Najprościej przez ETF-y na sektor wydobywczy, które dywersyfikują ryzyko pojedynczej kopalni: na kopalnie złota („VanEck Gold Miners UCITS"), na miedź (np. Global X Copper Miners) czy na szerokie górnictwo („iShares MSCI Global Metals & Mining"). Dla pojedynczych pozycji popularne są majors (BHP, Newmont, Freeport) i spółki royalty (Franco-Nevada, Wheaton) — przez XTB, Saxo, IBKR.
Argument za i przeciw — miners zamiast surowca
Za: lewar na cenę surowca, dywidendy, brak pułapki contango; model royalty daje ekspozycję przy niskim ryzyku operacyjnym.
Przeciw: większa zmienność niż sam surowiec, ryzyko korporacyjne i jurysdykcji; juniorzy bywają loterią. Akcje kopalni mogą spaść mimo drożejącego surowca, jeśli firma źle zarządza kosztami.