Tłoczny tydzień decyzji banków centralnych: Fed ma wystąpić pod przewodnictwem Kevina Warsha

W tym tygodniu kalendarz banków centralnych jest wyjątkowo napięty. W ciągu niecałych trzech dni cztery z największych instytucji monetarnych na świecie ogłoszą decyzje polityki pieniężnej, a ich starcie z pytaniem „co ważniejsze: inflacja czy wzrost” staje się coraz bardziej widoczne.

W USA kluczowy punkt przypada na środę — posiedzenie Rezerwy Federalnej. To pierwsze spotkanie, na którym Kevin Warsh wystąpi jako przewodniczący Fed. Wcześniej, we wtorek, startuje Australia: Reserve Bank of Australia. Następnie, jeszcze we wtorek, decyzję poda Bank Japonii. W środę kolej na Fed, a w czwartek obrady zamknie Bank Anglii.

Tło dla tych decyzji jest inne niż jeszcze kilka lat temu. W latach poprzedzających wojnę banki centralne mierzyły się głównie z powolnym wygasaniem presji inflacyjnej i względnie odpornym wzrostem gospodarczym. Wtedy można było koncentrować się na tym, jak stopniowo „normalizować” politykę. Tymczasem w 2025 i 2026 roku pojawiły się duże, destabilizujące zawirowania.

Z perspektywy globalnego wzrostu istotne są napięcia handlowe związane z administracją Donalda Trumpa — uderzają w perspektywy wzrostu, zagrażają łańcuchom dostaw i inwestycjom przedsiębiorstw. Do tego doszedł konflikt na Bliskim Wschodzie, który podbił ceny ropy. W efekcie rośnie obawa, że wyższe koszty energii przełożą się szerzej na inflację.

Wyższe ceny ropy z reguły podbijają inflację, bo rośnie koszt paliwa, transportu i wiele innych elementów kosztów w gospodarce. W „typowych” warunkach przemawia to za utrzymaniem stóp na podwyższonym poziomie przez dłuższy czas lub za dalszym ich podnoszeniem.

Jednocześnie szoki energetyczne działają jak swoisty podatek po stronie konsumentów i firm. Uszczuplają wydatki gospodarstw domowych — bo więcej trzeba płacić na stacjach benzynowych — i podnoszą koszty operacyjne przedsiębiorstw, co może hamować aktywność gospodarczą.

Ekonomiści z JPMorgan podkreślają, że globalne siły cykliczne i szoki energetyczne mogą działać w przeciwnych kierunkach na wzrost, ale jednocześnie wzmacniać presję inflacyjną. To sprawia, że dyskusja o polityce pieniężnej przesunęła się gwałtownie, a w niektórych przypadkach przełożyła na konkretne decyzje.

Taką niekomfortową równowagę widać już w działaniach banków centralnych. W ostatnich dniach Europejski Bank Centralny dał pierwszy większy przykład zmiany podejścia, podnosząc stopy procentowe o 0,25 pkt proc. — był to pierwszy wzrost od blisko trzech lat. Po tej decyzji stopa depozytowa w strefie euro wyniosła 2,25%. EBC wysłał sygnał, że nie chce już przechodzić obojętnie obok najnowszego szoku energetycznego, mimo kruchości sytuacji gospodarczej w eurozone.

Rynek odebrał tę decyzję jako pierwszy ruch dużego banku centralnego związany z reakcją na szok energetyczny powiązany z wojną na Bliskim Wschodzie, mający ograniczyć ryzyko, że wzrost kosztów energii rozleje się szerzej po gospodarce.

W samym mechanizmie debata polityczna się zmieniła: wcześniej wiele banków centralnych w krajach rozwiniętych koncentrowało się na tym, jak szybko mogą zacząć luzować politykę. Teraz pytanie brzmi, czy w ogóle da się ją łagodzić, jeśli wyższe ceny energii i zakłócenia w handlu utrzymują presję inflacyjną.

W Australii ekonomiści oczekują, że Reserve Bank of Australia pozostawi stopy bez zmian na poziomie 4,35%. To będzie decyzja po serii wcześniejszych podwyżek, które wprowadziły politykę pieniężną głębiej w terytorium restrykcyjne. Inwestorzy będą zwracać uwagę, jak bank oceni równowagę między wyhamowywaniem tempa wzrostu a utrzymującą się presją cenową.

Japonia pozostaje wyjątkiem wśród dużych gospodarek. Powszechnie oczekuje się, że Bank Japonii podniesie stopy o 0,25 pkt proc., do 1%. Oznaczałoby to wyraźny wzrost kosztu kredytu do najwyższego poziomu od 1995 roku. Japońscy decydenci zmagają się z utrzymującą się inflacją, słabszym jenem oraz rosnącymi kosztami importu, a ostatni wzrost cen ropy może dodatkowo podbić tempo wzrostu cen konsumenckich w późniejszej części roku.

Również Fed ma w oczekiwaniu rynku utrzymać stopy procentowe bez zmian. Kluczowe będzie jednak to, jak wyglądają zaktualizowane prognozy gospodarcze przedstawiane po posiedzeniu oraz pierwsza konferencja prasowa Warsha po zakończeniu obrad. Analitycy spodziewają się, że Fed wskaże trudniejsze tło inflacyjne, ale jednocześnie nie będzie skłonny do sygnalizowania rychłego zacieśniania polityki.

Bank Anglii także prawdopodobnie pozostanie przy obecnym poziomie stóp. Mimo to rynek będzie śledził, czy w komunikatach rośnie obawa o ryzyko inflacyjne. Gospodarka Wielkiej Brytanii wyhamowuje, ale presja cenowa wciąż jest na tyle wysoka, że władze pozostają ostrożne.

Jeśli spojrzeć na decyzje pojedynczo, mogą nie wydawać się przełomowe: trzy banki centralne mają prawdopodobnie utrzymać stopy, a podwyżkę ma przeprowadzić jedynie Japonia. Zebrane razem posiedzenia dają jednak mocny obraz tego, jak wiodące instytucje monetarne reagują na gospodarkę, która w krótkim czasie stała się bardziej złożona niż jeszcze kilka tygodni wcześniej.

Mimo że ceny ropy cofnęły się z niedawnych szczytów, banki centralne nie wyglądają na gotowe do ogłoszenia zwycięstwa w walce z inflacją. Analitycy wskazują, że choć niższe ceny energii mogą zmniejszać pilność obaw, to presja „bazowa” powiązana z silniejszą aktywnością gospodarczą i inwestycjami napędzanymi technologią AI nadal pozostaje istotnym czynnikiem.

To tłumaczy, czemu w ostatnich miesiącach wiele instytucji przyjmuje bardziej ostrożny ton. Choć większość banków centralnych w krajach rozwiniętych przeniosła ciężar na „pobocze” pod koniec 2025 roku, szersze warunki polityki pieniężnej wciąż sprzyjają utrzymaniu bardziej restrykcyjnego nastawienia.

Decyzje czterech banków centralnych mogą więc stanowić jedno z najbardziej kompletnych spojrzeń na to, jak liderzy światowej polityki pieniężnej próbują nawigować w coraz mniej przewidywalnej mieszance ryzyk: od inflacji i szoków geopolitycznych, po hamowanie wzrostu. Nawet jeśli każda instytucja mierzy się z własnymi krajowymi uwarunkowaniami, przekaz z wielu stron prawdopodobnie będzie podobny: droga do obniżek stóp przestała być tak oczywista jak wcześniej.